Ben de ilk dedemi kaybettiğimde ölümün ne kadar büyük bir şey olduğunu bilmiyordum. Kanser teşhisi konulduğunda henüz üç yaşındaydım. Erkek kardeşimin doğduğu yıl, 2011’de öğrenmişler hastalığını. Annem hâlâ anlatır; o dönemin üzüntüsü ve stresinden erkek kardeşimin olması gerekenden yaklaşık bir ay önce dünyaya geldiğini. Ben ise kanserin insanı yavaş yavaş nasıl eksilttiğini, sevdiğin birini gözünün önünde yıllar boyunca biraz daha yorgun, biraz daha sessiz, biraz daha uzak görmenin ne demek olduğunu bilemeyecek kadar küçüktüm. Doktorlar, dedemin on aydan fazla yaşayamayacağını söylemişlerdi. O yaşta ben bunun ne anlama geldiğini bilmiyordum elbette. Bir doktorun bir insana biçtiği on ayın, ailesi için nasıl bir geri sayım olduğunu anlayamayacak kadar küçüktüm. Ama doktorun da bilmediği bir şey vardı; dedem o on ayın çok ötesine geçecek, tam sekiz yıl daha yaşayacaktı. Bazen insanın ömrü, bir başkasının çizdiği sınırları dinlemiyordu.

Dedem, Ayvalık’ın pek çok kişinin adını bile bilmediği Altınova’sının yerlilerindendi. Çiftçi bir ailenin çocuğu olarak doğmuş, babasının ona bıraktığı işi yalnızca sürdürmekle kalmamış, hayatının en doğal parçası hâline getirmişti. Benim çocukluğumun büyük bir kısmı da onun peşinde, tarlalarda geçti zaten. Kış tatillerinde ailemle İzmir’den yola çıkar, iki saatlik yolun sonunda anneannemle dedemin iki katlı, açık pembe evine varırdık. Akşamları ise sobanın bütün mutfağı ısıttığı aşağıda otururduk. Anneannem sobanın üzerinde kestane yapar, kestaneler bitince birkaç portakal kabuğunu ateşin üzerine bırakırdı. Mutfak bir anda portakal kokardı. O zamanlar yediğim kestanelerin tadını şimdilerde bulamıyorum. Gece olunca annemlerin birkaç kez söylenmesinin ardında yukarı çıkardık. Kardeşimle kalın battaniyelerin altına girer, soğuktan birbirine değen dişlerimizi susturmaya çalışır, her hareketimizde gıcırdayan çekyatta dünyanın en rahat uykusuna dalardık.

Dedem çok neşeli, çok konuşkan ve insanlarla kolayca yakınlaşan biriydi. Altınova’da neredeyse herkesin adını bilir, herkes tarafından sevilirdi. Gitmeyi en sevdiği kahvenin adı Çınaraltı’ydı. Yazları kuzenimle beni oraya götürür, ikimize buz gibi limonatalar söylerdi. O zamanlar limonatanın soğuk olması yetiyordu mutlu olmama; şimdi o masayı, dedemin karşısında oturmayı, onun konuşmasını ve benim söylediklerini gerçekten dinleyip dinlemediğini bile umursamadan çocukça şeyler anlatmamı özlüyorum. Oturdukları sokağın başında, bugün yerinde beş katlı bir apartmanın bulunduğu küçük bir bakkal vardı. Bakkalın sahibi Nurettin Abi’nin benden birkaç yaş büyük kızı Sudenaz’la çok iyi anlaşır, yazların çoğunu onunla geçirirdik. Sokağın diğer ucunda ise üç katlı bir aile apartmanları vardı. Günlerimizi oradan oraya koşarak geçirir, akşam yemeği saatinde istemeye istemeye evlere dağılırdık.

Bir yaz günü yine bütün gün Sudenaz’la oynamış, akşam olduğunda zorla evlere gönderilmiştik. Benim enerjim, belli ki bir günün içine sığacak kadar az değildi. Dedemlere ekmek alıp geleceğimi söyleyip yeniden Sudenazlara gitmiş, o sırada zamanın nasıl geçtiğini unutmuştum. Eve çoktan dönmem gereken saatte hâlâ Sudenaz ve kuzeniyle oynuyordum. Dedemle anneannem ise sokak sokak beni arıyorlardı. Sonunda saatin farkına varıp koşarak eve döndüğümde, karşıma hayatım boyunca unutamayacağım kadar korkmuş bir dede çıktı. Beni kulaklarımdan çekti, azarladı, nedenini anlamadığım bir öfkeyle değil, beni bulamamanın verdiği korkuyla bağırdı. O zamana kadar dedemden yediğim bütün azarlar ve kulak çekmeler şakayla karışık olmuştu. Bu kez değildi. O kadar ağır gelmişti ki bütün akşam yemeğini ağlayarak geçirmiştim. Şimdi düşündüğümde, her geçen gün hastalıktan kırılan adamın içini bir de ben burkmuştum. Dedeme dair hatırladığım en net anının bu olması ise hâlâ canımı acıtıyor. Çünkü çocukken insan bazı anıların son anı olabileceğini bilmiyor. Ben de o akşam onun sesini, yüzündeki korkuyu, bana kızarkenki hâlini bir gün hatırlamak için zihnimin bir köşesine kaldırdığımı bilmiyordum. Şimdi ise sesini hatırlamaya çalışırken bile boşlukla karşılaşıyorum.

Beni sürekli pamuk tarlalarına götürürdü. Arkadaşlarının çiftliklerinde atlar vardı; binmeme izin verir, başımın üzerinde dolaşan güneşe rağmen saatlerce atların peşinde koşmama ses çıkarmazdı. Çocukluğumun bir kısmı buzağılara süt içirerek, bir kısmı toz içinde tarlalarda koşarak, büyük bir kısmı da Kahve isimli atının üzerinde geçti. Bahçelerindeki küçük ekinleri sularken oturduğu bir kahve sandalyesi vardı. Kuzenim Cemre’yle küçük bisikletlerimize biner, dedemin bizi o sandalyeden izlemesini isterdik. Cemre çoğu zaman beni bahçedeki güllere atar, dikenler bacağıma battığında da ağlamama sebep olurdu. Buna rağmen o günleri hâlâ çok özlüyorum. Galiba çocukluk tam olarak böyle bir şey; canını acıtan şeyleri bile yıllar sonra özleyebiliyorsun çünkü acının kendisini değil, o acının yaşandığı şimdilerde çok uzak gelen zamanı özlüyorsun.

Dedemin bana dair en canlı hatıralarından biri de Arka Sokaklar. İzmir’deki evimize geldiği zamanlarda okuldan gelir gelmez onun göbeğinin üzerine uzanır, birlikte televizyon izlerdik. Çoğu zaman anneme yakalanır, şiddet içerdiği gerekçesiyle televizyonun önünden kaldırılırdım. O zamanlar bunun benim için ne kadar büyük bir mutluluk olduğunu bilmiyordum. Bir çocuğun okuldan gelir gelmez dedesinin yanına kıvrılıp televizyon izlemesinin, aslında hayatın sonradan insanın elinden aldığı ne kadar büyük bir lüks olduğunu bilmiyordum. Ben sadece diziyi izlemek istiyordum. O ise muhtemelen benimle vakit geçirmek istiyordu.

Güzel geçen her yazın ardından dedemin hastalığı biraz daha ilerliyordu. Dördüncü evre akciğer kanseriydi. Öksürükleri her yıl biraz daha kuru, biraz daha uzun sürüyor; eskiden yorulmadan yaptığı şeyler onu artık kısa sürede tüketiyordu. Beraberken birden uykusu gelir, günün büyük kısmını uyuyarak geçirirdi. Ben ise bütün bunları hastalığın doğal bir parçası sanıyordum. Çünkü insan çocukken sevdiği insanların yaşlanmasını da hastalanmasını da hayatın değişmez bir kuralı zannediyor. Dedemin eskisi gibi tarlalarda dolaşamamasının, atlara binmemi uzaktan izlemesinin, eskisi kadar konuşamamasının bir gün geri dönüşü olmayacak bir şeye dönüşeceğini bilmiyordum. Sekiz yıl önce konulmuş bir teşhisin, çocukluğumun içine bu kadar sessizce yerleşebileceğini bilmiyordum.

2019 yılının Ağustos ayında yine Sudenazlarda geçirmiştim günümü. Akşam olduğunda, annemin bana kesinlikle izin vermediği korku filmlerinden birini açmıştık. Filmin yarısını korkudan kafamı yastığa gömerek geçirirken, Cemre ve Sudenaz da benim hâlime gülmüştü. O gece normalde birilerinde kalmama izin vermeyen ailem, nedense Sudenazlarda kalmama izin vermişti. Üçümüz gece boyunca birbirimize korku hikâyeleri anlatmış, gülmekten yorulmuş, sonunda olduğumuz yerde uyuyakalmıştık. Sabah olduğunda ise kahkahalarla uyumaya çalıştığımız saatlerde dedemi kaybettiğimi öğrenmiştim.

Şimdi bunu böyle sakin sakin anlatıyor olmam sizi yanıltmasın. O zamanlar on bir yaşındaydım. Ölümün ne olduğunu biliyor muydum, bilmiyorum. Bildiğim tek şey artık dedemin olmadığıydı, küçükken büyüklerimizin ölen birinin ardından dediği gibi onun kuş olmuş olmasıydı, yeşil gözlerimden ve zeytine olan aşkımdan dolayı beni yeşil zeytinim diye çağıran adam artık yoktu. Bir anda çocukluğumun iki ayrı tarafı birbirine çarpmıştı. Bir tarafta gece boyunca gülmüş, korkmuş, yastıkların altında saklanmış bir çocuk vardı; diğer tarafta herkesin yüzüne çöken ve benim anlamaya çalıştığım bir sessizlik. Kuzenimle apar topar dedemlerin evine gittik. O iki katlı, açık pembe ev hâlâ oradaydı. Sobanın başında kestane yapan anneannem, portakal kabuklarının kokusu, yukarıda gıcırdayan çekyat, bahçedeki güller, dedemin sandalyesi, her şey yerli yerindeydi. Değişen yalnızca bir şeydi ve çocuk aklımla bunun neden bütün evi değiştirmiş gibi hissettirdiğini ancak şimdi anlayabiliyorum: artık dedem yoktu.

Belki ölümün en acı tarafı da buydu. İnsan öldüğünde dünya onunla birlikte durmuyordu. Güneş yine doğuyor, bakkal açılıyor, insanlar kahvede limonata içiyor, pamuk tarlaları sulanıyor, çocuklar sokakta bisiklet sürüyor, televizyon aynı saatte aynı dizileri oynatıyordu. Bir tek sen, birinin artık bunların hiçbirini görmeyeceğini bilerek yaşamaya devam ediyordun. Ben de devam ettim. Okula gittim, büyüdüm, başka yazlar gördüm, başka evlere girdim, başka insanları sevdim. Dedemin sesi ise yıllar içinde zihnimde biraz daha uzaklaştı. Önce cümlelerini unuttum, sonra sesinin tonunu, sonra yüzünün bazı ayrıntılarını. Ama garip olan şu ki bir insanı hatırlamak için bütün bunlara ihtiyacımız yokmuş. Bazen bir portakal kabuğu yetiyor. Bazen sobanın üzerinde çatlayan bir kestanenin sesi. Bazen yazın ortasında toprak kokusu. Bazen de yıllar önce oturulmuş bir kahve sandalyesinin bahçenin bir köşesinde artık olmayışı. Sandalyenin akıbetini merak eder misiniz bilmem ama o sandalye kırıldı, biz de atmam zorunda kaldık.

Ben dedemi kaybettiğimde on bir yaşındaydım. O gün onun öldüğünü öğrendim sanıyordum. Meğer yıllar içinde ondan geriye kalan şeyleri kaybetmeyi de o gün öğrenmişim. Önce sesini, sonra bazı anlarını, sonra birlikte yaptığımız şeylerin ayrıntılarını. Şimdi onunla ilgili hatırladığım her şeyin biraz bana, biraz çocukluğuma, biraz da artık var olmayan bir Altınova’ya ait olduğunu biliyorum. Belki bu yüzden hâlâ bazen dedemi hatırladığımda onun ölümünü değil, onunla birlikte yaşadığım çocuğu arıyorum. Çünkü dedem öldüğünde yalnızca bir dedeyi kaybetmedim; onun yanında olan hâlimi de kaybettim. Ve en kötüsü, o zamanlar bunun farkında değildim.

Dedemin benden haberi yok artık.

İkinci dedem biraz daha farklıydı, kendisi İzmir’de yașardı. Annemlerle babam küçükken bize abur cubur yedirmemeye çalışırlardı; biz de bunun doğal bir sonucu olarak kardeşimle dedemlere her gittiğimizde soluğu Migros’ta alır, kimsenin görmediği bir suç işliyormuşuz gibi poşetlerimizi ağzına kadar çikolata, cips, bisküvi ve ne bulduysak onunla doldururduk. Dedem de bizi durdurmazdı. Aksine, muhtemelen anne babamızın izin vermediği şeyleri bize almanın dedelere tanınmış gizli bir görev olduğunu düşünüyordu. Midesi çabuk bozulan bir çocuk olmama rağmen bütün poşeti aynı gün içinde bitirir, akşamına da istifra ederdim. Ertesi gün yine olsa yine yapardım. Çocukken insanın midesiyle iradesi arasında nasıl bir ilişki olduğunu bilmediği gibi, bazı insanların sevgilerini neden sürekli bir şeyler alarak gösterdiğini de bilmiyor.

Dedem emekli bir hava astsubayıydı. Konuşmayı çok severdi. Özellikle askerlik yıllarını anlatmaya başladığında onu susturmak pek mümkün değildi. Kendi zamanlarının ne kadar zor olduğundan, gençken yaşadığı şeylerden, bizim bugün kolay bulduğumuz hayatın eskiden ne kadar başka olduğundan bahsederdi. Aynı hikâyeleri daha önce kaç kere dinlediğimi bilmiyorum ama yine de dinlerdim. Belki de çocukken dedelerimizin anlattığı hikâyelerin içindeki ayrıntılardan çok, o hikâyeleri anlatan sesin kendisini seviyoruz. Şimdi o hikâyelerin çoğunu hatırlamıyorum. Bazılarını hiç hatırlamayacağım muhtemelen. Ama onun anlatırken nasıl heyecanlandığını, bir yerden sonra aynı hikâyenin başka bir yerine sapıp bambaşka bir şey anlatmaya başladığını hatırlıyorum.

Şakalaşmayı da çok severdi. Küçükken beni taklit eder, özellikle sinir olacağımı bildiği şeyleri yapardı. Ben kızdıkça daha çok gülerdi. Hayatım boyunca onu bıyıksız görmedim mesela. Bıyıklarıyla arasında benim anlayamadığım kadar ciddi bir bağ vardı. Bıyıklarını kesmesi fikri bile sanki başka bir insana dönüşmesi demekti. İnsan bazen birini o kadar uzun süre aynı hâliyle görür ki, onun yüzündeki küçücük bir ayrıntı bile hafızasında kişinin kendisiyle eşleşir. Dedemin yüzü benim için bıyıklarıydı. Bıyıkları olmayan bir dedeyi zihnimde hiçbir zaman kuramadım.

Kronik böbrek yetmezliği vardı. Yaşından dolayı nakil yapılamıyordu ve ben kendimi bildim bileli diyalize gidiyordu. Çocukken bunun ne anlama geldiğini çok fazla düşünmezdim. Hastaneye gitmek, diyalize girmek, sonra eve dönmek onun hayatının olağan parçalarıydı. Bazı hastalıklar insanın hayatına o kadar erken giriyor ki bir süre sonra hastalık olmaktan çıkıp kişiliğin bir parçası gibi görünmeye başlıyor. Benim dedem de hastaydı ama aynı zamanda benim dedemdi; beni parka götüren, Migros’ta poşetleri dolduran, beni taklit edip sinirlendiren, saatlerce askerlik anılarını anlatan adamdı. Hastalığı bütün bunların önüne geçmiyordu.

Evlerinin altındaki parka götürürdü beni. Baloncuk makinesi almama izin verir, kuşlara yem attırırdı. Çocukken dünyanın en güzel şeylerinden biri, elinde baloncuk makinesiyle bir parkta dolaşmaktı. Şimdi düşününce, o baloncukların birkaç saniye sonra patlayacağını biliyordum ama yine de yenilerini yapmaya devam ediyordum. Belki çocukluk biraz da böyle bir şeydi; güzel olan şeylerin geçici olduğunu bilmeden onlara bakmak. Dedem de o parkta hep yanımdaydı. O zamanlar bunun sonsuza kadar süreceğini düşünmemiştim. Zaten insan sevdiği insanların yanında geçirdiği hiçbir anın bir gün son kez yaşanacağını düşünmüyor.

Beni her telefonla aradığımda, konuşmanın sonunda kendisini Ağrı Dağı’na benzetirdi. “Arkanda ben varım, bir şey olursa ya da istersen önce bana söyle,” derdi. Her seferinde aynı şeyi söylerdi. Ben de her seferinde dinlerdim ama cümlenin ağırlığını hiç düşünmezdim. İnsan bazen birinin yanında olduğunu o kadar doğal kabul ediyor ki, o insanın bir gün gerçekten yanında olmayabileceği ihtimali zihnine sığmıyor. Dedem benim için de biraz öyleydi. Bir şey olduğunda önce ona söyleyebileceğim, arkamı döndüğümde orada olacağını bildiğim biriydi. Birini kaybettiğinde yalnızca o insanı kaybetmiyorsun; onun sana vaat ettiği güveni de kaybediyorsun.

2025’in bir gününde, on birinci sınıfın sonlarına doğru, okuldan dönerken dedemin rahatsızlandığını ve hastaneye kaldırıldığını öğrendim. Annem babama bizi de alıp hemen İzmir’e gitmesini, dedemizi görmemiz gerektiğini söyledi. O an on yedi yaşında olmama rağmen durumun ciddiyetini tam olarak anlayamadım. Belki de anlamak istemedim. Çünkü dedeme bir şey olmazdı. Olamazdı. Birini zaten kaybetmiştim. İkincisini de kaybedemezdim. Sanki ölümün insanın hayatında iki kez yaşanmasına izin verilmiyormuş gibi, ilkinden sonra ikincisine de hakkı yokmuş gibi.

O sıralar Trabzon’da yaşıyorduk zar zor aldığımız uçak biletleriyle apar topar İzmir’e gittik. İki gün boyunca hastanede dedemin yanında kaldık. Durumu çok kötüydü. Çocukken şaka olsun diye elimle vurduğum, bazen üzerine uzandığım göbeğinden geriye neredeyse hiçbir şey kalmamıştı. Bir deri bir kemik hâline gelmişti. Doktorlar kulak iltihabı olduğunu söylüyor, seksen yaşında olduğu için artık yapabilecekleri fazla bir şey olmadığını anlatıyorlardı. Ben ise bütün bunları duyup yine de içimde küçücük bir yerlerde onun iyileşeceğine inanıyordum. İnsan ölümün kapıya kadar geldiğini görse bile, sevdiği insan için kapıyı açmak istemiyor.

Son günümüzün ardından Trabzon’a, artık yaşadığımız yere dönmek zorunda kaldık. Hâlâ çok net hatırlıyorum; ayrılırken bana öyle sıkı sarılmıştı ki ilk defa temas sevmeme huyumdan nefret etmiştim. O an garip bir rahatsızlık hissettim. Sanki bedenim benden önce bir şey anlamış, benim aklımın kabul etmek istemediği bir şeyi çoktan fark etmişti. Sarılmayı sever biri değildim. O gün ise keşke daha uzun sarılsaydım diye düşündüm. Keşke ağlamamak için geri çekilmeseydim, oturup yanına istediğim kadar ağlasaydım. Keşke o sarılmanın son sarılış olduğunu bilseydim.

Bir hafta sonra babam dedemin tıraş edilmiș bir fotoğrafını yolladı. Artık çok sevdiği, kesmeye elinin gitmediği bıyıkları yoktu. O gece sabaha kadar ağladım.

Yaklaşık iki hafta sonra amcamın aile grubuna gönderdiği bir mesajla geriye kalan son dedemi de kaybettiğimi öğrendim. Bir mesajın insanın hayatını ikiye bölebileceğini o zaman anladım. Ekranda birkaç kelime vardı yalnızca. Ama o kelimelerin içinde Migros poşetleri, askerlik hikâyeleri, bıyıkları, parklar, baloncuklar, kuşlara attığımız yemler ve telefonda her seferinde tekrarlanan o cümle vardı: “Arkanda ben varım.”

Bu kez cenazesine gidemedim onu kaybetmenin acısı yetmezmiș gibi. Cenazesinde bulunamadım, toprağa verilişini göremedim, kalabalığın içinde onun için ağlayamadım. Belki de bu yüzden ölümünün gerçekten gerçekleştiğini uzun süre kabul edemedim. Sanki dedem hâlâ İzmir’deki evinin altında bulunan parka inmiş, bir yerlerde bıyıklarını tarıyor, bana yine baloncuk makinesi alıyor ve telefonu kapatmadan önce aynı şeyi söylüyordu. Arkanda ben varım.

Ama yoktu.

İlk dedemi kaybettiğimde on bir yaşındaydım ve ölümün ne olduğunu bilmiyordum. İkinci dedemi kaybettiğimde on yedi yaşındaydım ve artık biliyordum. Belki de ikinci kez canımı yakan şey ölümün kendisinden çok, bu kez onun ne anlama geldiğini gerçekten biliyor olmamdı. İlkinde bir dedenin öldüğünü öğrenmiştim. İkincisinde ise bir daha hiçbir dedemin beni aramayacağını, bir daha birinin bana “arkanda ben varım” demeyeceğini.

İki dedem vardı. Birini çocukken kaybettim, diğerini büyürken. Aralarında altı yıl vardı. O altı yılın içinde ben büyüdüm, onlar yaşlandı ve ölüm, hayatımda bir ihtimal olmaktan çıkıp tanıdığım bir şeye dönüştü.

Şimdi ikisinin de benden haberi yok artık.

Bazen aynaya bakarken gözüm küçük bir detaya takılıyor. Yamuk duran saç telim, yüzümdeki minicik ben, aceleden sürdüğüm rujun taşmış kenarı… Ve içimden geçen ilk düşünce genellikle şu oluyor: “Keşke kusursuz olsaydım.”

Ama sonra fark ediyorum; aslında beni ben yapan, tam da bu küçük pürüzler. Kusurlar. O hiç beğenmediğim, kapatmaya çalıştığım taraflar.

Çünkü düşün: Kusursuzluk ne kadar sıkıcı olurdu. Her şey simetrik, her şey mükemmel, her şey ölçülü… Ama aynı zamanda her şey aynı. Farklılığımızı, benzersizliğimizi, hatta hikâyemizi yazan şey; kusurlarımız.

🌿

Bunu bazen en çok insan ilişkilerinde hissediyoruz. Birinin el hareketine takılıyoruz, konuşurken kelimeleri yuvarlamasına, kahkahasının çok yüksek olmasına, hatta bazen utangaçlığından dolayı gözlerini kaçırmasına… Ve farkına varmadan seviyoruz o detayları. Başkasının “kusur” dediği şey, bizim için onun en unutulmaz yanı oluveriyor.

Pinterest’te, Instagram’da sürekli gördüğümüz o “estetik” kareler var ya… Kusursuz bir oda, tertemiz bir masa, ışıkla yıkanmış bir kahve kupası. Çok güzel görünüyorlar, evet. Ama onları seyrederken içimizde belki de şu his doğuyor: “Keşke benim hayatım da böyle düzenli olsaydı.”

Oysa gerçek hayat o karelerden ibaret değil. Gerçek hayat; masanın üzerindeki dağınıklık, yarım bırakılmış kahve, kitap arasında unutulmuş not kağıdı. Yani bize “yanlış” gibi görünen şeyler. Ama tam da o yanlışlar, hayatı yaşanabilir kılıyor.

🌸

Kendimizi sevmek çoğu zaman “en iyi halimizi” sevmek gibi öğretiliyor bize. Hep daha fazlası, daha düzgünü, daha iyisi… Ama aslında kendimizi sevmek, yamuk taraflarımızla barışmayı öğrenmekle başlıyor. Çünkü onları bastırdıkça daha da ağırlaşıyorlar. Onları kabul ettikçe hafifliyoruz.

Bir gün, en yakın arkadaşınla kahve içerken fark ediyorsun: Onun anlattığı hatalarına kahkahalarla gülüyorsun. Çünkü o kusurlarda hem onun insanlığını hem de kendi insanlığını buluyorsun. İnsan insana kırığında dokunuyor. Kimse mükemmellikten bağ kurmuyor.

✨

Belki de kendimize daha az acımasız davranmalıyız. Kusursuz olmaya çalışmak yerine kusurlarımızı kucaklamalıyız. Çünkü günün sonunda, bize en çok yakışan şey olduğumuz gibi olmak. Yamuk bir gülüş, fazla heyecanlı bir anlatım, sessizliği becerememek ya da tam tersine fazla sessiz kalmak… Bunların hepsi bizim hikâyemizin satırları.

Ve sen, bütün kusurlarınla birlikte güzelsin.

Bir gün dönüp geriye baktığında, seni sen yapan şeyin “en pürüzsüz” halin değil, o pürüzlerin olduğunu göreceksin. Ve belki de işte o an, kusurlarını sevmeyi değil, onlar için minnet duymayı öğreneceksin. 🌷

Bazı kitaplar vardır, kapağını açar açmaz ev gibi gelir. İçine girersin, karakterlerle tanışırsın, ama sanki onları hep tanıyormuşsun gibi olur. Little Women (Küçük Kadınlar), tam da böyle bir kitap.

Okuyunca sadece bir roman değil, bir mevsim gibi geçiyor içinden. Çocukluk, ilk aşklar, kardeşlik, kayıplar, hayaller, kırgınlıklar… Ama hepsi öyle sıcak, öyle insancıl ki…

March Kızları: Hepimiz Biraz Onlardanız

Meg’in sorumlulukları, Jo’nun hayalleri, Beth’in sessiz kalbi, Amy’nin zarif hırsı…

Her biri bambaşka ama aynı çatı altında tek bir ruh gibi atan dört kız kardeş.

Belki sen Jo gibisin, dünyayı yazmak istiyorsun.

Ya da Amy gibi; incelikli, iddialı, sanatla yoğrulmuş…

Belki Beth gibi içe dönüksün ama sevgin kocaman.

Ya da Meg gibi, sevdiklerin için kendinden vazgeçmeye razısın.

Aslında fark etmeden her birinden bir parça oluyoruz. Ve büyüdükçe, kitabı tekrar okudukça, bambaşka bir March kızı oluyoruz.

Büyümek Zor Ama Sadece Yalnızken

Little Women bize büyümenin ne kadar sessiz, bazen de ne kadar sert bir süreç olduğunu hatırlatıyor. Ama aynı zamanda sevginin, aile olmanın ve birlikte ayakta kalmanın da gücünü gösteriyor.

Çünkü hayat hayal ettiğimiz gibi ilerlemeyebilir.

Ama bir arada olduğumuzda, her şey biraz daha hafif.

Gerçek ve Sıcak

Louisa May Alcott bu kitabı hayal ürünü gibi değil, kalbinin içinden yazar.

Çünkü aslında March ailesi, kendi ailesidir.

Jo, onun ta kendisidir.

Bu yüzden metin samimi, gerçek ve içtendir. Süslemeden anlatır ama o sadelik seni bir anda sarar.

Her Yaşta Başka Anlam

Küçükken okursun, Jo’nun hayalleri ilgini çeker.

Gençken okursun, Amy’nin hırsları anlam kazanır.

Yetişkinken okursun, Beth’in yokluğu bir boşluk gibi içini kaplar.

Her yaşta başka bir kardeşle bağ kurarsın.

Ve her okumada, biraz daha büyürsün.

Küçük Kadınlar, küçük görünen ama büyük izler bırakan bir hikâye.

Ve belki de bu yüzden, onca yıl geçse de hâlâ kalbimizin rafında ilk sırada duruyor.

Sen hangi March kızısın?

Ya da kendini hangisine en uzak hissediyorsun ama yine de anlamaya çalışıyorsun?

Yorumlara yaz, bu defa da biz kendi “küçük kadınlarımızı” anlatalım. 📖🌸

Bazı sesler vardır… Dinlerken sadece kulağımıza değil, doğrudan kalbimize konuşur. Amy Winehouse’un sesi işte tam da öyle bir ses. İçinde hem bir sitem, hem bir özlem, hem de adını koyamadığımız o kırık duygular var. Ve her notasında, aşkın acıtan yerleri gezinir üzerimizde usulca.

Aşk, Amy’nin Şarkılarında Hep Kırgındı

Amy için aşk, asla sadece çiçekli bir his değildi. Daha çok bir yangın, bir batık gemi ya da terk edilmiş bir sokak gibiydi. O, “seviyorum” derken bile bir yara açık kalıyordu. “Love is a losing game” derken sadece bir söz söylemiyordu; kalbinin kırık dökük halini fısıldıyordu aslında.

Onun aşk anlayışı, toksik ilişkilere duyduğu bağlılıkla şekillenmişti. Belki de birini çok sevmekle kendini kaybetmek arasındaki o ince çizgide yürümeyi seçmişti hep.

Amy Yaralarını Saklamadı

Birçok sanatçı, acılarını şarkıların arkasına gizler; Amy ise onları doğrudan masaya sererdi. Ne hissettiyse öyle söylerdi, filtresiz, süzgeçsiz. O yüzden onun müziğini dinlerken sadece “şarkı dinlemek” olmazdı. Aynı anda anılar canlanır, eski yaralar sızlar, unuttum sandığın hisler usulca yoklar kalbini.

Ve bu onu sadece bir şarkıcı değil, bir hikâye anlatıcısı yapıyordu.

Aşk Herkese İyi Gelmiyor

Amy’nin hikâyesi bize şunu da hatırlatıyor: Aşk bazen iyi gelmez. Bazen yara sarmaz, aksine yeni yaralar açar. Her aşk “iyileştirici” değildir. Ve bu gerçeği kabul etmek, sevginin romantik masallardan ibaret olmadığını görmek cesaret ister.

Amy, bu cesareti gösterdi. Kendi dağınıklığını saklamadı. Bu yüzden de hepimizin kırık bir parçasına dokunmayı başardı.

Bir Şarkı, Bir Aşk, Bir Vedayla Kaldık

Aramızdan çok erken ayrıldı. Ama geriye bıraktığı her şarkı hâlâ yaşıyor. Belki de bu yüzden, “aşk acısı” dendiğinde akla gelen ilk seslerden biri o. Çünkü o acıyı sadece anlatmadı, yaşadı. Ve her notasında bize de birazını bıraktı.

Amy Winehouse, aşkın güzelliğini değil, bıraktığı izleri anlattı.

Ve biz hâlâ o izlere kulak veriyoruz…

Senin için Amy’nin hangi şarkısı en derin yere dokunuyor?

Yorumlara yaz, birlikte hatırlayalım, birlikte hissedelim 🎶🖤

Bazı filmler vardır… Yüz kere izlesen de sıkılmazsın, replikleri ezberlersin ama her seferinde ilk kez izliyormuşsun gibi gülersin. İşte How to Lose a Guy in 10 Days, tam da öyle bir film. Hem aşkı hafife alıyor gibi yapıp aslında çok güzel anlatıyor, hem de bizi içten içe şu soruyla baş başa bırakıyor: “Oyun gibi başlayan bir şey gerçekten aşka dönüşebilir mi?”

Konu Klasik, İşleniş Efsane

Andie Anderson (Kate Hudson), bir kadın dergisinde köşe yazarı. Kafasında büyük gazeteci olma hayali var ama şimdilik “Ne Yapmalı?” köşesinde ilişki tüyoları veriyor. Yeni yazı fikri: “Bir erkeği 10 günde nasıl soğutursun?”

Diğer yanda Benjamin Barry (Matthew McConaughey), reklam sektöründe çalışan karizmatik bir adam. O da büyük bir kampanyayı kapmak için bir kadını 10 günde kendine âşık edebileceğini iddia ediyor.

Ve tahmin et: Birbirlerini buluyorlar. Ama tabii ki ikisi de oyunun kurallarını bilmiyor.

Mizahın Kalbinde Aşk Yatıyor

Film boyunca Andie, Benjamin’i kaçırmak için elinden gelen her şeyi yapıyor: Bitkisel takıntılar, köpeğe kıyafet giydirmeler, aile ziyaretleri… Ve Benjamin hepsine dayanıyor çünkü kaybetmek gibi bir seçeneği yok.

Ama olan ne? Onca saçmalığın arasında, her şey sahte olsa bile, bir yerden sonra gerçek duygular filizleniyor. Bunu biz biliyoruz ama karakterler uzun süre inkâr ediyor — ki bu da romcom türünün altın kuralıdır zaten: “Birbirlerini severler ama henüz kabul etmezler.”

O Sarı Elbise ve Diğer Efsaneler

Filmin en ikonik anı tartışmasız o sarı elbiseyle katıldıkları elmas davet sahnesi. Andie’nin gülümsemesi, Benjamin’in bakışları ve fonda çalan “You’re So Vain”… İşte romantik komedi tarihinin altın anlarından biri.

Ayrıca şu detayı unutmamak lazım: How to Lose a Guy in 10 Days, aşkı dramatik değil, keyifli bir yerden anlatıyor. Kimse kimse için ağlamıyor; herkes biraz oynuyor, biraz inatlaşıyor ama sonunda kalpleri gerçekten açıyor.

Gerçekten Bu Kadar Kolay mı?

Hayır. Gerçek hayatta flört etmek bu kadar komik geçmeyebilir. Kimseye köpeğine tişört giydirip romantizm beklemeyin :) Ama film bize şunu hatırlatıyor: Bazen kurallar, beklentiler ve taktikler ne olursa olsun, kalp kendi yolunu bulur.

Ve evet, bazen karşına çıkan kişi “yanlış” gibi görünürken, aslında en doğru kişi olabilir. Tabii onunla birkaç kriz atlattıktan sonra 😅

Kapanış: 10 Günde Aşık Olmak Mümkün mü?

Bilmiyorum. Ama How to Lose a Guy in 10 Days bize bunun mümkün olduğunu hayal ettiriyor. Ve bence bir filmin en büyük başarısı da bu: İnanmak istemediğin şeyleri bile bir süreliğine mümkünmüş gibi hissettirmek.

Sen filmi izlediğinde hangi sahnede en çok güldün? Ya da “Ah işte tam olarak bu yüzden seviyorum bu filmi!” dediğin bir an var mı? Yorumlara bırak, 10 gün değil belki ama birkaç dakikalığına birlikte gülüp aşktan konuşalım 💛

🎬 Bu Filmi Sevdiysen Bunları da Seversin: Romcom İzleme Rehberi

1. 10 Things I Hate About You

Bir Shakespeare uyarlamasının bu kadar eğlenceli olabileceğini kim tahmin ederdi? Liseli flört oyunları, asi bir kız ve kalbimizi eriten Heath Ledger. Replikleriyle, müzikleriyle tam bir nostalji bombası.

2. The Proposal

Patron-asistan dinamiği, sahte evlilik, Alaska manzaraları ve Sandra Bullock + Ryan Reynolds ikilisi. Bir romantik komedide daha ne isteriz?

3. Notting Hill

“Ben de sadece bir kızım, bir erkeğin karşısında durmuş, onu seviyorum diyen…” sahnesiyle kalbimize kazınan bir klasik. Kitapçı William ve Hollywood yıldızı Anna’nın hikâyesi hepimizin içini ısıtıyor.

4. Crazy, Stupid, Love.

Aşka farklı yaşlardan bakış, bol sürprizli bir senaryo ve Ryan Gosling’in cool dersleri. Emma Stone ile olan sahneleri favorimiz!

5. Legally Blonde

Tam anlamıyla güç, pembe ve aşk üçgeni. Elle Woods’un Harvard’daki aşk-macera-yükseliş öyküsü, motivasyon + romantizm paketi gibi.

📌 Romantik komediler, kalbinizi hafifletir. Gülümsetir. Belki de tam da bu yüzden hepimizin biraz “romcom molası”na ihtiyacı vardır.

Battaniyeyi al, bir kahve yap… Hangi filmle başlayacaksın? 🍿💕

Bazen sadece bir romantik komedi açmak ister insan. Uzun bir günün sonunda, mesajlara dönmek yerine battaniyenin altına girip ekran başında saçma ama tatlı bir aşk hikâyesine dalmak… İşte o anlarda anlıyoruz: Romantik komediler bir tür terapi.

Yok öyle gözyaşı seli, ağır dramlar. Burada tesadüfler var, yanlış anlamalar var, havaya savrulan çiçekler, peşinden koşulan taksiler var. Ve tabii, her şeyin başladığı ama kimsenin itiraf edemediği o anlar…

Aşkı ciddiye almayan ama bir o kadar da ciddiyetle anlatan bu filmler, gerçek hayatın kaosu içinde küçük kaçış tünelleri gibi. Bir bakmışsın, karakterler yanlışlıkla tanışmış, büyük bir yanlış anlaşılmanın içine düşmüşler, ama sonunda birbirlerine gülümseyerek bakıyorlar. Ve sen de ekranın karşısında “Ayy” diyorsun, belki fark etmeden gülümsüyorsun. İşte o sahne… tam da bu yazının konusu.

Aşkın Gülünen Hali

Romantik komediler belki de aşka dair en gerçek olmayan ama en içimizi ısıtan şeyler. Çünkü hayat o kadar düzenli değil biliyoruz, ama ya öyle olsaydı? Ya gerçekten biriyle markette çarpışarak tanışsaydık ve o kişi hayatımızın aşkı çıksaydı?

Bu filmler, “Keşke benim hayatım da bir romcom olsa” dedirtiyor. Ve dürüst olalım, biraz olsun o hissi yaşamak da yeterli bazen.

Neden Bu Kadar Seviyoruz?

Çünkü romantik komediler hayal kurmamıza izin veriyor. Çünkü o filmlerde aşkın yolu illa dikenli değil; bazen komik, bazen tatlı, bazen fazlasıyla tuhaf ama her zaman içimizi ısıtacak kadar naif.

Birinin kahvesine yanlışlıkla çarpıp “Özür dilerim!” dediğimiz bir sahne, filmlerde ilişkiye dönüşür. Gerçekte? Büyük ihtimalle sadece bir peçete uzatılır ve peşi sıra bir sürü özür sözcükleri çıkıverir ağzımızdan. Ama işte bu fark, romantik komedileri özel kılıyor. Gerçek olmasa da güzel. Ve bazen sadece güzel bir şeye ihtiyacımız var.

Gerçek Aşk Bu Kadar Hafif Mi?

Hayır. Gerçek aşk sabır, çaba, bazen de susup anlamayı gerektiriyor. Ama romantik komedilerde… her şey birkaç cümleyle çözülüyor. “Gitme” diyor biri, öbürü dönüp sarılıyor. Gerçek hayatta belki saatler süren konuşmaların yerine bir bakış, bir kahkaha yetiyor.

Ve ne yalan söyleyeyim — bazen hayatın bu versiyonunu daha çok seviyorum, seviyoruz.

Kalbin Komedisi

Romantik komediler aşkın ağır yanlarını unutturmuyor, ama onlara hafiflik katıyor. “Aşık olmak güzel bir şey” dedirtiyor. Hem gülmek hem kalbini hafifçe açmak… Bu ikisinin bir araya geldiği nadir türlerden biri bu.

Aşkın içinde biraz şapşallık olmalı, biraz plansızlık, bolca kahkaha. Romantik komediler bize bunu hatırlatıyor.

Sen de aşkı en çok gülerken hissedenlerdensen, bu tür tam sana göre.

Peki sence de bazen bir kahkaha, “Seni seviyorum”dan daha romantik olabilir mi?

Yorumlara bekliyorum 💖

Hiç kuaförden çıktığınızda “Ben artık başka biriyim” diye düşündünüz mü? Ya da eski bir fotoğrafta o simsiyah, kahküllü hâlinizi görünce “Bu saçlarla neler yaşamıştım…” diye iç geçirdiniz mi? İşte tam burada devreye giriyor bugünkü konumuz: Saçlar gerçekten anıları tutar mı?

Bilimsel değil, duygusal bir yerden yaklaşıyorum elbette. Saçın kimyası değil, hatıraların sihri peşindeyiz. Öyleyse taraklarımızı alalım ve hafızamızın kıvrımlarında kısa bir yolculuğa çıkalım.

Saçlar = Zaman Makinesi midir?

Bazılarımız için saç sadece saçtır. Yıkanır, kurutulur, şekil verilir, geçilir. Ama bazılarımız için… ah, o saçlar her şeyi bilir. İlk kalp kırıklığında kesilen saçlar, mezuniyet için uzatılanlar, “yeni ben” mottosuyla platin sarıya boyanan dönemler… Hepsi ayrı bir bölüm sanki hayat kitabımızda.

Düşünsenize: “Bu saçları uzatırken kaç gece ağladım”, “Şu kahkülü kestirdiğim gün her şeyi silip baştan başladım”… Saçlarımız sanki içimizden taşan sessiz günlükler gibi.

Kimi Kese Kese Büyür, Kimi Kökünde Takılır Kalır

Kültürlerde de saçın ayrı bir yeri var. Mesela bazı yerlerde biri vefat ettiğinde yas tutmak için saç kesilir. Bazı yerlerde ilk saç kesimi bir törenle yapılır. Belki de bu yüzden “saç kesmek” bazen sadece estetik bir karar değil, duygusal bir ritüel gibi gelir.

Eski sevgiliyi unutmak için kuaför randevusu almak… Klasiğin de klasiği. Ama işe yarıyor mu derseniz, yüzde 50. Yeni saç = yeni sayfa… ama eski mesajları hâlâ silemiyorsanız, geçmiş hâlâ cebinizde demektir :)

Bilim Ne Diyor?

Biraz da ciddi konuşalım: Evet, saç telinde bazı hormonlar, vitamin seviyeleri ve hatta stres izleri bulunabiliyor. Hani şu “saçından test yapıp son 3 ayda neler yaşadığını öğrenebiliriz” lafları tamamen uydurma değil. Ama o “lisede yaşadığın utanç verici anı hâlâ şu buklede duruyor” kısmı? Ehh, orası biraz hayal gücümüze kalıyor.

Kapanış: Saçlar Hafızadır, Ama Kalbin Hafızası

Sonuç? Saçlar gerçekten anıları tutar mı bilmiyorum ama biz saçlara anıları yüklemeyi seviyoruz. Her saç modeli bir dönem, her kırık uç bir kırık kalp, her boya bir değişim.

Yani evet, saçlarımız anılarla dolu… Çünkü biz onları öyle görmek istiyoruz. Ve bence bu, yeterince gerçek.

Peki ya siz? Hangi saç modelinizin bir hikâyesi var? Belki de şimdi tam sırası… Bir blog yorumuna bırakıverin — saçların fısıldadığı sırları paylaşalım!

💇‍♀️✨