<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd" xmlns:googleplay="http://www.google.com/schemas/play-podcasts/1.0"><channel><title><![CDATA[Rota da Nau]]></title><description><![CDATA[Newsletter da Nau d'Dês, um hub de conhecimento transdisciplinar para o universo jurídico.]]></description><link>https://nauddes.substack.com</link><image><url>https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!3-dk!,w_256,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20eeff13-42ce-445c-85c8-3a6a425ee8a3_1080x1080.png</url><title>Rota da Nau</title><link>https://nauddes.substack.com</link></image><generator>Substack</generator><lastBuildDate>Wed, 04 Nov 2026 17:23:18 GMT</lastBuildDate><atom:link href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fnauddes.substack.com%2Ffeed" rel="self" type="application/rss+xml"/><copyright><![CDATA[Nau d'Dês]]></copyright><language><![CDATA[en]]></language><webMaster><![CDATA[nauddes@substack.com]]></webMaster><itunes:owner><itunes:email><![CDATA[nauddes@substack.com]]></itunes:email><itunes:name><![CDATA[Sílvia Piva]]></itunes:name></itunes:owner><itunes:author><![CDATA[Sílvia Piva]]></itunes:author><googleplay:owner><![CDATA[nauddes@substack.com]]></googleplay:owner><googleplay:email><![CDATA[nauddes@substack.com]]></googleplay:email><googleplay:author><![CDATA[Sílvia Piva]]></googleplay:author><itunes:block><![CDATA[Yes]]></itunes:block><item><title><![CDATA[Made from China: por que olhar para um futuro que já está programado]]></title><description><![CDATA[A China que eu (achei que) conhecia simplesmente n&#227;o existe.]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/made-from-china-por-que-olhar-para</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/made-from-china-por-que-olhar-para</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Tue, 06 Oct 2026 10:03:20 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21ZX0Q%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fe4cb50df-f51d-4176-a49a-546065c9d62b_1130x626.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Durante todos esses anos frequentando grandes eventos internacionais de inova&#231;&#227;o e tecnologias que prometiam redesenhar o futuro, a aus&#234;ncia da China tomou espa&#231;o nos meus questionamentos. Como era poss&#237;vel uma das maiores pot&#234;ncias do mundo sequer ser citada?</p><p>No m&#234;s passado, tentei responder essa e outras perguntas. Percorri Pequim, Hangzhou, Xangai, Shenzhen e Guangzhou procurando entender n&#227;o apenas quais tecnologias estavam sendo desenvolvidas, mas o que atravessa sua infraestrutura, qual a rela&#231;&#227;o dessa civiliza&#231;&#227;o com a interface ou quais (e como) escolhas permitiram que tantas tecnologias se tornassem parte de uma vida cotidiana que, em cada detalhe, <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fodi.org%2Fen%2Fabout%2Four-work%2Fglobal-china-2049-initiative%2F">parece apontar para 2049</a>, per&#237;odo para o qual a Segunda Meta Centen&#225;ria estabelece a conclus&#227;o de uma nova etapa de resultados exponenciais sobre a moderniza&#231;&#227;o do pa&#237;s.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21ZX0Q%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fe4cb50df-f51d-4176-a49a-546065c9d62b_1130x626.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZX0Q!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4cb50df-f51d-4176-a49a-546065c9d62b_1130x626.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZX0Q!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4cb50df-f51d-4176-a49a-546065c9d62b_1130x626.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZX0Q!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4cb50df-f51d-4176-a49a-546065c9d62b_1130x626.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZX0Q!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4cb50df-f51d-4176-a49a-546065c9d62b_1130x626.png 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21ZX0Q%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fe4cb50df-f51d-4176-a49a-546065c9d62b_1130x626.png" width="1130" height="626" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e4cb50df-f51d-4176-a49a-546065c9d62b_1130x626.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:626,&quot;width&quot;:1130,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:889295,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/i/219007031?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4cb50df-f51d-4176-a49a-546065c9d62b_1130x626.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZX0Q!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4cb50df-f51d-4176-a49a-546065c9d62b_1130x626.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZX0Q!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4cb50df-f51d-4176-a49a-546065c9d62b_1130x626.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZX0Q!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4cb50df-f51d-4176-a49a-546065c9d62b_1130x626.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZX0Q!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe4cb50df-f51d-4176-a49a-546065c9d62b_1130x626.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2><strong>Praticamente tudo que eu tinha imaginado sobre a China n&#227;o existia</strong></h2><p>N&#227;o porque a realidade era simplesmente o oposto do que eu imaginava, mas porque meu pr&#243;prio repert&#243;rio havia constru&#237;do uma imagem ocidentalizada ou antropol&#243;gica demais. Em Hangzhou, por exemplo, entrei no Yaowang X27 Park, o primeiro shopping &#8220;fantasma&#8221; do mundo dedicado exclusivamente ao live shopping, pequenos est&#250;dios que servem como cen&#225;rio de lives de vendas e promo&#231;&#245;es, transmitidas nas redes sociais e em plataformas de compra online. L&#225;, entendi que a separa&#231;&#227;o entre ind&#250;stria, estoque, plataforma digital, trabalho e venda &#233; quase nula. J&#225; em Shenzhen, a tecnologia aparecia menos como novidade e mais como um mero artigo facilitador do dia a dia, tornando-se algo t&#227;o comum a ponto de deixar de chamar tanta aten&#231;&#227;o por onde passava - como exemplo, pense no impacto das lixeiras de reciclagem no nosso contexto.</p><div class="native-video-embed" data-component-name="VideoPlaceholder" data-attrs="{&quot;mediaUploadId&quot;:&quot;b80f53b3-8387-4b38-97fd-c1c01399056e&quot;,&quot;duration&quot;:null}"></div><p>Essa experi&#234;ncia tamb&#233;m me fez refletir sobre o que o autor sino-canadense Dan Wang nos mostra quando ele fala de  <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fdanwang.co%2Fbreakneck%2F">&#8220;engineering state&#8221;</a> e a capacidade da China &#8211; enquanto civiliza&#231;&#227;o &#8211; em mobilizar recursos, fomentar conhecimento e estimular o desenvolvimento das ind&#250;strias para transformar projetos em realidade de grande escala.</p><p>Essa &#233; somente uma das raz&#245;es de a pr&#243;pria ideia de inova&#231;&#227;o se mostrar t&#227;o diferente. Voltando algumas d&#233;cadas, para que a expans&#227;o chinesa realmente ganhasse forma, foi necess&#225;rio superar a ideia de que seria preciso criar algo completamente novo ou perfeito antes de coloc&#225;-lo no mundo. Sem medo ou apego ao essencialismo, o &#8220;Shanzhai&#8221;, palavra chinesa que originalmente significa &#8220;fortaleza da montanha&#8221; e, historicamente, tornou-se sin&#244;nimo de algo falsificado, sendo ressignificado &#224;quilo que <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Frevistas.usp.br%2Fsignosdoconsumo%2Farticle%2Fdownload%2F195684%2F183727%2F564314">se converte em algo novo e &#233; reconstru&#237;do originalmente</a>. E foi essa disposi&#231;&#227;o para criar e aprimorar que certamente influenciou a trajet&#243;ria tecnol&#243;gica chinesa.</p><div><hr></div><h2><em><strong>Guanxi </strong></em><strong>e </strong><em><strong>Mianzi:</strong></em><strong> o que a China nos faz repensar sobre networking</strong></h2><p>Para n&#243;s, as regras do mercado de trabalho s&#227;o bem diretas quando falamos em vida pessoal e profissional. Nos encontros que tive na China, essa fronteira parecia muito menos r&#237;gida &#8211; ou at&#233; mesmo invis&#237;vel. Isso porque o conceito de <em>Guanxi </em>&#233; incorporado &#224;s cren&#231;as da cultura chinesa. Confian&#231;a, reciprocidade e reputa&#231;&#227;o constru&#237;das ao longo do tempo s&#227;o fortalecidas a partir da aproxima&#231;&#227;o. Ou seja, investidores e parceiros querem saber mais do que o seu portf&#243;lio. Querem entender quem &#233; voc&#234;, qual a sua hist&#243;ria, a da sua fam&#237;lia, suas aspira&#231;&#245;es, etc.</p><p>Alinhado a essa filosofia, temos o <em>Mianzi</em>, princ&#237;pio orientador da mente chinesa que tamb&#233;m ajuda a entender a import&#226;ncia atribu&#237;da &#224; pessoa e &#224; rela&#231;&#227;o com o outro. Para Lu Xun, consagrado escritor chin&#234;s do s&#233;culo XX, &#233; essencial a valoriza&#231;&#227;o da hist&#243;ria de quem est&#225; diante de voc&#234;. Mesmo em uma sociedade que desenvolve tecnologias em uma velocidade impressionante, algumas das coisas que sustentam essa constru&#231;&#227;o continuam dependendo de elementos ancestrais, que ao menos s&#227;o palp&#225;veis.</p><h2><strong>Download China: parte 2</strong></h2><p>De imediato, &#233; praticamente imposs&#237;vel voltar com perguntas ou respostas lineares sobre como aquela sociedade funciona. Mas uma delas me parece especialmente importante: em vez de perguntar como o Brasil pode alcan&#231;ar aquilo que outros pa&#237;ses j&#225; fizeram, em quais partes dessa hist&#243;ria j&#225; estamos presentes e em quais queremos ter maior capacidade de decis&#227;o? Ou como incorporar pessoas, entidades p&#250;blicas e privadas, tecnologia e ci&#234;ncia &#224; concretiza&#231;&#227;o desse futuro? Essa &#233; uma das reflex&#245;es que ficam para o pr&#243;ximo Download China. Nosso pr&#243;ximo encontro &#233; dia 20 de outubro, &#224;s 19h!</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://comunidadenauddes.online/chinaparte2&quot;,&quot;text&quot;:&quot;INSCREVA-SE&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fcomunidadenauddes.online%2Fchinaparte2"><span>INSCREVA-SE</span></a></p><div><hr></div><h2><strong>Xi Jinping, Trump e a Intelig&#234;ncia Artificial sem freio</strong></h2><p>No &#250;ltimo epis&#243;dio do CrocanteMente, utilizei a viagem de Xi Jinping aos Estados Unidos como um gancho para refletirmos sobre as narrativas que disputam o futuro da IA. Risco, corrida, medo e regras aparecem todos os dias como formas de falar sobre o que essa tecnologia &#233; capaz de fazer e qual o seu &#8220;poder&#8221; sobre a humanidade.</p><iframe class="spotify-wrap podcast" data-attrs="{&quot;image&quot;:&quot;https://i.scdn.co/image/ab6765630000ba8ad3b4691448dcb840635c10a6&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Xi Jinping, Trump e a Intelig&#234;ncia Artificial sem freio.&quot;,&quot;subtitle&quot;:&quot;Silvia Piva&quot;,&quot;description&quot;:&quot;Episode&quot;,&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/3rmLJ2jC76M4Vmwf7JiqG9&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;noScroll&quot;:false,&quot;isVideo&quot;:false}" src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Fepisode%2F3rmLJ2jC76M4Vmwf7JiqG9" frameborder="0" gesture="media" allowfullscreen="true" allow="encrypted-media" loading="lazy" data-component-name="Spotify2ToDOM"></iframe><div><hr></div><p style="text-align: center;"><strong><span>J&#225; &#233; assinante da Comunidade?</span><a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fnauddes.app.cativa.digital%2F"><span> </span></a></strong></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nauddes.app.cativa.digital/&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Fa&#231;a seu login aqui&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fnauddes.app.cativa.digital%2F"><span>Fa&#231;a seu login aqui</span></a></p><p><em><span>&#35874;&#35874; (obrigada) e at&#233; a pr&#243;xima!</span></em></p><div><hr></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe&quot;,&quot;language&quot;:&quot;en&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Obrigada por ler Rota da Nau! Inscreva-se gratuitamente para receber novas provoca&#231;&#245;es.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Subscribe"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><div><hr></div><p style="text-align: center;"><em><span>Siga a Nau d'D&#234;s no </span><a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fnauddes">Instagram</a><span> e fique por dentro das novidades.</span></em></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Precisamos (re)ligar os pontos]]></title><description><![CDATA[O conhecimento como luz para tempos de infoxica&#231;&#227;o e de mudan&#231;as aceleradas]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/precisamos-religar-os-pontos</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/precisamos-religar-os-pontos</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Wed, 22 Jul 2026 11:13:22 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Sxai%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fa51b2cce-089e-414e-9b94-14b684c20bcb_1200x673.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p><span>&#201; muito trabalhoso estar informado. &#201; preciso saber o que aconteceu, o que mudou, qual crise se agravou, qual novidade j&#225; &#233; tratada como inevit&#225;vel. Mal terminamos de compreender algo e isso j&#225; parece vencido, substitu&#237;do por outro tema que traz a mesma pressa. &#201; como se precis&#225;ssemos monitorar e administrar o presente o tempo todo.</span></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Sxai%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fa51b2cce-089e-414e-9b94-14b684c20bcb_1200x673.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sxai!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa51b2cce-089e-414e-9b94-14b684c20bcb_1200x673.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sxai!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa51b2cce-089e-414e-9b94-14b684c20bcb_1200x673.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sxai!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa51b2cce-089e-414e-9b94-14b684c20bcb_1200x673.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sxai!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa51b2cce-089e-414e-9b94-14b684c20bcb_1200x673.png 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Sxai%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fa51b2cce-089e-414e-9b94-14b684c20bcb_1200x673.png" width="1200" height="673" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a51b2cce-089e-414e-9b94-14b684c20bcb_1200x673.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:673,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:830034,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/i/208041953?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa51b2cce-089e-414e-9b94-14b684c20bcb_1200x673.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sxai!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa51b2cce-089e-414e-9b94-14b684c20bcb_1200x673.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sxai!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa51b2cce-089e-414e-9b94-14b684c20bcb_1200x673.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sxai!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa51b2cce-089e-414e-9b94-14b684c20bcb_1200x673.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Sxai!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa51b2cce-089e-414e-9b94-14b684c20bcb_1200x673.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><span>O volume de informa&#231;&#227;o que nos interrompe diariamente e toda a sua fragmenta&#231;&#227;o &#233; uma das causas do cansa&#231;o do nosso tempo. Cada acontecimento se apresenta de forma aparentemente isolada, exigindo um esfor&#231;o de compreens&#227;o que come&#231;a do zero. </span><em><span>Do nada, </span></em><span>uma tecnologia surge, uma mudan&#231;a de comportamento vira uma tend&#234;ncia e uma crise que n&#227;o parece ter rela&#231;&#227;o com a crise anterior aparece. Acumulamos os fatos depressa, sem construir uma leitura macro a partir deles, sem chegar a uma compreens&#227;o estrutural.</span></p><p><span>Por sorte, o conhecimento oferece uma sa&#237;da para esse problema contempor&#226;neo. N&#227;o falo aqui de um conhecimento que leva consigo respostas definitivas, mas aquele que nos ajuda a reconhecer rela&#231;&#245;es, contextos e continuidades. Quando percebemos que fen&#244;menos distantes fazem parte de uma transforma&#231;&#227;o encadeada &#8211; que uma mudan&#231;a n&#227;o nasceu ontem e que uma tecnologia carrega valores anteriores a ela, por exemplo &#8211;, abrimos caminho para ver o mundo como algo que vai al&#233;m de uma sequ&#234;ncia ca&#243;tica de novidades. Em vez de tentar eliminar a incerteza a todo custo, passamos a conviver melhor com ela.</span></p><h2><strong><span>Novas compreens&#245;es para novas complexidades</span></strong></h2><p><span>Os fil&#243;sofos Andy Clark e David Chalmers trouxeram algo interessante: boa parte do nosso pensamento j&#225; n&#227;o acontece s&#243; dentro da cabe&#231;a. Quando entregamos uma lembran&#231;a ao celular ou uma pergunta &#224; intelig&#234;ncia artificial, esses recursos passam a integrar o modo como pensamos e, assim, moldam o que esperamos do mundo. Aos poucos, o modelo a partir do qual lemos o presente j&#225; n&#227;o &#233; inteiramente nosso.</span></p><div class="pullquote"><p><em><span>A quest&#227;o &#233; saber se estamos, de fato, compreendendo o que acontece ou apenas enxergando o mundo pelo filtro de quem o organizou para n&#243;s.</span></em></p></div><p><span>G&#252;nther Anders, por sua vez, j&#225; descrevia no s&#233;culo passado um descompasso que hoje reconhecemos com mais clareza: o que somos capazes de produzir cresceu mais r&#225;pido do que a nossa capacidade de imaginar e assumir as consequ&#234;ncias.</span></p><p><span>A intelig&#234;ncia artificial generativa &#233; o exemplo mais imediato. Segundo o</span><a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fhai.stanford.edu%2Fnews%2Finside-the-ai-index-12-takeaways-from-the-2026-report"><span> AI Index</span></a><span> de Stanford, uma das refer&#234;ncias mais reconhecidas sobre o tema, essa tecnologia se espalhou mais r&#225;pido do que o computador pessoal e a internet, ainda que em ritmo desigual entre os pa&#237;ses. Adotamos a ferramenta em escala antes de reunir a linguagem e o tempo para pensar no que ela modifica. Por isso, acompanhar tudo n&#227;o resolve: a velocidade que nos exaure &#233; a mesma que nos impede de compreender.</span></p><p><span>A verdade &#233; que n&#227;o precisamos acompanhar todas as inova&#231;&#245;es e ferramentas. Importa agora compreender as rela&#231;&#245;es entre tecnologia, trabalho, poder e rela&#231;&#245;es sociais. Quando essas conex&#245;es aparecem, a complexidade permanece, mas sem toda a fragmenta&#231;&#227;o da qual tanto falamos e que tanto nos esgota. O conhecimento aqui, que n&#227;o se trata de um mero ac&#250;mulo de informa&#231;&#245;es, d&#225; lugar &#224;s coisas e reconhece que algumas quest&#245;es exigem tempo antes de qualquer conclus&#227;o.</span></p><p><span>&#201; esse tipo de vis&#227;o que a Filosofia da Tecnologia oferece. Ela n&#227;o serve s&#243; para discutir m&#225;quinas, mas para compreender o que nossas inven&#231;&#245;es dizem sobre nossos desejos, medos e limites. Num mundo marcado pelo excesso, pensar deixa de ser acompanhar tudo: &#233; estabelecer rela&#231;&#245;es suficientes para que o presente chegue como algo mais do que confus&#227;o.</span></p><div><hr></div><h2><strong><span>A conversa continua ao vivo</span></strong></h2><p><span>No dia 28 de julho, &#224;s 19h, a Nau d&#8217;D&#234;s realiza a segunda parte do encontro sobre Filosofia da Tecnologia, um convite a olhar os fen&#244;menos que marcaram nossa experi&#234;ncia e a religar o que o excesso separou. Espero voc&#234; na Comunidade da Nau. Garanta sua vaga no link abaixo e participe!</span></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://comunidadenauddes.online/filosofiadatecnologia2&quot;,&quot;text&quot;:&quot;INSCREVA-SE&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fcomunidadenauddes.online%2Ffilosofiadatecnologia2"><span>INSCREVA-SE</span></a></p><div><hr></div><h2><strong><span>As bets apostam em voc&#234;</span></strong></h2><p><span>Voc&#234; acredita que est&#225; fazendo uma aposta, mas, do outro lado da tela, uma plataforma tamb&#233;m est&#225; apostando em voc&#234;. No &#250;ltimo epis&#243;dio do podcast CrocanteMente falei sobre um dos fen&#244;menos mais controversos da economia digital sobre uma perspectiva diferente da que estamos acostumados a ver no debate p&#250;blico. Vem ouvir!</span></p><iframe class="spotify-wrap podcast" data-attrs="{&quot;image&quot;:&quot;https://i.scdn.co/image/ab6765630000ba8a0fe9a64ce779e88e6ef85a59&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Quem aposta em quem?&quot;,&quot;subtitle&quot;:&quot;Silvia Piva&quot;,&quot;description&quot;:&quot;Episode&quot;,&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/0cVimUXHgTfEkLxYzpQrno&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;noScroll&quot;:false,&quot;isVideo&quot;:false}" src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Fepisode%2F0cVimUXHgTfEkLxYzpQrno" frameborder="0" gesture="media" allowfullscreen="true" allow="encrypted-media" loading="lazy" data-component-name="Spotify2ToDOM"></iframe><div><hr></div><p style="text-align: center;"><strong><span>J&#225; &#233; assinante da Comunidade?</span><a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fnauddes.app.cativa.digital%2F"><span> </span></a></strong></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nauddes.app.cativa.digital/&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Fa&#231;a seu login aqui&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fnauddes.app.cativa.digital%2F"><span>Fa&#231;a seu login aqui</span></a></p><p><em><span>At&#233; a pr&#243;xima!</span></em></p><div><hr></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe&quot;,&quot;language&quot;:&quot;en&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Obrigada por ler Rota da Nau! Inscreva-se gratuitamente para receber novas provoca&#231;&#245;es.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Subscribe"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><div><hr></div><p style="text-align: center;"><em><span>Siga a Nau d'D&#234;s no </span><a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fnauddes">Instagram</a><span> e fique por dentro das novidades.</span></em></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[A crise do diálogo em um mundo de especialistas]]></title><description><![CDATA[Em uma era marcada pela fragmenta&#231;&#227;o dos saberes, o Pensamento Complexo ressurge como uma abordagem para construir pontes entre diferentes &#225;reas do conhecimento]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/a-crise-do-dialogo-em-um-mundo-de</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/a-crise-do-dialogo-em-um-mundo-de</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Wed, 17 Jun 2026 09:30:53 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21OR0Q%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fa436731d-51da-464a-bb2d-d775bda98f99_3038x2430.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>A barreira da l&#237;ngua que nos separa est&#225; cada dia mais insignificante em um mundo hiperconectado, gra&#231;as &#224; evolu&#231;&#227;o constante de ferramentas de tradu&#231;&#227;o sofisticadas. Por outro lado, a barreira da linguagem parece criar abismos mais profundos do que nunca.</p><p>Vejamos a intelig&#234;ncia artificial, por exemplo. Cientistas e engenheiros de todas as partes do mundo se unem para discutir novas formas de tecnologia, mas n&#227;o conseguem entrar em sintonia com um humanista que est&#225; logo ao seu lado. &#201; uma cl&#225;ssica falha de comunica&#231;&#227;o. N&#227;o h&#225; tradu&#231;&#227;o entre os mundos do conhecimento.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21OR0Q%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fa436731d-51da-464a-bb2d-d775bda98f99_3038x2430.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OR0Q!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa436731d-51da-464a-bb2d-d775bda98f99_3038x2430.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OR0Q!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa436731d-51da-464a-bb2d-d775bda98f99_3038x2430.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OR0Q!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa436731d-51da-464a-bb2d-d775bda98f99_3038x2430.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OR0Q!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa436731d-51da-464a-bb2d-d775bda98f99_3038x2430.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21OR0Q%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fa436731d-51da-464a-bb2d-d775bda98f99_3038x2430.jpeg" width="1456" height="1165" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a436731d-51da-464a-bb2d-d775bda98f99_3038x2430.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1165,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1371879,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/i/202387664?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa436731d-51da-464a-bb2d-d775bda98f99_3038x2430.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OR0Q!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa436731d-51da-464a-bb2d-d775bda98f99_3038x2430.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OR0Q!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa436731d-51da-464a-bb2d-d775bda98f99_3038x2430.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OR0Q!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa436731d-51da-464a-bb2d-d775bda98f99_3038x2430.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OR0Q!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa436731d-51da-464a-bb2d-d775bda98f99_3038x2430.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Essa talvez seja a contradi&#231;&#227;o mais marcante da atualidade. Estamos presenciando grandes mudan&#231;as que redefinem rapidamente as verdades que conhecemos nas inst&#226;ncias mais amplas do saber, por&#233;m as reflex&#245;es sobre isso est&#227;o restritas a pequenos grupos divididos em bolhas, andando em c&#237;rculos em torno das mesmas ideias, sem encontrar caminhos para integrar diferentes perspectivas. </p><h3>Trocar o OU pelo E</h3><p>Se dermos alguns passos para tr&#225;s, podemos nos afastar do reducionismo que recorta o mundo em peda&#231;os e enxergar como as partes se ligam ao todo. Formamos, assim, um olhar que admite as contradi&#231;&#245;es, os paradoxos e as incertezas da nossa realidade. Essa &#233; a ess&#234;ncia do Pensamento Complexo, desenvolvido por Edgar Morin (1921-2026) e base sobre a qual a Nau d'D&#234;s foi constru&#237;da.</p><p>Para o pensamento jur&#237;dico, n&#227;o &#233; diferente. Estudar o Direito pela complexidade significa primeiro aceitar que, assim como toda ci&#234;ncia, ele &#233; fal&#237;vel, porque a complexidade humana n&#227;o se deixa reduzir a padr&#245;es automatizados. O Direito hiperespecializado, sem um olhar que atravesse as fronteiras das disciplinas, perde de vista a pr&#243;pria ess&#234;ncia: a de cuidar das rela&#231;&#245;es entre as pessoas e dos conflitos que delas nascem. </p><h3>Sejamos livre-pensadores</h3><p><em>&#8220;Indiv&#237;duos conscientes deste s&#233;culo ter&#227;o que questionar para que n&#227;o sejam sugados pelos fen&#244;menos.&#8221; </em></p><p>Foi com essa frase que encerrei o manifesto da Nau, h&#225; seis anos. Ela expressa o convite que deixo para tomarmos o Pensamento Complexo como muito mais do que um campo de estudos: um modo de existir e de abra&#231;ar as incertezas que fazem parte da experi&#234;ncia humana. Afinal, n&#227;o h&#225; livre pensar sem a coragem de colocar em perspectiva aquilo que acreditamos saber.</p><div><hr></div><h3>O fim do pensamento linear </h3><p>Em homenagem &#224; partida recente de dois grandes pensadores,  convido voc&#234; para um encontro sobre o legado de Edgar Morin e Humberto Mariotti. A partir das contribui&#231;&#245;es do pai do pensamento complexo e de um dos principais respons&#225;veis por difundir essa abordagem no Brasil, vamos discutir formas de pensar um mundo interdependente.  </p><p>O evento, online e ao vivo, acontece no dia 30.06, &#224;s 19h, na Comunidade da Nau. Garanta sua vaga pelo link abaixo.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://comunidadenauddes.online/ofimdopensamentolinear&quot;,&quot;text&quot;:&quot;INSCREVA-SE&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fcomunidadenauddes.online%2Fofimdopensamentolinear"><span>INSCREVA-SE</span></a></p><div><hr></div><h3>O que fazemos com a IA quando ningu&#233;m est&#225; vendo? </h3><p>Diversos casos do uso da t&#233;cnica de prompt injection para manipular sistemas de IA em tribunais brasileiros vieram &#224; tona recentemente. No &#250;ltimo epis&#243;dio do quadro Migalhas Crocantes, parceria entre o CrocanteMente e o portal Migalhas, falei sobre essa preocupante tend&#234;ncia que vem sendo observada entre profissionais que se apropriam da tecnologia para ultrapassar fronteiras &#233;ticas.</p><iframe class="spotify-wrap podcast" data-attrs="{&quot;image&quot;:&quot;https://i.scdn.co/image/ab6765630000ba8a316f56d7b0e4470825a7359d&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Prompt Injection: o que a IA nos faz \&quot;fazer\&quot;com ela?&quot;,&quot;subtitle&quot;:&quot;Silvia Piva&quot;,&quot;description&quot;:&quot;Episode&quot;,&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/1dGo0GmyItwKZ4z0OuYKQU&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;noScroll&quot;:false,&quot;isVideo&quot;:false}" src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Fepisode%2F1dGo0GmyItwKZ4z0OuYKQU" frameborder="0" gesture="media" allowfullscreen="true" allow="encrypted-media" loading="lazy" data-component-name="Spotify2ToDOM"></iframe><p><em>At&#233; a pr&#243;xima!</em></p><div><hr></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe&quot;,&quot;language&quot;:&quot;en&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Obrigada por ler Rota da Nau! Inscreva-se gratuitamente para receber novas provoca&#231;&#245;es.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Subscribe"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><div><hr></div><p style="text-align: center;"><em>Siga a Nau d'D&#234;s no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fnauddes">Instagram</a> e fique por dentro das novidades.</em></p><div><hr></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[O ser e o código: a filosofia da realidade das máquinas]]></title><description><![CDATA[Entre Arist&#243;teles, Heidegger e ontologias computacionais, a Filosofia da Tecnologia ressurge como ferramenta cr&#237;tica para compreender as realidades moldados pela IA]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/o-ser-e-o-codigo-a-filosofia-da-realidade</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/o-ser-e-o-codigo-a-filosofia-da-realidade</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Wed, 20 May 2026 10:03:21 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21JRXk%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F43fae71e-6181-486f-a290-72be2e0484de_1200x673.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>H&#225; mais de dois mil anos, um fil&#243;sofo grego tentava responder uma pergunta aparentemente imposs&#237;vel: o que faz uma coisa ser aquilo que ela &#233;? Hoje, em pleno s&#233;culo 21, empresas de tecnologia fazem vers&#245;es operacionais dessa mesma pergunta para ensinar m&#225;quinas a organizar o mundo.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21JRXk%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F43fae71e-6181-486f-a290-72be2e0484de_1200x673.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JRXk!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43fae71e-6181-486f-a290-72be2e0484de_1200x673.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JRXk!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43fae71e-6181-486f-a290-72be2e0484de_1200x673.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JRXk!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43fae71e-6181-486f-a290-72be2e0484de_1200x673.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JRXk!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43fae71e-6181-486f-a290-72be2e0484de_1200x673.png 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21JRXk%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F43fae71e-6181-486f-a290-72be2e0484de_1200x673.png" width="1200" height="673" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/43fae71e-6181-486f-a290-72be2e0484de_1200x673.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:673,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JRXk!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43fae71e-6181-486f-a290-72be2e0484de_1200x673.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JRXk!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43fae71e-6181-486f-a290-72be2e0484de_1200x673.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JRXk!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43fae71e-6181-486f-a290-72be2e0484de_1200x673.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JRXk!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F43fae71e-6181-486f-a290-72be2e0484de_1200x673.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Por mais que pare&#231;a improv&#225;vel, existe um fio relativamente cont&#237;nuo ligando Arist&#243;teles aos sistemas de Intelig&#234;ncia Artificial contempor&#226;neos. Nascida na Gr&#233;cia Antiga, a ontologia surgiu como uma tentativa de compreender a estrutura fundamental da realidade. Para Arist&#243;teles, observar fen&#244;menos isolados j&#225; n&#227;o dava conta de responder as perguntas. Era preciso investigar aquilo que fundamenta a pr&#243;pria exist&#234;ncia das coisas, com suas categorias, subst&#226;ncias, causas e rela&#231;&#245;es. Em outras palavras, <em>compreender o ser enquanto ser</em>.</p><p>Esse movimento foi decisivo porque estabeleceu algo que atravessaria s&#233;culos do pensamento ocidental. Na Idade M&#233;dia, Tom&#225;s de Aquino reorganizou parte dessas discuss&#245;es ao distinguir ess&#234;ncia e exist&#234;ncia. S&#233;culos depois, Kant deslocou a quest&#227;o para as condi&#231;&#245;es que tornam o conhecimento poss&#237;vel. J&#225; Heidegger &#8211; um nome importante para nossa conversa de hoje &#8211; denunciaria aquilo que chamou de &#8220;esquecimento do ser&#8221;, alertando para o risco de reduzirmos a exist&#234;ncia a uma l&#243;gica puramente t&#233;cnica e instrumental.</p><p>Ironicamente, foi no momento em que a rela&#231;&#227;o entre t&#233;cnica e exist&#234;ncia come&#231;ou a ser radicalmente questionada que a ontologia deixou de habitar apenas os tratados filos&#243;ficos para nomear tamb&#233;m as estruturas formais usadas para organizar dados nas rela&#231;&#245;es computacionais.</p><h2><strong>A ontologia das m&#225;quinas</strong></h2><p>Quando a ci&#234;ncia da computa&#231;&#227;o come&#231;ou a desenvolver sistemas capazes de processar linguagem e organizar informa&#231;&#227;o, encontrar maneiras para ensinar m&#225;quinas a distinguir coisas, rela&#231;&#245;es e significados se tornou um problema central. A ontologia, ent&#227;o, passou a ser tratada, tamb&#233;m, como um &#8220;modelo formal&#8221; de representa&#231;&#227;o do mundo.</p><p>O cientista da computa&#231;&#227;o Thomas Gruber teve um papel importante nessa virada quando, em 1993, definiu ontologia como uma &#8220;especifica&#231;&#227;o expl&#237;cita de uma conceptualiza&#231;&#227;o&#8221;. A formula&#231;&#227;o, longe de ser puramente t&#233;cnica, revelava que parte de uma tradi&#231;&#227;o filos&#243;fica dedicada a investigar a complexidade do ser passava a ser traduzida em estruturas informacionais voltadas &#224; organiza&#231;&#227;o computacional da realidade, que dizem ao sistema o que uma coisa &#233;, como ela se relaciona com outras e quais categorias importam dentro daquela realidade modelada. Quando uma IA entende que um gato &#233; um animal, que um contrato possui partes ou que &#8220;Java&#8221; pode significar tanto uma ilha quanto uma linguagem de programa&#231;&#227;o, n&#227;o s&#227;o s&#243; probabilidades estat&#237;sticas que est&#227;o sendo calculadas; existe ali uma tentativa de estabilizar significados, de (re)estruturar semanticamente o mundo.</p><p>Curiosamente, a r&#225;pida evolu&#231;&#227;o dessas tecnologias recoloca no centro perguntas que at&#233; pouco tempo pareciam restritas &#224; Filosofia, como o que define uma entidade, o que diferencia uma coisa da outra, como organizamos a realidade e at&#233; mesmo o que merece existir dentro de um sistema. E, para formular e reformular essas perguntas, a Filosofia da Tecnologia tem se mostrado uma grande aliada na compreens&#227;o dos modelos de mundo que a IA tem ajudado a estruturar.</p><h2><strong>A Filosofia de volta ao centro</strong></h2><p>As perguntas formuladas por Arist&#243;teles, Kant ou Heidegger j&#225; n&#227;o pertencem apenas &#224; tradi&#231;&#227;o filos&#243;fica. Cada vez mais, elas passam a integrar os pr&#243;prios desafios do desenvolvimento tecnol&#243;gico &#8211; tanto os seus pr&#243;prios como os trazidos por ele.</p><p>N&#227;o por acaso, a Filosofia da Tecnologia ganha espa&#231;o ao propor esse retorno ao pensamento. O campo, que investiga como a t&#233;cnica e as tecnologias moldam a cultura, a pol&#237;tica, a sociedade e a pr&#243;pria experi&#234;ncia humana, parte justamente da ideia de que tecnologias nunca s&#227;o apenas ferramentas neutras, mas carregam racionalidades, valores e formas espec&#237;ficas de estruturar a vida em sociedade. Ler o mundo a partir desta vertente filos&#243;fica soa como um retorno &#224;s origens, mas em uma vers&#227;o mais crocante, mais contextualizada. Uma vers&#227;o que nos permite questionar os modelos de mundo que se constroem a partir de um contexto hipertecnol&#243;gico.</p><p>D&#233;cadas atr&#225;s, Heidegger alertava para o risco de reduzirmos a exist&#234;ncia a uma l&#243;gica puramente t&#233;cnica. Hoje, diante de sistemas capazes de organizar linguagem, conhecimento e decis&#227;o em escala in&#233;dita, a provoca&#231;&#227;o ganha novos contornos. Pensar criticamente a t&#233;cnica, a tecnologia e a ontologia desses sistemas &#8212; no sentido mais cl&#225;ssico do termo &#8212; &#233; uma das tarefas mais importantes do presente. E a Filosofia da Tecnologia &#233;, sem d&#250;vidas, uma das lentes mais relevantes para isso.</p><div><hr></div><h2><strong>Falando sobre Filosofia da Tecnologia&#8230;</strong></h2><p>Na pr&#243;xima ter&#231;a-feira, 26, vamos nos reunir l&#225; na Comunidade da Nau para navegar pelos principais nomes da Filosofia da Tecnologia, em uma curadoria de pensadores feita especialmente para essa imers&#227;o. S&#227;o mais de 15 autores, que v&#227;o de Walter Benjamin a Shoshana Zuboff, em um apanhado sobre suas trajet&#243;rias, suas obras e conceitos que mais importam agora, em um mundo complexo em que a simbiose entre humanos e m&#225;quinas j&#225; &#233; realidade.</p><p>O evento, ao vivo e online, acontece no dia 26.05, &#224;s 19h, na Comunidade da Nau. Garanta sua vaga no link abaixo e embarque nesta viagem filos&#243;fica com a gente!</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://comunidadenauddes.online/v2&quot;,&quot;text&quot;:&quot;INSCREVA-SE&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fcomunidadenauddes.online%2Fv2"><span>INSCREVA-SE</span></a></p><div><hr></div><h2><strong>A IA tamb&#233;m &#233; filha de deus?</strong></h2><p>Seguindo as provoca&#231;&#245;es filos&#243;ficas, quero compartilhar uma situa&#231;&#227;o curiosa que aconteceu recentemente no Vale do Sil&#237;cio. A Anthropic, empresa por tr&#225;s do Claude, reuniu recentemente padres, pastores e crist&#227;os para discutir como um sistema de IA deve responder ao sofrimento humano. Falei sobre o caso no ep. 27 do <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fshow%2F1Dmxu1KVH65mcMy7g9osxW">CrocanteMente</a>, questionando, entre outras coisas, como a intelig&#234;ncia artificial tem ocupado espa&#231;os que nunca foram t&#233;cnicos e o que isso pode nos dizer sobre as estruturas de sentido que agora encontram novos meios para funcionar.</p><iframe class="spotify-wrap podcast" data-attrs="{&quot;image&quot;:&quot;https://i.scdn.co/image/ab6765630000ba8abd966cb1075c312255ed8ae0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;E se estivermos codificando Deus?&quot;,&quot;subtitle&quot;:&quot;Silvia Piva&quot;,&quot;description&quot;:&quot;Episode&quot;,&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/2rILlsIeDtGai9SH0wuiK0&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;noScroll&quot;:false,&quot;isVideo&quot;:false}" src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Fepisode%2F2rILlsIeDtGai9SH0wuiK0" frameborder="0" gesture="media" allowfullscreen="true" allow="encrypted-media" loading="lazy" data-component-name="Spotify2ToDOM"></iframe><div><hr></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe&quot;,&quot;language&quot;:&quot;en&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Obrigada por ler Rota da Nau! Inscreva-se gratuitamente para receber novas provoca&#231;&#245;es.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Subscribe"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><div class="pullquote"><p>Siga a Nau d'D&#234;s no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fnauddes">Instagram</a> e fique por dentro das novidades.</p></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Mattering: o quanto nós, humanos, ainda importamos?]]></title><description><![CDATA[&#8220;Se as m&#225;quinas assumem cada vez mais tarefas, onde as pessoas encontram a sensa&#231;&#227;o de que importam?&#8221; &#8212; Jennifer B. Wallace]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/mattering-o-quanto-nos-humanos-ainda</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/mattering-o-quanto-nos-humanos-ainda</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Wed, 22 Apr 2026 09:45:45 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Qhbr%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F0b1ab9fe-65e4-41e1-91d1-30c9b0e14d78_2048x1149.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>At&#233; pouco tempo, as pessoas n&#227;o precisavam se perguntar se importavam. Essa sensa&#231;&#227;o vinha &#8220;junto&#8221; com a forma como a vida era organizada, estava dilu&#237;da nas rela&#231;&#245;es, no trabalho, nas trocas cotidianas. A sensa&#231;&#227;o de ser necess&#225;rio, de produzir efeito, de fazer diferen&#231;a era fundamentada por sistemas relativamente est&#225;veis que estruturavam o conv&#237;vio e o trabalho.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Qhbr%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F0b1ab9fe-65e4-41e1-91d1-30c9b0e14d78_2048x1149.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Qhbr!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b1ab9fe-65e4-41e1-91d1-30c9b0e14d78_2048x1149.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Qhbr!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b1ab9fe-65e4-41e1-91d1-30c9b0e14d78_2048x1149.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Qhbr!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b1ab9fe-65e4-41e1-91d1-30c9b0e14d78_2048x1149.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Qhbr!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b1ab9fe-65e4-41e1-91d1-30c9b0e14d78_2048x1149.png 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Qhbr%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F0b1ab9fe-65e4-41e1-91d1-30c9b0e14d78_2048x1149.png" width="1456" height="817" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/0b1ab9fe-65e4-41e1-91d1-30c9b0e14d78_2048x1149.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:817,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Qhbr!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b1ab9fe-65e4-41e1-91d1-30c9b0e14d78_2048x1149.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Qhbr!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b1ab9fe-65e4-41e1-91d1-30c9b0e14d78_2048x1149.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Qhbr!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b1ab9fe-65e4-41e1-91d1-30c9b0e14d78_2048x1149.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Qhbr!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0b1ab9fe-65e4-41e1-91d1-30c9b0e14d78_2048x1149.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>&#192; medida que sistemas tecnol&#243;gicos come&#231;am a executar, decidir e at&#233; mesmo antecipar tarefas com n&#237;veis crescentes de autonomia, essa sensa&#231;&#227;o perde seu efeito autom&#225;tico, e o lugar humano nessa nova configura&#231;&#227;o da vida, do trabalho e do mundo &#233; colocado em perspectiva.</p><p>No SXSW 2026, essa mudan&#231;a a reflex&#227;o sobre o papel humano em um contexto cada vez mais tecnol&#243;gico ganhou os holofotes, refletindo sobre como as pessoas se relacionam com o pr&#243;prio trabalho, com os outros e com a percep&#231;&#227;o de import&#226;ncia daquilo que fazem. O conceito de <em>mattering</em>, trazido por Jennifer B. Wallace ao evento, d&#225; forma a essa quest&#227;o ao nomear essa percep&#231;&#227;o: de que algu&#233;m &#233; necess&#225;rio, de que sua presen&#231;a produz efeito e de que sua aus&#234;ncia altera o funcionamento do sistema.</p><p><strong>Uma reconfigura&#231;&#227;o puxada pela IA ag&#234;ntica</strong></p><p>Durante muito tempo, o trabalho funcionou como uma das principais estruturas que alicer&#231;avam essa percep&#231;&#227;o. Era por meio dele que a rela&#231;&#227;o entre fazer e importar se mantinha. Executar bem, acumular experi&#234;ncia e ocupar determinadas posi&#231;&#245;es eram formas relativamente claras de produzir valor e, por consequ&#234;ncia, de se tornar necess&#225;rio.</p><p>&#192; medida que sistemas baseados em IA atuam como agentes capazes de planejar, executar e iterar processos, a execu&#231;&#227;o em si perde centralidade como refer&#234;ncia para esse processo e, o que antes garantia diferencia&#231;&#227;o, agora se torna mais e mais automatiz&#225;vel.</p><p>Esse movimento n&#227;o elimina o trabalho humano, claro, mas altera sua natureza. O que est&#225; em curso &#233;, al&#233;m da substitui&#231;&#227;o de tarefas, uma reconfigura&#231;&#227;o do que suporta a sensa&#231;&#227;o de valor, de import&#226;ncia. Agora, a capacidade de aprender, adaptar e reorganizar sistemas come&#231;a a ocupar um lugar mais central, mas ainda insuficiente para oferecer a mesma estabilidade de sentido que existia antes.</p><div id="youtube2-LyGAt4LIW2k" class="youtube-wrap" data-attrs="{&quot;videoId&quot;:&quot;LyGAt4LIW2k&quot;,&quot;startTime&quot;:null,&quot;endTime&quot;:null}" data-component-name="Youtube2ToDOM"><div class="youtube-inner"><iframe src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.youtube-nocookie.com%2Fembed%2FLyGAt4LIW2k%3Frel%3D0%26amp%3Bautoplay%3D0%26amp%3Bshowinfo%3D0%26amp%3Benablejsapi%3D0" frameborder="0" loading="lazy" gesture="media" allow="autoplay; fullscreen" allowautoplay="true" allowfullscreen="true" width="728" height="409"></iframe></div></div><h2><strong>O que continua humano?</strong></h2><p>Ao mesmo tempo em que cresce o uso de sistemas de IA para intera&#231;&#227;o, aconselhamento e organiza&#231;&#227;o da vida cotidiana, aumentam tamb&#233;m os indicadores de solid&#227;o e a dificuldade de estabelecer v&#237;nculos sociais consistentes. A coexist&#234;ncia desses movimentos mostra que substitui&#231;&#227;o funcional de intera&#231;&#245;es n&#227;o resolve e, em alguns casos, aprofunda a essa necessidade de reconhecimento e pertencimento.</p><p>Esse descompasso evidencia que existem dimens&#245;es da experi&#234;ncia humana que n&#227;o podem funcionar sob a l&#243;gica da otimiza&#231;&#227;o. Embora um sistema possa simular aten&#231;&#227;o, produzir respostas coerentes e at&#233; antecipar demandas, n&#227;o depende de indiv&#237;duos espec&#237;ficos para continuar funcionando. N&#227;o h&#225;, nesse tipo de rela&#231;&#227;o, a reciprocidade basal para a sensa&#231;&#227;o de ser necess&#225;rio.</p><p>Se, por muito tempo, essa percep&#231;&#227;o foi fundamentada por estruturas relativamente est&#225;veis, o cen&#225;rio atual a coloca em um territ&#243;rio menos evidente e mais inst&#225;vel. Se importar j&#225; n&#227;o &#233; mais um efeito colateral da participa&#231;&#227;o em sistemas, dependeremos cada vez mais da qualidade das rela&#231;&#245;es que conseguimos estabelecer dentro deles.</p><p>O ponto central, aqui, j&#225; n&#227;o &#233; o que as m&#225;quinas ser&#227;o capazes de fazer, mas em que lugar essa nova configura&#231;&#227;o coloca a experi&#234;ncia humana e a sua relev&#226;ncia.</p><div><hr></div><h2><strong>A m&#227;o de obra que nunca dorme</strong></h2><p>Em um epis&#243;dio recente do meu podcast, o <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fshow%2F1Dmxu1KVH65mcMy7g9osxW">CrocanteMente</a>, refleti justamente sobre essa reconfigura&#231;&#227;o do trabalho com a populariza&#231;&#227;o da intelig&#234;ncia artificial. Com agentes de IA ocupando, agora, lugar ativo nos fluxos produtivos, estamos diante de uma conviv&#234;ncia in&#233;dita entre pessoas e entidades digitais, com zonas cinzentas de responsabilidade e novas formas de depend&#234;ncia t&#233;cnica. Que desafios de governan&#231;a essa ecologia h&#237;brida nos traz? Ou&#231;a o epis&#243;dio e reflita comigo.</p><iframe class="spotify-wrap podcast" data-attrs="{&quot;image&quot;:&quot;https://i.scdn.co/image/ab6765630000ba8aafe2987ee257a3b061dccfd9&quot;,&quot;title&quot;:&quot;A m&#227;o-de-obra que nunca dorme&quot;,&quot;subtitle&quot;:&quot;Silvia Piva&quot;,&quot;description&quot;:&quot;Episode&quot;,&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/0ByARHYHPTnidcjpum4917&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;noScroll&quot;:false,&quot;isVideo&quot;:false}" src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Fepisode%2F0ByARHYHPTnidcjpum4917" frameborder="0" gesture="media" allowfullscreen="true" allow="encrypted-media" loading="lazy" data-component-name="Spotify2ToDOM"></iframe><div><hr></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe&quot;,&quot;language&quot;:&quot;en&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Obrigada por ler Rota da Nau! Inscreva-se gratuitamente para receber novas provoca&#231;&#245;es.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Subscribe"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><div class="pullquote"><p>Siga a Nau d'D&#234;s no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fnauddes">Instagram</a> e fique por dentro das novidades.</p></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Quem define os rumos de um mundo em reconfiguração?]]></title><description><![CDATA[Nossa leitura sobre os riscos globais apontados pela Eurasia Group]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/quem-define-os-rumos-de-um-mundo</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/quem-define-os-rumos-de-um-mundo</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Tue, 03 Mar 2026 09:30:12 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21P9-l%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F02e72cf5-05b4-4baf-ac85-57a2264f567a_1600x844.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Um dos relat&#243;rios de riscos globais mais esperados do ano, o <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.eurasiagroup.net%2Fissues%2Ftop-risks-2026">Top Risks 2026</a> parte de uma premissa forte: estamos diante de um ano que representa um ponto de inflex&#227;o. Sem se limitar a conflitos ou instabilidades isoladas, o documento da Eurasia Group descreve uma transforma&#231;&#227;o sist&#234;mica, especialmente nos Estados Unidos, que t&#234;m reconfigurado a rela&#231;&#227;o entre pol&#237;tica, economia, tecnologia e institui&#231;&#245;es.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21P9-l%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F02e72cf5-05b4-4baf-ac85-57a2264f567a_1600x844.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9-l!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F02e72cf5-05b4-4baf-ac85-57a2264f567a_1600x844.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9-l!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F02e72cf5-05b4-4baf-ac85-57a2264f567a_1600x844.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9-l!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F02e72cf5-05b4-4baf-ac85-57a2264f567a_1600x844.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9-l!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F02e72cf5-05b4-4baf-ac85-57a2264f567a_1600x844.png 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21P9-l%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F02e72cf5-05b4-4baf-ac85-57a2264f567a_1600x844.png" width="1456" height="768" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/02e72cf5-05b4-4baf-ac85-57a2264f567a_1600x844.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:768,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9-l!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F02e72cf5-05b4-4baf-ac85-57a2264f567a_1600x844.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9-l!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F02e72cf5-05b4-4baf-ac85-57a2264f567a_1600x844.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9-l!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F02e72cf5-05b4-4baf-ac85-57a2264f567a_1600x844.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!P9-l!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F02e72cf5-05b4-4baf-ac85-57a2264f567a_1600x844.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>O estudo sugere que estamos assistindo &#224; consolida&#231;&#227;o de uma nova l&#243;gica: tecnologia orientada por modelos extrativistas, enfraquecimento de mecanismos de governan&#231;a e instrumentaliza&#231;&#227;o das institui&#231;&#245;es jur&#237;dicas. Ainda que o principal cen&#225;rio analisado seja o norte-americano, os efeitos irradiam. E, para quem deseja pensar o futuro do Direito, h&#225; pontos relevantes que precisam estar no radar.</p><h3><strong>1. Tecnologia desenhada para explorar, n&#227;o para emancipar</strong></h3><p>No risco intitulado &#8220;AI eats its users&#8221;, o relat&#243;rio afirma que a pr&#243;xima etapa da intelig&#234;ncia artificial tende a aprofundar modelos de neg&#243;cios orientados &#224; extra&#231;&#227;o, seja de dados, de aten&#231;&#227;o ou de comportamento. Ainda mais potentes, essas arquiteturas ser&#227;o desenhadas para maximizar engajamento e lucro, ainda que isso implique manipula&#231;&#227;o comportamental e comprometimento da autonomia individual.</p><p>O documento vai al&#233;m ao alertar para um efeito pol&#237;tico: democracias deliberativas dependem de cidad&#227;os capazes de pensamento independente. E se os sistemas estar&#227;o ainda mais orientados para capturar aten&#231;&#227;o e modular comportamento, os riscos &#224;s democracias s&#227;o gigantes, sobretudo para os pa&#237;ses que s&#227;o meros consumidores.</p><h3><strong>2. V&#225;cuo participativo como escolha pol&#237;tica</strong></h3><p>O relat&#243;rio descreve o atual ciclo tecnol&#243;gico como um processo que ocorre com &#8220;quase nenhuma governan&#231;a, alinhamento ou coordena&#231;&#227;o&#8221;. Nos Estados Unidos, a hip&#243;tese levantada &#233; de uma administra&#231;&#227;o inclinada a privilegiar ganhos privados de curto prazo, sem impor ao setor tecnol&#243;gico a internaliza&#231;&#227;o de seus custos sociais. Neste risco, o ponto central n&#227;o &#233; exatamente a aus&#234;ncia regulat&#243;ria, mas a falta de participa&#231;&#227;o nessa constru&#231;&#227;o.</p><p>Como j&#225; falamos por aqui, as regras desse jogo geotecnol&#243;gico v&#234;m sendo definidas por elites corporativas e pol&#237;ticas, com pouca media&#231;&#227;o institucional ou escuta p&#250;blica, e o Top Risks 2026 aprofunda essa discuss&#227;o: quando o desenho das infraestruturas digitais acontece de cima para baixo o espa&#231;o de autodetermina&#231;&#227;o coletiva se estreita. E, uma vez que as normas tecnol&#243;gicas tamb&#233;m s&#227;o normas sociais, essa verticaliza&#231;&#227;o de poder coloca em risco a capacidade p&#250;blica de influenciar as regras que organizam a vida coletiva.</p><blockquote><p><em>Leia tamb&#233;m: <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fnauddes.substack.com%2Fp%2Fo-jogo-geopolitico-e-a-tecnologia">O jogo geopol&#237;tico e a tecnologia: onde fica a Am&#233;rica Latina nesse tabuleiro</a></em></p></blockquote><p>No contexto brasileiro, onde ainda engatinhamos nas discuss&#245;es sobre marcos regulat&#243;rios, responsabilidade de plataformas e governan&#231;a de IA, a experi&#234;ncia norte-americana funciona como alerta: a omiss&#227;o tamb&#233;m &#233; uma forma de decis&#227;o institucional.</p><h3><strong>3. Justi&#231;a como instrumento de poder</strong></h3><p>Embora o relat&#243;rio n&#227;o trate diretamente do campo jur&#237;dico, ele alerta para o movimento crescente de transforma&#231;&#227;o do sistema de justi&#231;a em arena de disputa pol&#237;tica. A chamada &#8220;revolu&#231;&#227;o pol&#237;tica&#8221; nos EUA &#233; apresentada como tentativa de captura da maquinaria estatal, incluindo Departamento de Justi&#231;a e FBI, para uso estrat&#233;gico contra advers&#225;rios. Soma-se a isso um ambiente de lawfare, intimida&#231;&#227;o de escrit&#243;rios e judicializa&#231;&#227;o como arma.</p><p>O ponto aqui &#233; a subvers&#227;o da pr&#243;pria natureza das institui&#231;&#245;es jur&#237;dicas, uma vez elas deixam de operar como estruturas de servi&#231;o p&#250;blico e passam a funcionar como instrumentos de poder. &#201; um movimento que coloca em xeque a fun&#231;&#227;o estruturante do Direito, gerando impactos nas bases da ordem democr&#225;tica e da confian&#231;a institucional.</p><h3><strong>O Direito, como conhecemos, ainda dar&#225; conta deste novo mundo?</strong></h3><p>O Top Risks 2026 faz coro com outros estudos relevantes ao descrever um mundo em que tecnologias e institui&#231;&#245;es est&#227;o sendo reformuladas de cima para baixo, priorizando controle pol&#237;tico e rentabilidade corporativa, com pouca considera&#231;&#227;o pela autonomia cidad&#227;.</p><p>Os centros de decis&#245;es sobre esses temas podem parecer distantes, e s&#227;o, mas &#233; exatamente a&#237; que est&#225; a relev&#226;ncia em olhar para esses movimentos. At&#233; porque o futuro do Direito n&#227;o se decide apenas nas reformas grandes reformas legislativas, mas sobretudo, e cada vez mais, na forma como infraestruturas tecnol&#243;gicas e arranjos institucionais s&#227;o desenhados &#8211; e por quem.</p><p>Se 2026 &#233; um ponto de inflex&#227;o, talvez a pergunta mais importante n&#227;o seja mais &#8220;quais s&#227;o os riscos?&#8221;, mas &#8220;quem est&#225; redesenhando as normas do novo mundo?&#8221;.</p><blockquote><p><em>Acesse o relat&#243;rio completo na Biblioteca de Reports da <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fconteudo.nauddes.com.br%2Fcomunidade%3Futm_source%3Dig%26amp%3Butm_medium%3Dsocial%26amp%3Butm_content%3Dlink_in_bio%26amp%3Bfbclid%3DPAZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQMMjU2MjgxMDQwNTU4AAGnKJJ3vTOy5BhfegzP09eDuUt7H54iepflyqcSmdxbxiapFIsYHClPFEuYU5A_aem_RK-VCNvoCDc-ONRX7T6tAw">nossa comunidade</a>.</em></p></blockquote><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21EqTG%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Ff1386cee-f4e8-48f0-a093-405e3643a8ef_1100x283.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EqTG!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff1386cee-f4e8-48f0-a093-405e3643a8ef_1100x283.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EqTG!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff1386cee-f4e8-48f0-a093-405e3643a8ef_1100x283.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EqTG!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff1386cee-f4e8-48f0-a093-405e3643a8ef_1100x283.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EqTG!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff1386cee-f4e8-48f0-a093-405e3643a8ef_1100x283.jpeg 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21EqTG%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Ff1386cee-f4e8-48f0-a093-405e3643a8ef_1100x283.jpeg" width="1100" height="283" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f1386cee-f4e8-48f0-a093-405e3643a8ef_1100x283.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:283,&quot;width&quot;:1100,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EqTG!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff1386cee-f4e8-48f0-a093-405e3643a8ef_1100x283.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EqTG!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff1386cee-f4e8-48f0-a093-405e3643a8ef_1100x283.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EqTG!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff1386cee-f4e8-48f0-a093-405e3643a8ef_1100x283.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EqTG!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff1386cee-f4e8-48f0-a093-405e3643a8ef_1100x283.jpeg 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2><strong>Um encontro ao vivo para pensar os algoritmos como institui&#231;&#245;es do nosso tempo</strong></h2><p>Se estamos diante de um mundo em reconfigura&#231;&#227;o, onde grandes pot&#234;ncias disputam e definem os rumos das tecnologias que estruturam a economia e a pol&#237;tica, precisamos olhar para a camada onde tudo isso se materializa no cotidiano.</p><p>Longe de ser mecanismos que apenas &#8220;otimizam processos&#8221;, os algoritmos distribuem visibilidade, modulam comportamentos, organizam mercados e influenciam decis&#245;es p&#250;blicas. Em muitos sentidos, funcionam como institui&#231;&#245;es centrais da vida social, muitas vezes sem transpar&#234;ncia e sem responsabiliza&#231;&#227;o equivalente ao seu impacto.</p><p>&#201; a partir dessa provoca&#231;&#227;o que realizaremos o nosso primeiro <strong>Papo Crocante</strong> na comunidade da Nau: um encontro ao vivo para pensar criticamente a pol&#237;tica dos algoritmos e suas implica&#231;&#245;es para a sociedade e para o Direito.</p><p>O ponto de partida ser&#225; o livro <em>Pol&#237;tica dos Algoritmos: Institui&#231;&#245;es e as Transforma&#231;&#245;es da Vida Social</em>, de Ricardo F. Mendon&#231;a, Fernando Filgueiras e Virg&#237;lio Almeida, uma das obras mais atuais e relevantes sobre o tema.</p><p>Nossa proposta &#233; uma conversa acess&#237;vel, mas conceitualmente rigorosa, sobre tecnologia como estrutura social e pol&#237;tica. Quem j&#225; leu poder&#225; aprofundar o debate. Quem n&#227;o leu poder&#225; entrar pela escuta cr&#237;tica e pelas perguntas que atravessam o tema.</p><p>No dia <strong>10 de mar&#231;o, &#224;s 19h,</strong> espero voc&#234; ao vivo para essa reflex&#227;o conjunta. Para participar, basta fazer parte da comunidade da Nau.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://immersiadigital.lovable.app/s/politica-dos-algoritmos?utm_source=ig&amp;utm_medium=social&amp;utm_content=link_in_bio&amp;fbclid=PAZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQMMjU2MjgxMDQwNTU4AAGnkiH3Mx8RlSCcfdDKW5XzrlZGVEV9yFcz8iY_ePN5tiwQrbdS2ic_-Kf-_aA_aem_xTmlZBtArMlJyOJ1lGBjOw&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Garanta sua vaga&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fimmersiadigital.lovable.app%2Fs%2Fpolitica-dos-algoritmos%3Futm_source%3Dig%26amp%3Butm_medium%3Dsocial%26amp%3Butm_content%3Dlink_in_bio%26amp%3Bfbclid%3DPAZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQMMjU2MjgxMDQwNTU4AAGnkiH3Mx8RlSCcfdDKW5XzrlZGVEV9yFcz8iY_ePN5tiwQrbdS2ic_-Kf-_aA_aem_xTmlZBtArMlJyOJ1lGBjOw"><span>Garanta sua vaga</span></a></p><div><hr></div><h2><strong>J&#225; conhece meu podcast?</strong></h2><p>O <strong>CrocanteMente</strong> &#233; uma excelente companhia para quem quer deixar as ideias estalarem enquanto pensa sobre o futuro do Direito e da sociedade. Em um papo leve, mas cheio de provoca&#231;&#245;es, falo sobre diversos temas que nos ajudam a estimular o olhar cr&#237;tico e prospectivo, t&#227;o necess&#225;rio para navegar a complexidade do mundo atual. Vem comigo?</p><iframe class="spotify-wrap podcast" data-attrs="{&quot;image&quot;:&quot;https://i.scdn.co/image/ab6765630000ba8a288e8d110f37a3872b7bf3d9&quot;,&quot;title&quot;:&quot;O Direito Probabil&#237;stico&quot;,&quot;subtitle&quot;:&quot;Silvia Piva&quot;,&quot;description&quot;:&quot;Episode&quot;,&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/0n907G0sXLaJcCK5E5bjm7&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;noScroll&quot;:false,&quot;isVideo&quot;:false}" src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Fepisode%2F0n907G0sXLaJcCK5E5bjm7" frameborder="0" gesture="media" allowfullscreen="true" allow="encrypted-media" loading="lazy" data-component-name="Spotify2ToDOM"></iframe><div><hr></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe&quot;,&quot;language&quot;:&quot;en&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Obrigada por ler Rota da Nau! Inscreva-se gratuitamente para receber novas provoca&#231;&#245;es.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Subscribe"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><div class="pullquote"><p>Siga a Nau d'D&#234;s no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fnauddes">Instagram</a> e fique por dentro das novidades.</p></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[O jogo geopolítico e a tecnologia: onde fica a América Latina nesse tabuleiro?]]></title><description><![CDATA[Atores soberanos ou usu&#225;rios obedientes?]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/o-jogo-geopolitico-e-a-tecnologia</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/o-jogo-geopolitico-e-a-tecnologia</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Wed, 11 Feb 2026 10:00:37 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21kTKw%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F20f1ffb2-c06d-401b-a23d-d0a3665da7bd_1080x1080.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>O cruzamento entre ado&#231;&#227;o tecnol&#243;gica acelerada e instabilidade geopol&#237;tica tem reorganizado cada vez mais o funcionamento da economia global, as rela&#231;&#245;es entre pa&#237;ses e as condi&#231;&#245;es de crescimento, trabalho e soberania. Em um exerc&#237;cio prospectivo, um <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.weforum.org%2Fpublications%2Ffour-futures-for-the-new-economy-geoeconomics-and-technology-in-2030%2F">relat&#243;rio recente</a> do F&#243;rum Econ&#244;mico Mundial parte exatamente dessa interse&#231;&#227;o para identificar riscos, tens&#245;es e responsabilidades em um mundo em reorganiza&#231;&#227;o.</p><p>Os cen&#225;rios imaginados para 2030 variam conforme dois eixos centrais: o grau de estabilidade geopol&#237;tica e a velocidade da ado&#231;&#227;o tecnol&#243;gica. Em alguns deles, a tecnologia impulsiona crescimento e produtividade; em outros, torna-se um recurso defensivo, usado para compensar rupturas econ&#244;micas e conflitos persistentes. Em todos, por&#233;m, a tecnologia se consolida como infraestrutura de poder, mais influente ano ap&#243;s ano.</p><blockquote><p><em><a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fp%2FDUldgzGicGr%2F%3Figsh%3Damh6cjJkZ2hqM3Zl">Veja nosso resumo sobre os cen&#225;rios gerais aqui</a></em></p></blockquote><h3><strong>O lugar da Am&#233;rica Latina nesse jogo</strong></h3><p>A Am&#233;rica Latina ocupa uma posi&#231;&#227;o amb&#237;gua no cen&#225;rio tecnol&#243;gico global: &#233; uma regi&#227;o altamente conectada, com ampla ado&#231;&#227;o de plataformas digitais, intelig&#234;ncia artificial e automa&#231;&#227;o em setores-chave, mas com baixa participa&#231;&#227;o na cria&#231;&#227;o, no controle e na governan&#231;a dessas tecnologias.</p><p>N&#227;o fabricamos tecnologia de ponta, n&#227;o regulamos seus fluxos globais, n&#227;o investimos em escala e tampouco definimos seus rumos estrat&#233;gicos. Qual &#233; o nosso lugar nessa disputa de poder geotecnol&#243;gico?</p><p>Essa condi&#231;&#227;o nos insere em um jogo j&#225; em andamento, no qual as regras, os padr&#245;es t&#233;cnicos e os modelos de neg&#243;cio s&#227;o definidos fora da regi&#227;o e chegam aqui como algo dado. Isso porque, enquanto poucos pa&#237;ses (a maioria do Norte Global) concentram capacidades cr&#237;ticas, propriedade intelectual e poder de decis&#227;o sobre esses sistemas, o restante opera em camadas inferiores dessa arquitetura, dependentes de tecnologias que n&#227;o controlam e com margem limitada para influenciar seus efeitos econ&#244;micos, sociais e pol&#237;ticos.</p><div class="pullquote"><p>Seremos capazes de agir como atores soberanos, ainda que perif&#233;ricos, ou estamos condenados a ocupar a posi&#231;&#227;o de usu&#225;rios obedientes de sistemas desenhados fora daqui?</p></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21kTKw%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F20f1ffb2-c06d-401b-a23d-d0a3665da7bd_1080x1080.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kTKw!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f1ffb2-c06d-401b-a23d-d0a3665da7bd_1080x1080.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kTKw!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f1ffb2-c06d-401b-a23d-d0a3665da7bd_1080x1080.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kTKw!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f1ffb2-c06d-401b-a23d-d0a3665da7bd_1080x1080.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kTKw!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f1ffb2-c06d-401b-a23d-d0a3665da7bd_1080x1080.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21kTKw%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F20f1ffb2-c06d-401b-a23d-d0a3665da7bd_1080x1080.jpeg" width="1080" height="1080" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/20f1ffb2-c06d-401b-a23d-d0a3665da7bd_1080x1080.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1080,&quot;width&quot;:1080,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:185618,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/i/186997101?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F14edcd58-e300-4065-9831-0d34ca045f7e_1080x1080.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kTKw!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f1ffb2-c06d-401b-a23d-d0a3665da7bd_1080x1080.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kTKw!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f1ffb2-c06d-401b-a23d-d0a3665da7bd_1080x1080.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kTKw!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f1ffb2-c06d-401b-a23d-d0a3665da7bd_1080x1080.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kTKw!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f1ffb2-c06d-401b-a23d-d0a3665da7bd_1080x1080.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Vista espacial da Am&#233;rica do Sul/NASA</figcaption></figure></div><h3><strong>Desertos de inova&#231;&#227;o, depend&#234;ncia tecnol&#243;gica e outros riscos</strong></h3><p>Se essa &#233; a posi&#231;&#227;o que ocupamos hoje, o relat&#243;rio do F&#243;rum Econ&#244;mico Mundial nos ajuda a refletir o que ela tende a produzir at&#233; 2030. A an&#225;lise lan&#231;a luz sobre os riscos e vulnerabilidades que tendem a recair sobre pa&#237;ses emergentes e em desenvolvimento, grupo no qual a Am&#233;rica Latina est&#225; inserida, mostrando padr&#245;es de fragilidade que se repetem em diferentes futuros poss&#237;veis, ainda que com intensidades distintas.</p><p>Nos contextos de maior fragmenta&#231;&#227;o e baixa difus&#227;o tecnol&#243;gica, um dos efeitos mais evidentes &#233; o surgimento dos chamados &#8220;desertos de inova&#231;&#227;o&#8221;. Regi&#245;es com acesso limitado &#224; infraestrutura digital, capital e talentos passam a operar &#224; margem das tecnologias de fronteira, enquanto um n&#250;mero restrito de pa&#237;ses e grandes corpora&#231;&#245;es concentra os ganhos da intelig&#234;ncia artificial, da automa&#231;&#227;o e da computa&#231;&#227;o avan&#231;ada. Para economias emergentes, esse atraso tecnol&#243;gico representa uma exclus&#227;o estrutural, uma vez que empresas menores ficam fora das cadeias de valor mais din&#226;micas, mercados internos se tornam ainda mais dependentes de solu&#231;&#245;es importadas e a capacidade de competir globalmente se estreita.</p><blockquote><p><em>Essas assimetrias n&#227;o desaparecem nos cen&#225;rios mais est&#225;veis. Embora a tecnologia possa ampliar produtividade e efici&#234;ncia, ela tamb&#233;m aprofunda desigualdades salariais, erradica mercados de trabalho e refor&#231;a depend&#234;ncias econ&#244;micas j&#225; existentes. Para os pa&#237;ses que n&#227;o controlam tecnologias cr&#237;ticas, a realidade atual se agrava: maior vulnerabilidade a choques de pre&#231;os, flutua&#231;&#245;es financeiras e mudan&#231;as abruptas nas regras do jogo digital global.</em></p></blockquote><p>Outro risco bastante estrat&#233;gico tem impacto direto em m&#227;o de obra e conhecimento. Em cen&#225;rios em que as preocupa&#231;&#245;es com seguran&#231;a nacional ganham peso, fronteiras se fecham em um movimento de &#8220;protecionismo de talentos&#8221;. A restri&#231;&#227;o &#224; mobilidade internacional prejudica especialmente pa&#237;ses emergentes, que dependem do interc&#226;mbio de conhecimento para desenvolver suas ind&#250;strias locais. Enquanto isso, profissionais altamente qualificados tendem a se concentrar em poucos hubs globais que dominam as tecnologias de fronteira, aprofundando a desigualdade de capacidades entre pa&#237;ses. Mesmo quando conseguem capturar partes de novas cadeias de valor, essas na&#231;&#245;es em desenvolvimento enfrentam a falta de investimentos consistentes em requalifica&#231;&#227;o profissional para lidar com a automa&#231;&#227;o, o que coloca em xeque os processos de inova&#231;&#227;o no longo prazo.</p><h3><strong>O custo de n&#227;o disputar o jogo</strong></h3><p>A quest&#227;o central aqui n&#227;o &#233; se a Am&#233;rica Latina vai adotar mais ou menos tecnologia, mas em que posi&#231;&#227;o entra nesse novo arranjo global. A ado&#231;&#227;o tecnol&#243;gica segue avan&#231;ando, mas isso, por si s&#243;, n&#227;o altera a hierarquia que organiza a economia global, sobretudo quando as infraestruturas e as decis&#245;es estrat&#233;gicas continuam sendo definidas bem longe daqui.</p><p>Sem decis&#245;es deliberadas, o risco &#233; a consolida&#231;&#227;o de um movimento j&#225; conhecido: assumindo a depend&#234;ncia como normalidade, a regi&#227;o se adapta rapidamente &#224;s tecnologias dispon&#237;veis, enquanto permanece reagindo obediente a um sistema que n&#227;o ajudou a desenhar.</p><p>O que est&#225; em disputa &#233; quem participa da defini&#231;&#227;o das regras e das hierarquias que moldar&#227;o a economia global nos pr&#243;ximos anos. E, para pensar nosso papel dentro disso, n&#227;o precisamos esperar 2030 chegar.</p><p></p><div><hr></div><h2><strong>CrocanteMente + Migalhas: a collab crocante que o Direito precisava</strong></h2><p>Se voc&#234; j&#225; conhece meu podcast, o <strong>CrocanteMente</strong>, sabe que o que n&#227;o falta por l&#225; s&#227;o provoca&#231;&#245;es que fazem as ideias estalarem. Agora, uma parceria com o Portal Migalhas traz um novo quadro para o programa: <strong>Migalhas Crocantes</strong>. Nele, convido voc&#234; a mergulhar nos principais dilemas do Direito, aprofundando discuss&#245;es emergentes que ir&#227;o definir a advocacia do futuro.</p><p>J&#225; no ar, o primeiro epis&#243;dio dessa colabora&#231;&#227;o discute como a digitaliza&#231;&#227;o alterou o modo de interpretar e construir sentido no Direito, e que tipo de profissional jur&#237;dico tem se formado nesse novo ambiente.</p><iframe class="spotify-wrap podcast" data-attrs="{&quot;image&quot;:&quot;https://i.scdn.co/image/ab6765630000ba8a78e80e831b03ba3bb910f40e&quot;,&quot;title&quot;:&quot;A arte de interpretar quando o processo virou tela&quot;,&quot;subtitle&quot;:&quot;Silvia Piva&quot;,&quot;description&quot;:&quot;Episode&quot;,&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/1MAkZ5LJ5rF2kTHcH0SME3&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;noScroll&quot;:false,&quot;isVideo&quot;:false}" src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Fepisode%2F1MAkZ5LJ5rF2kTHcH0SME3" frameborder="0" gesture="media" allowfullscreen="true" allow="encrypted-media" loading="lazy" data-component-name="Spotify2ToDOM"></iframe><div><hr></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe&quot;,&quot;language&quot;:&quot;en&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Obrigada por ler Rota da Nau! Inscreva-se gratuitamente para receber novas provoca&#231;&#245;es.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Subscribe"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><div class="pullquote"><p>Siga a Nau d'D&#234;s no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fnauddes">Instagram</a> e fique por dentro das novidades.</p></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Seu julgamento ainda é seu ou já foi delegado à IA?]]></title><description><![CDATA[A t&#233;cnica segue indispens&#225;vel, mas, sozinha, j&#225; n&#227;o diferencia. O novo foco do Direito &#233; decidir com responsabilidade em um cen&#225;rio automatiz&#225;vel]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/seu-julgamento-ainda-e-seu-ou-ja</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/seu-julgamento-ainda-e-seu-ou-ja</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Wed, 21 Jan 2026 09:01:50 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Mtbz%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F2d476f7e-cffe-433c-90d2-f2b05c049711_12500x8333.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Com a ascens&#227;o de tecnologias e sistemas de IA, muitas profiss&#245;es foram empurradas para um lugar inc&#244;modo e passaram a conviver com um questionamento que aflige: isso ainda vai existir?</p><p>O <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.weforum.org%2Fpublications%2Fthe-future-of-jobs-report-2025%2F">F&#243;rum Econ&#244;mico Mundial 2025</a> estima que, at&#233; 2030, o mercado de trabalho deve passar por uma grande reorganiza&#231;&#227;o, com 170 milh&#245;es de novas vagas surgindo e 92 milh&#245;es sendo substitu&#237;das, o que representa <strong>uma mudan&#231;a equivalente a 22% dos empregos formais atuais</strong> (<em>Future of Jobs Report</em>, WEF, 2025).</p><p>A advocacia tamb&#233;m entrou nesse debate, mas o cen&#225;rio n&#227;o &#233; t&#227;o negativo quanto muitos imaginam. Mesmo com chatbots, automa&#231;&#245;es e inven&#231;&#245;es cada vez mais sofisticadas, o trabalho jur&#237;dico n&#227;o se dissolve, no entanto, muda de forma.</p><p>O que est&#225; em jogo, portanto, &#233; o modo como faremos o nosso trabalho. E a&#237; a pergunta se torna outra:</p><div class="pullquote"><p><em>Voc&#234; se sente preparado para sustentar decis&#245;es nesse novo cen&#225;rio?</em></p></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Mtbz%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F2d476f7e-cffe-433c-90d2-f2b05c049711_12500x8333.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mtbz!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d476f7e-cffe-433c-90d2-f2b05c049711_12500x8333.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mtbz!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d476f7e-cffe-433c-90d2-f2b05c049711_12500x8333.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mtbz!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d476f7e-cffe-433c-90d2-f2b05c049711_12500x8333.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mtbz!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d476f7e-cffe-433c-90d2-f2b05c049711_12500x8333.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Mtbz%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F2d476f7e-cffe-433c-90d2-f2b05c049711_12500x8333.jpeg" width="1456" height="971" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/2d476f7e-cffe-433c-90d2-f2b05c049711_12500x8333.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:971,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2996366,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/i/185222063?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d476f7e-cffe-433c-90d2-f2b05c049711_12500x8333.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mtbz!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d476f7e-cffe-433c-90d2-f2b05c049711_12500x8333.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mtbz!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d476f7e-cffe-433c-90d2-f2b05c049711_12500x8333.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mtbz!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d476f7e-cffe-433c-90d2-f2b05c049711_12500x8333.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Mtbz!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F2d476f7e-cffe-433c-90d2-f2b05c049711_12500x8333.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2><strong>N&#227;o podemos negar a IA</strong></h2><p>H&#225; uma parte do trabalho jur&#237;dico que &#233;, por natureza, processual, repetitiva e de alto volume. Nesse campo, os sistemas de IA se tornam eficazes. Eles organizam informa&#231;&#245;es em escala, cruzam dados com rapidez e reduzem o tempo gasto em tarefas que antes poderiam consumir horas.</p><p>Em muitos escrit&#243;rios, isso j&#225; &#233; uma realidade. E o que mostram os dados do F&#243;rum Econ&#244;mico Mundial, por exemplo, &#233; que essa tend&#234;ncia &#233; crescente. &#201; tamb&#233;m por isso que o debate relevante precisa ir al&#233;m do simples uso de ferramentas.</p><p>A pergunta central deixou de ser se vamos usar IA no Direito e passou a ser <strong>como vamos usar e decidir sobre ela</strong>, com quais crit&#233;rios e com qual grau de responsabilidade.</p><p>O profissional da nossa &#225;rea n&#227;o deve temer &#8220;ficar para tr&#225;s&#8221; por n&#227;o dominar determinada tecnologia, pois o grande risco atual, na verdade, &#233; o de se acostumar a operar por delega&#231;&#227;o, tratando a IA como uma inst&#226;ncia de decis&#227;o.</p><p>Com isso, aos poucos, o racioc&#237;nio pode ser terceirizado e, em um campo como o jur&#237;dico, esse deslocamento tem consequ&#234;ncias graves, porque a responsabilidade precisa existir junto ao esfor&#231;o intelectual.</p><h2><strong>A sua principal ferramenta continua sendo o seu julgamento</strong></h2><p>O que vai diferenciar um profissional do Direito que atua com responsabilidade e preserva a dimens&#227;o intelectual do seu trabalho &#233; a maneira como ele usa a IA.</p><p>Quando a tecnologia &#233; tratada como atalho, com perguntas gen&#233;ricas e aceita&#231;&#227;o autom&#225;tica do que vem pronto, o racioc&#237;nio vai sendo transferido para a ferramenta e, sem perceber, o advogado pode passar a operar como intermedi&#225;rio de um resultado que n&#227;o consegue sustentar.</p><p>Por outro lado, um<strong> profissional respons&#225;vel</strong> <strong>avalia criticamente</strong>, constr&#243;i comandos com inten&#231;&#227;o e mant&#233;m a decis&#227;o onde ela sempre esteve no Direito: no seu pr&#243;prio julgamento, assumindo a responsabilidade pelas escolhas.</p><p>Vale considerar, ainda, que o uso acr&#237;tico das IAs tem um custo alto para o intelecto. Quando a IA vira h&#225;bito sem fric&#231;&#227;o, o pensamento tende a perder densidade, porque tudo passa a ser resolvido por respostas prontas e por padr&#245;es j&#225; conhecidos.</p><p>Aos poucos, o repert&#243;rio se estreita e o senso cr&#237;tico enfraquece. O risco, no fim, &#233; se tornar um mero insumo para o algoritmo, operando com cada vez menos autoria e pensamento cr&#237;tico. &#201; por isso que:</p><h2><strong>Em fevereiro, vamos aprender a decidir muito al&#233;m de &#8220;usar bem&#8221; a IA no Direito</strong></h2><p>Se o novo m&#237;nimo do profissional jur&#237;dico &#233; a responsabilidade, ent&#227;o faz sentido aprender isso com certo m&#233;todo. Em fevereiro, a Escola de Ver&#227;o Nau d&#8217;D&#234;s traz o curso<strong> IA Respons&#225;vel na Pr&#225;tica</strong>, pensado para quem j&#225; entendeu que a IA entrou no cotidiano do Direito, mas n&#227;o quer tratar esse uso como improviso, nem como atalho.</p><p>Ser&#225; um encontro curto, intenso e direto ao ponto, estruturado em quatro partes:</p><ul><li><p><strong>Parte 1) Compreender a IA:</strong> Um panorama essencial para decidir com consci&#234;ncia, entendendo como a tecnologia opera, o que muda no ecossistema jur&#237;dico e onde est&#227;o seus limites.</p></li><li><p><strong>Parte 2) IA e o novo ciclo de compet&#234;ncias jur&#237;dicas: </strong>O que muda na atua&#231;&#227;o do profissional do Direito quando o trabalho passa a exigir mais postura decis&#243;ria, crit&#233;rio e sustenta&#231;&#227;o de escolhas.</p></li><li><p><strong>Parte 3) IA no cotidiano jur&#237;dico:</strong> Como fazer boas escolhas no uso de ferramentas, com crit&#233;rios, limites e responsabilidade pr&#225;tica sobre o que se adota e o que se preserva.</p></li><li><p><strong>Parte 4) Governan&#231;a e pr&#225;tica da IA respons&#225;vel:</strong> Como estruturar decis&#245;es e rotinas institucionais para que o uso de IA seja consistente, registr&#225;vel e juridicamente maduro.</p></li></ul><p>Tudo isso em um encontro imersivo, no dia <strong>03 de fevereiro, &#224;s 19h, ao vivo e com grava&#231;&#227;o.</strong></p><p>Saiba mais e fa&#231;a sua inscri&#231;&#227;o:</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://conteudo.nauddes.com.br/curso-de-verao-2026-nau-d-des&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Garanta sua vaga&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fconteudo.nauddes.com.br%2Fcurso-de-verao-2026-nau-d-des"><span>Garanta sua vaga</span></a></p><p></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe&quot;,&quot;language&quot;:&quot;en&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Obrigada por ler Rota da Nau! Inscreva-se gratuitamente para receber novas provoca&#231;&#245;es.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Subscribe"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Frankenstein, fim de ano e o futuro queremos construir ]]></title><description><![CDATA[&#192; medida que o ano se encerra, algo em n&#243;s inevitavelmente se volta para o futuro.]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/frankenstein-fim-de-ano-e-o-futuro</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/frankenstein-fim-de-ano-e-o-futuro</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Wed, 17 Dec 2025 14:45:25 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21ZqRy%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F7865dd1c-207c-42eb-b7ea-c43ddab84ca5_1200x675.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>&#192; medida que o ano se encerra, algo em n&#243;s inevitavelmente se volta para o futuro. O fim de um ciclo sempre nos empurra a algum tipo de reflex&#227;o e esse movimento &#233; importante.</p><p>Pensar &#233; necess&#225;rio, mas imaginar tamb&#233;m, sobretudo, agora, quando esse tra&#231;o t&#227;o humano parece ter sido deixado de lado. Se quisermos caminhar rumo a outros lugares, precisamos reavivar essa capacidade de projetar futuros poss&#237;veis.</p><p>E talvez o primeiro passo seja revisitar aquilo que criamos. Depois de um ano inteiro acompanhando inova&#231;&#245;es tecnol&#243;gicas, m&#225;quinas inteligentes e sistemas que moldam nosso cotidiano, chega o momento de perguntar: o que desejamos, afinal, com tudo isso?</p><div class="pullquote"><p><em>Sabemos cuidar das nossas cria&#231;&#245;es e dos futuros que elas, inevitavelmente, ajudam a produzir?</em></p></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21ZqRy%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F7865dd1c-207c-42eb-b7ea-c43ddab84ca5_1200x675.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZqRy!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7865dd1c-207c-42eb-b7ea-c43ddab84ca5_1200x675.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZqRy!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7865dd1c-207c-42eb-b7ea-c43ddab84ca5_1200x675.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZqRy!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7865dd1c-207c-42eb-b7ea-c43ddab84ca5_1200x675.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZqRy!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7865dd1c-207c-42eb-b7ea-c43ddab84ca5_1200x675.png 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21ZqRy%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F7865dd1c-207c-42eb-b7ea-c43ddab84ca5_1200x675.png" width="1200" height="675" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7865dd1c-207c-42eb-b7ea-c43ddab84ca5_1200x675.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:675,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZqRy!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7865dd1c-207c-42eb-b7ea-c43ddab84ca5_1200x675.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZqRy!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7865dd1c-207c-42eb-b7ea-c43ddab84ca5_1200x675.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZqRy!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7865dd1c-207c-42eb-b7ea-c43ddab84ca5_1200x675.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ZqRy!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7865dd1c-207c-42eb-b7ea-c43ddab84ca5_1200x675.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Frankenstein/Reprodu&#231;&#227;o</figcaption></figure></div><h3><strong>Frankenstein nos ensinou que CRIAR n&#227;o &#233; o mesmo que CUIDAR</strong></h3><p>L&#225; em 1818, uma jovem de apenas 19 anos foi capaz de ler com precis&#227;o o momento em que vivia, marcado pelos ideais iluministas e por uma confian&#231;a quase ilimitada na raz&#227;o humana. Era um per&#237;odo em que o apelo &#224; ci&#234;ncia e ao progresso alimentava a cren&#231;a de que tudo poderia e deveria ser compreendido, dominado e transformado em nome de um futuro melhor.</p><p>Mary Shelley, no entanto, parece ter percebido o outro lado dessa &#226;nsia: aquilo que acontece quando a promessa de avan&#231;o desconsidera a responsabilidade que acompanha toda cria&#231;&#227;o.</p><p>Hoje, como Victor Frankenstein, estamos animando o inanimado e dando forma, instru&#231;&#227;o e vontade &#224;s nossas criaturas digitais. Mas a narrativa de Mary Shelley tamb&#233;m nos lembra que criar n&#227;o &#233; o mesmo que cuidar e deixa <strong>um alerta sobre o impulso de avan&#231;ar tecnicamente sem considerar os efeitos de nossas cria&#231;&#245;es.</strong></p><p>H&#225; de se perguntar, portanto, se temos realmente acompanhado aquilo que fazemos nascer ou se seguimos apenas lan&#231;ando novidades ao mundo sem medir seus alcances.</p><p>Durante a COP30, por exemplo, muito se falou sobre o <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fp%2FDRy6Zauj9v7%2F%3Fimg_index%3D1">potencial da intelig&#234;ncia artificial</a> para enfrentar a crise clim&#225;tica, mas quase nada se discutiu sobre os impactos ambientais que a pr&#243;pria IA j&#225; produz. Esse tipo de sil&#234;ncio revela, em alguma medida, o quanto ainda hesitamos em cuidar do que criamos.</p><p>Estamos preparados para assumir as consequ&#234;ncias &#233;ticas, sociais e ambientais que essas criaturas digitais v&#227;o impor aos futuros que estamos construindo?</p><h3><strong>Que futuro estamos desenhando, afinal?</strong></h3><p>Se pensar o porvir j&#225; &#233; um gesto necess&#225;rio, imaginar &#233; ainda mais urgente. Em um tempo em que a velocidade das transforma&#231;&#245;es tecnol&#243;gicas parece sempre nos ultrapassar, corremos o risco de apenas reagir ao que acontece, em vez de projetar alternativas.</p><p>E quando falamos em imaginar, nos referimos a algo mais profundo: a capacidade de elaborar o que desejamos para o mundo, de <strong>reconhecer com clareza o que hoje nos inquieta e nos coloca diante de dilemas &#233;ticos.</strong></p><p>&#201; preciso olhar para esses inc&#244;modos com aten&#231;&#227;o, identificar o que n&#227;o nos serve, o que tem limitado nossas escolhas e assumir uma posi&#231;&#227;o ativa para que o futuro seja uma constru&#231;&#227;o consciente do que queremos e n&#227;o s&#243; a continuidade do que temos visto at&#233; aqui.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%211A2b%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F4d71081a-72a3-4eb0-8392-0373a7a8777b_1360x350.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1A2b!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d71081a-72a3-4eb0-8392-0373a7a8777b_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1A2b!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d71081a-72a3-4eb0-8392-0373a7a8777b_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1A2b!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d71081a-72a3-4eb0-8392-0373a7a8777b_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1A2b!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d71081a-72a3-4eb0-8392-0373a7a8777b_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%211A2b%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F4d71081a-72a3-4eb0-8392-0373a7a8777b_1360x350.png" width="1360" height="350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4d71081a-72a3-4eb0-8392-0373a7a8777b_1360x350.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:350,&quot;width&quot;:1360,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1A2b!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d71081a-72a3-4eb0-8392-0373a7a8777b_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1A2b!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d71081a-72a3-4eb0-8392-0373a7a8777b_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1A2b!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d71081a-72a3-4eb0-8392-0373a7a8777b_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1A2b!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4d71081a-72a3-4eb0-8392-0373a7a8777b_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h3><strong>Vamos pensar juntos e criar futuros?</strong></h3><p>A Comunidade Nau d&#8217;D&#234;s &#233; o espa&#231;o que criamos para transformar reflex&#227;o em a&#231;&#227;o. Ali, ideias se encontram, se desafiam e se ampliam com a certeza de que, juntos, podemos imaginar futuros poss&#237;veis para o Direito e para a sociedade, explorar dilemas &#233;ticos, testar hip&#243;teses e, quem sabe, inventar caminhos que ainda n&#227;o existem.</p><blockquote><p><strong>Na Nau, vamos al&#233;m da troca de conhecimento e assumimos a responsabilidade de imaginar (e sonhar!) coletivamente. Vem somar:</strong></p></blockquote><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://conteudo.nauddes.com.br/comunidade&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Entre agora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fconteudo.nauddes.com.br%2Fcomunidade"><span>Entre agora</span></a></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21okt-%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F93a60abe-b152-43ef-b853-f06459b97f81_1360x350.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!okt-!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93a60abe-b152-43ef-b853-f06459b97f81_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!okt-!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93a60abe-b152-43ef-b853-f06459b97f81_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!okt-!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93a60abe-b152-43ef-b853-f06459b97f81_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!okt-!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93a60abe-b152-43ef-b853-f06459b97f81_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21okt-%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F93a60abe-b152-43ef-b853-f06459b97f81_1360x350.png" width="1360" height="350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/93a60abe-b152-43ef-b853-f06459b97f81_1360x350.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:350,&quot;width&quot;:1360,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:71711,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/i/181885178?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93a60abe-b152-43ef-b853-f06459b97f81_1360x350.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!okt-!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93a60abe-b152-43ef-b853-f06459b97f81_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!okt-!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93a60abe-b152-43ef-b853-f06459b97f81_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!okt-!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93a60abe-b152-43ef-b853-f06459b97f81_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!okt-!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93a60abe-b152-43ef-b853-f06459b97f81_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2><strong>Para abrir caminhos: uma boa dose de provoca&#231;&#227;o</strong></h2><p>Novas provoca&#231;&#245;es est&#227;o a caminho, prometendo muito exerc&#237;cio cr&#237;tico para 2026. Enquanto o pr&#243;ximo ano n&#227;o chega, voc&#234; pode revisitar os epis&#243;dios que marcaram o CrocanteMente em 2025 e refletir sobre as discuss&#245;es que nos instigaram. Vem conferir:</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/show/1Dmxu1KVH65mcMy7g9osxW?si=3960cb69aec64939&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Ou&#231;a os epis&#243;dios&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fshow%2F1Dmxu1KVH65mcMy7g9osxW%3Fsi%3D3960cb69aec64939"><span>Ou&#231;a os epis&#243;dios</span></a></p><p></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe&quot;,&quot;language&quot;:&quot;en&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Obrigada por ler Rota da Nau! Inscreva-se gratuitamente para receber novas provoca&#231;&#245;es.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Subscribe"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Direito no Antropoceno: quais parâmetros guiam nosso futuro?]]></title><description><![CDATA[Um olhar para al&#233;m do humano em tempos de emerg&#234;ncia clim&#225;tica]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/direito-no-antropoceno-quais-parametros</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/direito-no-antropoceno-quais-parametros</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Tue, 16 Dec 2025 16:27:41 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21mZMA%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F644dd128-0761-427d-8e7e-2786896b2956_1200x675.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Ol&#225;, navegante do conhecimento! &#9973;&#128218;</p><p>No m&#234;s de novembro, temos dialogado sobre a quest&#227;o clim&#225;tica que atravessa o mundo de hoje. Eventos extremos e transforma&#231;&#245;es tecnol&#243;gicas &#224;s custas da explora&#231;&#227;o ambiental j&#225; n&#227;o podem ser ignorados.</p><p>Para quem atua na &#225;rea jur&#237;dica, essas quest&#245;es passam a reposicionar os pr&#243;prios fundamentos do nosso campo: aquilo que consideramos dano, responsabilidade, fronteira, causalidade e prote&#231;&#227;o coletiva pode mudar.</p><p>O tema &#233; complexo, mas indispens&#225;vel a um jusfuturista, como vimos na &#250;ltima edi&#231;&#227;o da Rota da Nau. Nos resta pensar: afinal, qual o lugar do Direito no Antropoceno?</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21mZMA%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F644dd128-0761-427d-8e7e-2786896b2956_1200x675.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZMA!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F644dd128-0761-427d-8e7e-2786896b2956_1200x675.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZMA!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F644dd128-0761-427d-8e7e-2786896b2956_1200x675.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZMA!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F644dd128-0761-427d-8e7e-2786896b2956_1200x675.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZMA!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F644dd128-0761-427d-8e7e-2786896b2956_1200x675.png 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21mZMA%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F644dd128-0761-427d-8e7e-2786896b2956_1200x675.png" width="1200" height="675" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/644dd128-0761-427d-8e7e-2786896b2956_1200x675.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:675,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1478218,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/i/181802662?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F644dd128-0761-427d-8e7e-2786896b2956_1200x675.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZMA!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F644dd128-0761-427d-8e7e-2786896b2956_1200x675.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZMA!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F644dd128-0761-427d-8e7e-2786896b2956_1200x675.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZMA!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F644dd128-0761-427d-8e7e-2786896b2956_1200x675.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mZMA!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F644dd128-0761-427d-8e7e-2786896b2956_1200x675.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><h2><strong>Uma nova Era, marcada pela destrui&#231;&#227;o</strong></h2><p>O termo <em>antropoceno </em>foi mencionado pela primeira vez pelo qu&#237;mico Paul Crutzen, h&#225; pouco mais de duas d&#233;cadas, para abordar a entrada da humanidade em <strong>uma fase hist&#243;rica in&#233;dita</strong>, e agora tem sido ponto de discuss&#227;o para uma s&#233;rie de estudiosos.</p><p>Trata-se de uma era em que nossas pr&#225;ticas produtivas, extrativistas e tecnol&#243;gicas passaram a alterar profundamente o funcionamento do planeta, come&#231;ando na Revolu&#231;&#227;o Industrial.</p><blockquote><p><em>&#8220;O Antropoceno &#233; uma muta&#231;&#227;o de profundas e abissais transforma&#231;&#245;es em todo o sistema Terra, em todas as estruturas e, principalmente, nos quatro grandes n&#237;veis: geosfera, biosfera, antroposfera e tecnosfera.&#8221; &#8212; </em><a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.ihu.unisinos.br%2Fcategorias%2F159-entrevistas%2F611609-gaia-antropoceno-e-natureza-tres-conceitos-para-compreender-a-transicao-em-curso-entrevista-especial-com-rodrigo-petronio">Rodrigo Petronio</a></p></blockquote><p>Com um alerta para a crise ambiental cada vez mais gritante e conscientes do antropoceno, o que &#233; poss&#237;vel exigir do Direito e de quem o pratica? E mais:</p><h2><em>Quais par&#226;metros o Direito pode mobilizar?</em></h2><p>Em primeiro lugar, &#233; preciso considerar que, se o mundo est&#225; em transforma&#231;&#227;o clim&#225;tica, tornando alguns <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.ihu.unisinos.br%2Fcategorias%2F659905-deslocados-climaticos-250-milhoes-em-dez-anos">lugares cada vez mais invi&#225;veis &#224; vida humana</a>, um direito previsto pela Constitui&#231;&#227;o Federal passa a ser colocado em cheque:</p><blockquote><p><strong>Art. 225 da Constitui&#231;&#227;o de 1988</strong></p><p><em>Todos t&#234;m direito ao meio ambiente ecologicamente equilibrado, bem de uso comum do povo e essencial &#224; sadia qualidade de vida, impondo-se ao Poder P&#250;blico e &#224; coletividade o dever de defend&#234;-lo e preserv&#225;-lo para as presentes e futuras gera&#231;&#245;es.</em></p></blockquote><p>Em meio a interesses econ&#244;micos e danos ambientais exorbitantes, <strong>esse direito fundamental se fragiliza</strong>, impondo ao campo jur&#237;dico a urg&#234;ncia de revisitar seus pr&#243;prios conceitos e limites. Mas at&#233; que ponto nossos instrumentos conseguem responder a desafios como esse, que operam em ritmos, escalas e l&#243;gicas t&#227;o diferentes?</p><p>Quando observamos quem de fato &#233; respons&#225;vel pela maior parte dos danos, a pergunta ganha contornos ainda mais delicados. Levantamentos como o do <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fglobalcarbonbudget.org%2F">Global Carbon Project</a> mostram que <strong>apenas 20 empresas concentram cerca de 1/3 de toda a emiss&#227;o global de CO&#8322; desde 1965</strong>, um dado que escancara a assimetria entre responsabilidade real e responsabiliza&#231;&#227;o efetiva.</p><p>E no horizonte &#224; frente, n&#227;o parecem despontar solu&#231;&#245;es, mas sim mais tecnologias de alto impacto. Especialistas t&#234;m alertado, por exemplo, para o crescimento abrupto da demanda energ&#233;tica de sistemas de intelig&#234;ncia artificial.</p><p>Mais uma vez, o Direito &#233; chamado a agir. Mas a partir de quais par&#226;metros? Com base em qual compreens&#227;o de dano, risco e responsabilidade?</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Direito e biotecnologia: novos desafios, velhos debates]]></title><description><![CDATA[Fronteiras in&#233;ditas na era da edi&#231;&#227;o gen&#233;tica]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/direito-e-biotecnologia-novos-desafios</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/direito-e-biotecnologia-novos-desafios</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Tue, 16 Dec 2025 16:20:53 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21uw9b%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Ffb060972-a213-433c-8913-27d6d4414a8e_1200x800.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Ol&#225;, navegante do conhecimento! &#9973;&#128218;</p><p>Temos visto por aqui como as promessas da biotecnologia est&#227;o cada vez mais surpreendentes. Os avan&#231;os nas <strong>experimenta&#231;&#245;es gen&#233;ticas </strong>passam a levantar debates &#233;ticos importantes, sendo tema, inclusive, dos di&#225;logos na <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fconteudo.nauddes.com.br%2Fcomunidade">Comunidade Nau d&#8217;D&#234;s</a>.</p><p>Um exemplo recente veio do <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fportuguese%2Farticles%2Fczdve9rvy66o%23%3A%7E%3Atext%3DOito%2520beb%25C3%25AAs%2520nasceram%2520no%2520Reino%2C%25C3%25B3vulo%2520de%2520uma%2520mulher%2520doadora">Reino Unido</a>, onde, pela primeira vez, nasceram oito beb&#234;s a partir de uma t&#233;cnica que combina o material gen&#233;tico de tr&#234;s pessoas diferentes com o objetivo de evitar doen&#231;as heredit&#225;rias graves.</p><p>&#192; primeira vista, trata-se de um avan&#231;o comovente. Mas do outro lado da pista, surge um questionamento inevit&#225;vel: at&#233; que ponto podemos (ou devemos) intervir no c&#243;digo da vida?</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21uw9b%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Ffb060972-a213-433c-8913-27d6d4414a8e_1200x800.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uw9b!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffb060972-a213-433c-8913-27d6d4414a8e_1200x800.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uw9b!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffb060972-a213-433c-8913-27d6d4414a8e_1200x800.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uw9b!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffb060972-a213-433c-8913-27d6d4414a8e_1200x800.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uw9b!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffb060972-a213-433c-8913-27d6d4414a8e_1200x800.png 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21uw9b%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Ffb060972-a213-433c-8913-27d6d4414a8e_1200x800.png" width="1200" height="800" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/fb060972-a213-433c-8913-27d6d4414a8e_1200x800.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:800,&quot;width&quot;:1200,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:928893,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/i/181802016?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffb060972-a213-433c-8913-27d6d4414a8e_1200x800.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uw9b!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffb060972-a213-433c-8913-27d6d4414a8e_1200x800.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uw9b!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffb060972-a213-433c-8913-27d6d4414a8e_1200x800.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uw9b!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffb060972-a213-433c-8913-27d6d4414a8e_1200x800.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!uw9b!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffb060972-a213-433c-8913-27d6d4414a8e_1200x800.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><h2><strong>Novas fronteiras da medicina reprodutiva</strong></h2><p>O m&#233;todo utilizado no Reino Unido tem foco nas doen&#231;as mitocondriais incur&#225;veis, que s&#227;o transmitidas de m&#227;e para filho, privando o corpo do beb&#234; de energia e gerando preocupa&#231;&#227;o durante a gesta&#231;&#227;o. Por esse motivo, o experimento traz esperan&#231;a para muitos.</p><p>Ele combina o material gen&#233;tico de tr&#234;s pessoas: o &#243;vulo da m&#227;e, o espermatozoide do pai e outro &#243;vulo de uma doadora. Ao substituir as mitoc&#244;ndrias defeituosas (da m&#227;e) pelas saud&#225;veis (da doadora), o m&#233;todo impede a transmiss&#227;o das doen&#231;as para os beb&#234;s, oferecendo a chance de uma vida livre de graves condi&#231;&#245;es.</p><p>Embora esse avan&#231;o represente um marco da medicina reprodutiva e amplie as possibilidades para fam&#237;lias que, at&#233; ent&#227;o, conviviam com diagn&#243;sticos sem alternativas, ele tamb&#233;m reabre velhos debates sobre <strong>os limites da interven&#231;&#227;o humana na biologia</strong>.</p><h2><strong>Os desafios jur&#237;dicos na era da edi&#231;&#227;o gen&#233;tica</strong></h2><p>Estamos diante da medicina e da tecnologia intervindo diretamente nos modos de nascer e de gerar vida. Paralelamente a experimentos como o do Reino Unido, h&#225; outras inven&#231;&#245;es, como o CRISPR-Cas9, que permite editar genes com alta precis&#227;o, com aplica&#231;&#245;es que v&#227;o desde a cura de doen&#231;as gen&#233;ticas at&#233; a poss&#237;vel modifica&#231;&#227;o de tra&#231;os humanos, incluindo a apar&#234;ncia f&#237;sica.</p><p>Ao mesmo tempo, ent&#227;o, em que essas tecnologias oferecem novas expectativas para evitar doen&#231;as graves, as t&#233;cnicas desafiam as fronteiras entre biologia e Direito, levantando quest&#245;es sobre, por exemplo, <strong>quem ter&#225; acesso a essas inova&#231;&#245;es</strong>.</p><p>A possibilidade de escolher e modificar caracter&#237;sticas gen&#233;ticas tamb&#233;m desafia princ&#237;pios &#233;ticos e jur&#237;dicos: estaremos, em algum momento, decidindo <strong>quem tem direito a viver ou a ter filhos saud&#225;veis?</strong> Que crit&#233;rios ser&#227;o usados para legitimar sele&#231;&#245;es como essa? Diante do custo elevado dessas tecnologias, como evitar que apenas uma parcela privilegiada da sociedade se beneficie dessas inova&#231;&#245;es, ampliando desigualdades j&#225; existentes?</p><p>Avan&#231;os no campo da gen&#233;tica reabrem o debate, portanto, sobre o papel do Direito na garantia da igualdade e da dignidade humana. S&#227;o desafios que exigem reflex&#227;o urgente, j&#225; que a biotecnologia parece estar avan&#231;ando mais r&#225;pido do que a nossa capacidade de legislar.</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Que ética é essa que queremos para a IA?]]></title><description><![CDATA[Ol&#225;, navegante do conhecimento!]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/que-etica-e-essa-que-queremos-para</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/que-etica-e-essa-que-queremos-para</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Tue, 16 Dec 2025 16:13:27 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21xSMd%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fd97816a2-34d5-4b17-a5d7-8d642395b5d4_1170x780.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Ol&#225;, navegante do conhecimento! &#9973;&#128218;</p><p>J&#225; faz um tempo que a IA respons&#225;vel tem sido um dos nossos focos de di&#225;logo. Essa &#233; uma pauta que atravessa debates sobre tecnologia, Direito e sociedade, e que se torna cada vez mais urgente diante do avan&#231;o de sistemas capazes de decidir, classificar e vigiar.</p><p>Como vimos no caso Smart Sampa, esses sistemas de videomonitoramento com reconhecimento facial t&#234;m acendido alertas sobre <strong>o uso &#233;tico de tecnologias</strong> que, com a promessa de trazer seguran&#231;a e efici&#234;ncia, s&#227;o aderidas sem uma vis&#227;o mais aprofundada sobre as suas implica&#231;&#245;es.</p><p><em>Ser&#225; que o modo como temos pensado a &#233;tica &#233; suficiente para lidar com as implica&#231;&#245;es do mundo automatizado que estamos construindo?</em></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21xSMd%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fd97816a2-34d5-4b17-a5d7-8d642395b5d4_1170x780.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xSMd!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd97816a2-34d5-4b17-a5d7-8d642395b5d4_1170x780.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xSMd!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd97816a2-34d5-4b17-a5d7-8d642395b5d4_1170x780.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xSMd!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd97816a2-34d5-4b17-a5d7-8d642395b5d4_1170x780.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xSMd!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd97816a2-34d5-4b17-a5d7-8d642395b5d4_1170x780.png 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21xSMd%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fd97816a2-34d5-4b17-a5d7-8d642395b5d4_1170x780.png" width="1170" height="780" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d97816a2-34d5-4b17-a5d7-8d642395b5d4_1170x780.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:780,&quot;width&quot;:1170,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xSMd!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd97816a2-34d5-4b17-a5d7-8d642395b5d4_1170x780.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xSMd!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd97816a2-34d5-4b17-a5d7-8d642395b5d4_1170x780.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xSMd!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd97816a2-34d5-4b17-a5d7-8d642395b5d4_1170x780.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xSMd!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd97816a2-34d5-4b17-a5d7-8d642395b5d4_1170x780.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2><strong>Do que falamos quando falamos em responsabilidade?</strong></h2><p>A ideia de uma IA respons&#225;vel pode parecer algo simples e objetivo no papel, mas, na pr&#225;tica, esbarra na complexidade intr&#237;nseca a tudo que envolve a intera&#231;&#227;o entre humanos e tecnologia.</p><p>Ainda que c&#243;digo de conduta e estatutos &#233;ticos guiem o que chamamos de IA respons&#225;vel, o desafio tamb&#233;m est&#225; em entender que princ&#237;pios s&#227;o esses, a quem eles servem e reconhecer que eles invariavelmente carregam vieses. Agora, a &#233;tica que costuma guiar decis&#245;es humanas &#233; convocada a dialogar com sistemas que operam de forma aut&#244;noma e que muitas vezes escapam &#224; nossa compreens&#227;o direta e imediata.</p><p>Mark Coeckelbergh, um dos principais nomes da discuss&#227;o sobre &#233;tica na IA atualmente, refor&#231;a que, apesar de bem-intencionadas, <strong>as abordagens &#233;ticas criadas para lidar com a tecnologia podem ter suas pr&#243;prias limita&#231;&#245;es</strong>. Isso acontece porque, ao tentar construir m&#225;quinas seguindo essa l&#243;gica respons&#225;vel, se assume que n&#243;s, seres humanos, conseguimos articular nossa &#233;tica de forma completa, mas na pr&#225;tica n&#227;o &#233; isso que ocorre.</p><p>E &#233; a&#237; que as nossas pr&#243;prias cren&#231;as sobre as possibilidades de uma IA respons&#225;vel ou &#233;tica s&#227;o desafiadas, e nos faz ver que n&#227;o poderemos resolver isso apenas com uma lista de princ&#237;pios.</p><p>Coeckelbergh chama aten&#231;&#227;o para o fato de que muitas das diretrizes supostamente &#233;ticas s&#227;o formuladas por especialistas t&#233;cnicos e executivos das gigantes da tecnologia, sem ampla participa&#231;&#227;o das pessoas e comunidades que ser&#227;o impactadas pelos sistemas tecnol&#243;gicos. &#201; um descompasso: a &#233;tica que orienta o desenvolvimento da IA nem sempre dialoga com a sociedade que ela pretende servir, tornando o desafio da responsabilidade tecnol&#243;gica ainda mais complexo.</p><p>Para Coeckelbergh,<strong> no fim do dia, &#233; uma quest&#227;o de democracia</strong>: <em>&#8220;se tal conceito envolve inclus&#227;o e participa&#231;&#227;o na tomada de decis&#227;o sobre o futuro de nossas sociedades, a escuta das vozes das partes interessadas n&#227;o &#233; uma op&#231;&#227;o, mas um requisito &#233;tico e pol&#237;tico. Enquanto alguns formuladores de pol&#237;ticas se engajam em algum tipo de consulta &#224;s partes interessadas, permanece question&#225;vel se tal esfor&#231;o realmente alcan&#231;a os desenvolvedores, os usu&#225;rios finais das tecnologias e &#8211; mais importante &#8211; aqueles que ter&#227;o de se expor aos riscos e viver com as suas consequ&#234;ncias negativas&#8221;.</em><strong> E o Direito tem um papel central nessa constru&#231;&#227;o.</strong></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[O Efeito Cobra na era digital ]]></title><description><![CDATA[Novas solu&#231;&#245;es, novos problemas]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/o-efeito-cobra-na-era-digital</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/o-efeito-cobra-na-era-digital</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Tue, 16 Dec 2025 16:10:36 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21a65e%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fe8bbae11-b389-4b23-93df-5bda57df39d1_4000x2250.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Ol&#225;, navegante do conhecimento! &#9973;&#128218;</p><p><em>Solu&#231;&#245;es tecnol&#243;gicas brotam como nunca antes, prometendo resolver nossos problemas mais urgentes. No entanto, essas mesmas solu&#231;&#245;es frequentemente geram novos desafios, ilustrando um fen&#244;meno conhecido como <strong>Efeito Cobra</strong>.</em></p><p>Esse termo foi cunhado pelo economista alem&#227;o Horst Siebert, inspirado em uma hist&#243;ria curiosa da &#205;ndia colonial. Diante da superpopula&#231;&#227;o de cobras venenosas em Delhi, o governo brit&#226;nico ofereceu recompensas por cobras mortas e, em resposta, algumas pessoas come&#231;aram a criar esses r&#233;pteis em busca de pagamento. Quando o governo descobriu e cancelou o programa, as cobras criadas foram soltas, piorando ainda mais o problema &#8212; ilustrando como solu&#231;&#245;es simples podem desencadear consequ&#234;ncias inesperadas em sistemas complexos.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21a65e%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fe8bbae11-b389-4b23-93df-5bda57df39d1_4000x2250.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!a65e!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8bbae11-b389-4b23-93df-5bda57df39d1_4000x2250.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!a65e!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8bbae11-b389-4b23-93df-5bda57df39d1_4000x2250.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!a65e!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8bbae11-b389-4b23-93df-5bda57df39d1_4000x2250.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!a65e!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8bbae11-b389-4b23-93df-5bda57df39d1_4000x2250.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21a65e%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fe8bbae11-b389-4b23-93df-5bda57df39d1_4000x2250.jpeg" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e8bbae11-b389-4b23-93df-5bda57df39d1_4000x2250.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" title="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!a65e!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8bbae11-b389-4b23-93df-5bda57df39d1_4000x2250.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!a65e!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8bbae11-b389-4b23-93df-5bda57df39d1_4000x2250.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!a65e!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8bbae11-b389-4b23-93df-5bda57df39d1_4000x2250.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!a65e!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe8bbae11-b389-4b23-93df-5bda57df39d1_4000x2250.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Agora, vamos aplicar essa l&#243;gica aos dias atuais. Pense nos algoritmos que dominam as redes sociais: criados para melhorar a experi&#234;ncia do usu&#225;rio, eles acabaram amplificando a desinforma&#231;&#227;o e a polariza&#231;&#227;o social. Algo similar acontece com a intelig&#234;ncia artificial, cuja promessa de efici&#234;ncia e inova&#231;&#227;o traz tamb&#233;m camadas adicionais de complexidade. &#192; medida que as IAs evoluem, especialmente as generativas, enfrentamos quest&#245;es &#233;ticas e jur&#237;dicas que desafiam nossa capacidade de controle e encaramos d&#250;vidas sobre o futuro da sociedade e o papel do Direito nesse novo contexto.</p><h3><strong>&#201; preciso encarar a complexidade</strong></h3><p>Em vez de ver esses problemas de forma isolada, precisamos entender as intera&#231;&#245;es din&#226;micas entre tecnologia, sociedade e legisla&#231;&#227;o. O Direito, em particular, se encontra no epicentro dessas mudan&#231;as, sendo chamado a se adaptar rapidamente para regular novas tecnologias que frequentemente escapam &#224;s estruturas tradicionais.</p><p>Para o pai do pensamento complexo, Edgar Morin, a realidade &#233; composta de sistemas simultaneamente organizados e desorganizados, e a complexidade est&#225; em entender essa dualidade. Os profissionais do Direito do futuro precisar&#227;o navegar por esse mar de incertezas, armados com conhecimento t&#233;cnico, mas tamb&#233;m com uma compreens&#227;o profunda das implica&#231;&#245;es sociais e &#233;ticas de suas decis&#245;es.</p><p>A complexidade exige de n&#243;s uma reflex&#227;o constante, uma an&#225;lise cr&#237;tica das solu&#231;&#245;es que criamos, e, acima de tudo, uma prepara&#231;&#227;o transversal para lidar com as consequ&#234;ncias inesperadas desses novos fen&#244;menos.</p><p>Vale &#8212; sempre &#8212; questionar: <strong>para onde isso tudo nos leva?</strong></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Dilemas éticos digitais: do vício à reinvenção da vida]]></title><description><![CDATA[Ol&#225;, navegante do conhecimento!]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/dilemas-eticos-digitais-do-vicio</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/dilemas-eticos-digitais-do-vicio</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Tue, 16 Dec 2025 15:58:41 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Jh4W%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F62997779-7441-43d4-8454-31ba72bf37f6_1600x900.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Ol&#225;, navegante do conhecimento! &#9973;&#128218;</p><p>Em mar&#231;o, compartilhei por aqui alguns insights do SXSW, o maior evento de tecnologia e inova&#231;&#227;o do mundo. Passado o fervor do momento, &#233; horar de respirar fundo e olhar com lupa para alguns pontos e trazer outros questionamentos que ainda ficaram pelas entrelinhas.</p><p>Depois de algumas atualiza&#231;&#245;es em tempo real, voltei com esta edi&#231;&#227;o da Rota da Nau, propondo outras reflex&#245;es cr&#237;ticas. Haver&#225;, por exemplo, energia bem distribu&#237;da que d&#234; conta da demanda recobrada pelas tecnologias emergentes? Qual o papel das IAs em meio ao crescimento dos jogos de apostas? Estamos prontos para os dilemas &#233;ticos da incorpora&#231;&#227;o das IAs &#224; medicina? E da neurotecnologia ao nosso cotidiano?</p><p>Do v&#237;cio digital &#224; reinven&#231;&#227;o da vida, n&#227;o faltam temas para debatermos, buscando moldar, pensar e imaginar futuros poss&#237;veis diante dos muitos avan&#231;os tecnol&#243;gicos e suas implica&#231;&#245;es &#233;ticas e sociais.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Jh4W%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F62997779-7441-43d4-8454-31ba72bf37f6_1600x900.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Jh4W!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F62997779-7441-43d4-8454-31ba72bf37f6_1600x900.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Jh4W!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F62997779-7441-43d4-8454-31ba72bf37f6_1600x900.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Jh4W!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F62997779-7441-43d4-8454-31ba72bf37f6_1600x900.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Jh4W!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F62997779-7441-43d4-8454-31ba72bf37f6_1600x900.png 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Jh4W%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F62997779-7441-43d4-8454-31ba72bf37f6_1600x900.png" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/62997779-7441-43d4-8454-31ba72bf37f6_1600x900.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Jh4W!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F62997779-7441-43d4-8454-31ba72bf37f6_1600x900.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Jh4W!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F62997779-7441-43d4-8454-31ba72bf37f6_1600x900.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Jh4W!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F62997779-7441-43d4-8454-31ba72bf37f6_1600x900.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Jh4W!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F62997779-7441-43d4-8454-31ba72bf37f6_1600x900.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2><strong>Data centers, IA e o futuro energ&#233;tico: um tri&#226;ngulo poss&#237;vel?</strong></h2><p>Durante o SXSW 2025, as mudan&#231;as clim&#225;ticas estiveram em pauta em muitos momentos. Ao pensar sobre as IAs e outras tecnologias, constata-se que estamos enfrentando uma explos&#227;o por demanda energ&#233;tica, impulsionada pela digitaliza&#231;&#227;o &#8211; sobretudo pelas IAs e pelos data centers. A palestra de Kara Hurst, Chief Sustainability Officer da Amazon, e Erin Eckenrod, especialista em mercados energ&#233;ticos, trouxe um dado impressionante sobre o assunto: essa demanda por energia pode dobrar ou at&#233; triplicar nos pr&#243;ximos tr&#234;s anos, e buscar energias renov&#225;veis como alternativa pode ser um desafio.</p><p>Ao mesmo tempo em que h&#225; alta demanda, as energias renov&#225;veis s&#227;o limitadas por intermit&#234;ncia, capacidade de armazenamento e muitos desafios de escala. Diante disso, um questionamento se desvela: em meio ao aquecimento do planeta e &#224; hiperdigitaliza&#231;&#227;o da sociedade, conseguiremos construir energia limpa suficiente e, al&#233;m disso, <strong>distribu&#237;-la com justi&#231;a</strong> e intelig&#234;ncia?</p><p>A intelig&#234;ncia artificial, nesse cen&#225;rio, emerge como um vetor amb&#237;guo: &#233; parte da press&#227;o sobre os sistemas energ&#233;ticos, mas tamb&#233;m um componente estrat&#233;gico para sua reinven&#231;&#227;o. Modelos de IA podem otimizar redes el&#233;tricas, ampliar a previsibilidade da demanda, integrar melhor as fontes renov&#225;veis e antecipar falhas em infraestruturas cr&#237;ticas. Em ambientes residenciais, algoritmos inteligentes j&#225; regulam o consumo com base em padr&#245;es de uso e condi&#231;&#245;es clim&#225;ticas, reduzindo desperd&#237;cios. Em setores industriais, como transporte mar&#237;timo e produ&#231;&#227;o de energia, solu&#231;&#245;es baseadas em IA t&#234;m viabilizado cortes relevantes nas emiss&#245;es, revelando um campo de atua&#231;&#227;o onde tecnologia e transi&#231;&#227;o energ&#233;tica n&#227;o apenas coexistem, mas se potencializam.</p><p>O desafio, portanto, n&#227;o &#233; apenas tecnol&#243;gico, mas pol&#237;tico, regulat&#243;rio e &#233;tico. Mais do que desenvolver IAs mais eficientes, &#233; preciso decidir como e onde aplic&#225;-las, com que incentivos, salvaguardas e prioridades. O futuro energ&#233;tico depender&#225; menos da promessa abstrata de inova&#231;&#227;o e mais da capacidade de us&#225;-la com crit&#233;rio. A equa&#231;&#227;o n&#227;o se resolver&#225; apenas com mais capacidade computacional ou mais pain&#233;is solares, mas com intelig&#234;ncia &#8212; t&#233;cnica, pol&#237;tica e distributiva.<strong> A IA pode ser tanto o motor quanto o moderador dessa transforma&#231;&#227;o</strong>, desde que seja guiada n&#227;o apenas por efici&#234;ncia, mas por vis&#227;o sist&#234;mica e compromisso com um futuro habit&#225;vel.</p><h2><strong>V&#237;cio, manipula&#231;&#227;o ou experi&#234;ncia personalizada: o papel das IAs nas apostas</strong></h2><p>A busca por <em>fantasy sports</em> e plataformas de apostas cresceu no mundo todo, mas o Brasil ocupa o primeiro lugar no ranking, de forma que os <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww1.folha.uol.com.br%2Fmercado%2F2024%2F11%2Fbrasil-e-pais-que-mais-visita-sites-de-apostas-e-pode-sofrer-impactos-na-economia.shtml">brasileiros correspondem a 15% do tr&#225;fego em bets</a> do mundo todo. O crescimento expressivo &#8211; e preocupante &#8211; por todo o globo levou-nos, inevitavelmente, ao debate sobre esse tema no SXSW. A discuss&#227;o regulat&#243;ria, por&#233;m, ainda &#233; pouco iluminadora, afinal, s&#227;o muitas problem&#225;ticas envolvidas no assunto: a regulamenta&#231;&#227;o fragmentada entre estados e pa&#237;s, por exemplo, tem favorecido monop&#243;lios de grandes players? Como lidar com isso? A quem cabe a responsabilidade por comportamentos compulsivos: ao jogador, &#224; plataforma, ao Estado ou &#224;s IAs?</p><p>Ao incluir as intelig&#234;ncias artificiais nesse debate, encontramos ainda mais dilemas. Plataformas de apostas utilizam algoritmos de IA para diversas finalidades, entre elas, para analisar, em tempo real, o comportamento dos usu&#225;rios. A promessa &#233; oferecer uma experi&#234;ncia personalizada e mais envolvente. Mas, na pr&#225;tica, essa personaliza&#231;&#227;o tamb&#233;m se aproxima da indu&#231;&#227;o ao v&#237;cio, atravessando <strong>uma linha t&#234;nue entre engajamento e manipula&#231;&#227;o</strong>. Se a IA contribui para o v&#237;cio, ela tamb&#233;m ter&#225; obriga&#231;&#245;es legais? Como integr&#225;-la &#224; regulamenta&#231;&#227;o?</p><p><strong>Longevidade e o corpo-em-constru&#231;&#227;o</strong></p><p>Durante o SXSW, as interse&#231;&#245;es entre tecnologia, sa&#250;de e longevidade foram amplamente exploradas. Em vez de se deter na doen&#231;a, o foco agora se desloca para a performance, a preven&#231;&#227;o e a interven&#231;&#227;o precoce. Essa mudan&#231;a foi evidenciada nas falas do m&#233;dico e pesquisador Peter Attia, que defende uma abordagem voltada para o prolongamento da <strong>healthspan</strong> &#8212; per&#237;odo de vida com plena capacidade f&#237;sica, cognitiva e emocional.</p><p>A discuss&#227;o sobre <strong>o futuro da medicina</strong> aponta para um cen&#225;rio em que o corpo deixa de ser apenas um dado biol&#243;gico para se tornar um projeto em constante aprimoramento. Peter Attia prop&#245;e o conceito do &#8220;decatlo do centen&#225;rio&#8221;, isto &#233;, uma prepara&#231;&#227;o deliberada para o &#250;ltimo ciclo da vida, com foco em preservar a autonomia funcional. A longevidade, nesse contexto, &#233; menos um prolongamento da exist&#234;ncia e mais uma compress&#227;o da morbidade. Ou seja, trata-se de viver melhor at&#233; mais tarde, n&#227;o apenas viver mais tempo.</p><p>Uma quest&#227;o que emerge dessa nova era, em que viveremos mais e de forma mais ativa, &#233;: como estaremos olhando para al&#233;m da sa&#250;de? A extens&#227;o da vida imp&#245;e novas exig&#234;ncias sociais, emocionais e econ&#244;micas. Quem cuidar&#225; de n&#243;s no futuro? Como reorganizar as finan&#231;as, os v&#237;nculos afetivos e os arranjos de cuidado para garantir uma vida aut&#244;noma at&#233; o fim? A longevidade tecnol&#243;gica exige n&#227;o apenas novos corpos, mas novos pactos &#8212; individuais e coletivos &#8212; sobre como habitar esse tempo estendido com dignidade e prop&#243;sito.</p><p><strong>Estar&#227;o lendo nossas mentes em breve?</strong></p><p>O painel com Margot Hanley (pesquisadora no The Cognitive Futures Lab - Duke University), Afshin Mehin (Chief Creative Officer na Card79), e Caitlin Shure (Phd &amp; Head Of Product And Marketing na NextSense) trouxe &#224; tona como estamos entrando em uma era da neurotecnologia &#8211; uma realidade que tamb&#233;m vem acompanhada por dilemas &#233;ticos. Deixando os laborat&#243;rios cl&#237;nicos para se integrar ao cotidiano, novos dispositivos que prometem melhorar o sono, o foco e o bem-estar ao monitorar sinais cerebrais est&#227;o ganhando for&#231;a e se tornando cada vez mais acess&#237;veis. Com isso, tamb&#233;m<strong> caem as prote&#231;&#245;es jur&#237;dicas antes garantidas</strong> em rela&#231;&#227;o &#224;s neurotecnologias.</p><p>O uso de dados neurais, antes restrito a pesquisas e tratamento, agora se espalha, abrindo brechas para pr&#225;ticas question&#225;veis e indevidas. Apesar do cen&#225;rio delicado, o debate entre os palestrantes tamb&#233;m deixa um alerta: ainda h&#225; tempo de moldarmos os rumos da neurotecnologia. Mas &#233; preciso agir antecipadamente, atentando-nos, agora, &#224; regula&#231;&#227;o e aos princ&#237;pios &#233;ticos que queremos garantir.</p><p><strong>E a democracia, tem futuro diante dos dilemas digitais?</strong></p><p>Os debates contempor&#226;neos nos revelam que a democracia tem enfrentado retrocessos. E a tecnologia ocupa lugar central em dilemas envolvidos nesse assunto: se usada de forma &#233;tica, pode ampliar liberdades; se instrumentalizada, tamb&#233;m pode servir ao controle e &#224; vigil&#226;ncia. O painel com Audrey Tang (Embaixadora Cibern&#233;tica de Taiwan e ex-Ministra de Assuntos Digitais), Ronaldo Lemos (fundador e diretor do Instituto de Tecnologia e Sociedade) e Glen Weyl (fundador da Funda&#231;&#227;o RadicalxChange, do Instituto Plurality e do Microsoft Research Plural Technology Collaboratory) prop&#244;s uma reinterpreta&#231;&#227;o radical da pr&#243;pria ideia de democracia.</p><p>A conversa mostrou que a democracia n&#227;o &#233; um sistema dado, mas algo que <strong>pode ser reprogramado coletivamente</strong> &#8211; o que exigir&#225; uma escuta ampla, que pode, inclusive, ser ainda maior com a ajuda da IA. Construir um novo modelo democr&#225;tico &#233; poss&#237;vel se diferentes vozes forem n&#227;o apenas ouvidas, mas transformadas em a&#231;&#227;o coletiva, imaginando futuros bons o suficiente para todos.</p><p><em>Texto enviado originalmente em abril de 2025.</em></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[O que se falou de metaverso no SXSW 2022]]></title><description><![CDATA[Um resumo das tend&#234;ncias e previs&#245;es apontadas pela futurista Amy Webb no festival]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/o-que-se-falou-de-metaverso-no-sxsw</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/o-que-se-falou-de-metaverso-no-sxsw</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Fri, 25 Mar 2022 17:33:28 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21nDEy%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fe40b7f5c-ed2b-4238-8007-ee0030755e02_2000x1125.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>A primeira edi&#231;&#227;o presencial do South by Southwest (SXSW) desde o in&#237;cio da pandemia, realizada de 11 a 20 de mar&#231;o em Austin, no Texas, foi recheada de apresenta&#231;&#245;es sobre o metaverso. Com mais de 50 atra&#231;&#245;es com o termo &#8220;metaverse&#8221; no t&#237;tulo, o que se viu foi uma diversidade de opini&#245;es a respeito do que vem por a&#237;.</p><p>Entre c&#233;ticos, otimistas e apostadores, as defini&#231;&#245;es acerca do termo variaram bastante, mas uma coisa foi un&#226;nime: sendo ou n&#227;o a evolu&#231;&#227;o da internet, esse mercado movimentar&#225; trilh&#245;es nos pr&#243;ximos anos e atravessar&#225; uma s&#233;rie de situa&#231;&#245;es sociais &#8212; e, por consequ&#234;ncia, jur&#237;dicas.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21nDEy%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fe40b7f5c-ed2b-4238-8007-ee0030755e02_2000x1125.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nDEy!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe40b7f5c-ed2b-4238-8007-ee0030755e02_2000x1125.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nDEy!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe40b7f5c-ed2b-4238-8007-ee0030755e02_2000x1125.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nDEy!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe40b7f5c-ed2b-4238-8007-ee0030755e02_2000x1125.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nDEy!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe40b7f5c-ed2b-4238-8007-ee0030755e02_2000x1125.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21nDEy%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fe40b7f5c-ed2b-4238-8007-ee0030755e02_2000x1125.jpeg" width="1456" height="819" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/e40b7f5c-ed2b-4238-8007-ee0030755e02_2000x1125.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:819,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:362269,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nDEy!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe40b7f5c-ed2b-4238-8007-ee0030755e02_2000x1125.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nDEy!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe40b7f5c-ed2b-4238-8007-ee0030755e02_2000x1125.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nDEy!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe40b7f5c-ed2b-4238-8007-ee0030755e02_2000x1125.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nDEy!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe40b7f5c-ed2b-4238-8007-ee0030755e02_2000x1125.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em>Futurista Amy Webb no SXSW 2022. Foto:<strong> </strong>Kaylin Balderrama/Reprodu&#231;&#227;o.</em></p><p>Uma das falas de destaque acerca do tema foi a de Amy Webb. A futurista apresentou o aguardado Tech Trends Report no evento, no qual elenca uma s&#233;rie de tend&#234;ncias e pontos de aten&#231;&#227;o sobre o futuro da tecnologia. </p><h4><strong>Pontos-chave do relat&#243;rio</strong></h4><blockquote><p>/ O metaverso n&#227;o &#233; uma tecnologia isolada e nem ser&#225; controlada por uma &#250;nica companhia ou entidade.</p><p>/ As pessoas ir&#227;o criar m&#250;ltiplas vers&#245;es digitais delas mesmas, com prop&#243;sitos espec&#237;ficos para cada uma. Isso ir&#225; fragmentar e alargar a dist&#226;ncia entre quem a pessoa &#233; no mundo f&#237;sico e quem ela projeta em diferentes ambientes e plataformas digitais.</p><p>/ O futuro do trabalho se tornar&#225; mais digital e imersivo &#224; medida que as companhias implantarem ferramentas virtuais para experi&#234;ncias digitais que misturem as realidades f&#237;sica e virtual.</p><p>/ Quanto mais as pessoas vincularem seus dados pessoais, como a biometria, em seus perfis no metaverso, mais custosas ser&#227;o as consequ&#234;ncias em caso de viola&#231;&#245;es de dados. </p><p>/ Dispositivos oculares inteligentes, tanto em forma de &#243;culos como de lentes de contato, ir&#227;o revolucionar a ind&#250;stria e as interfaces desenhadas para smartphones.</p><p>/ A realidade diminu&#237;da (DR) ir&#225;, em breve, permitir que os usu&#225;rios cancelem auditiva e visualmente o que ou quem quiserem, em tempo real.</p><p>/ WebAR e WebVR fazem parte de um campo em expans&#227;o, no qual as experi&#234;ncias de realidade virtual (VR) e realidade aumentada (AR) se tornam acess&#237;veis diretamente por meio de um navegador.</p><p>/ As experi&#234;ncias on-line est&#227;o come&#231;ando a ocorrer em ambientes virtuais 3D que replicam o mundo real, desde resid&#234;ncias e locais de trabalho a locais de eventos e lojas de varejo.</p><p>/ O mercado imobili&#225;rio digital no metaverso que est&#225; surgindo est&#225; sujeito &#224;s mesmas oportunidades e armadilhas de qualquer corrida imobili&#225;ria.</p><p>/ Os marketplaces de m&#237;dia sint&#233;tica s&#227;o lojas virtuais onde os usu&#225;rios podem encomendar, comprar e vender m&#237;dia sint&#233;tica e at&#233; mesmo licenciar seus pr&#243;prios atributos para uso nos ambientes virtuais.</p><p>/ A m&#237;dia sint&#233;tica ser&#225; usada para gerar semelhan&#231;as comuns para fornecer uma variedade de produtos e servi&#231;os personalizados em escala.</p><p>/ Nas m&#227;os erradas, a m&#237;dia sint&#233;tica pode ser uma ferramenta poderosa e perigosa na dissemina&#231;&#227;o de desinforma&#231;&#227;o e fake news.</p><p>/ A tecnologia emergente tende a ultrapassar a lei, e a m&#237;dia sint&#233;tica n&#227;o &#233; exce&#231;&#227;o.</p><p>/ Marcas que v&#227;o al&#233;m de suas restri&#231;&#245;es atuais oferecer&#227;o produtos e experi&#234;ncias envolventes que n&#227;o poderiam existir na vida real.</p></blockquote><h4><strong>Vale a pena ficar de olho</strong></h4><p>Al&#233;m dos pontos acima, o report do Future Today Institute traz pontos importantes sobre a &#225;rea jur&#237;dica. O metavarso pode ainda n&#227;o ter acontecido, mas essas transforma&#231;&#245;es da era digital j&#225; precisam ser consideradas a partir de suas implica&#231;&#245;es sociais e jur&#237;dicas. Como disse a pr&#243;pria Amy Webb, &#8220;pode parecer in&#250;til prever o futuro, mas a previs&#227;o estrat&#233;gica resulta em preparativos, n&#227;o em previs&#245;es. As tend&#234;ncias nos convidam a considerar resultados alternativos daqueles que imagin&#225;vamos anteriormente. Elas tamb&#233;m desbloqueiam algo inestim&#225;vel em cada um de n&#243;s: a capacidade de reaprender como percebemos a realidade&#8221;.</p><blockquote><p><strong>Portabilidade de avatar: </strong>avatares s&#227;o representa&#231;&#245;es virtuais de usu&#225;rios em plataformas digitais. &#192; medida que se tornam parte da vida cotidiana de mais pessoas, a portabilidade de avatar (capacidade de fazer a transi&#231;&#227;o de um avatar entre plataformas criadas em softwares diferentes ou por empresas diferentes) ser&#225; a chave para criar uma experi&#234;ncia de usu&#225;rio perfeita.</p><p><strong>Propriedades e ativos virtuais: </strong>os ambientes virtuais est&#227;o evoluindo e os usu&#225;rios est&#227;o cada vez mais interessados em adquirir bens digitais como investimentos e aprimorar seus perfis e experi&#234;ncias no metaverso. Novas tecnologias est&#227;o sendo aplicadas para conceder a esses itens virtuais as mesmas qualidades que tornam os bens f&#237;sicos valiosos &#8211; exclusividade, escassez, proveni&#234;ncia &#8211; e fornecem uma estrutura para propriedade digital.</p><p><strong>Crimes virtuais: </strong>o cibercrime, que se estima ter levado &#224; perda de trilh&#245;es de d&#243;lares apenas em 2021, deve se espalhar e evoluir &#224; medida que as interfaces digitais baseadas na web e em aplicativos fazem a transi&#231;&#227;o para experi&#234;ncias virtuais imersivas no metaverso, expondo novas vulnerabilidades.</p><p><strong>Realidade aumentada e virtual como ferramenta forense: </strong>as investiga&#231;&#245;es criminais est&#227;o evoluindo com a ajuda de ferramentas de realidade aumentada e virtual, permitindo que os peritos recriem e explorem cenas de crime destru&#237;das ou comprometidas.</p></blockquote><h5><em>Leia o relat&#243;rio completo, em ingl&#234;s, <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Ffuturetodayinstitute.com%2Ftrends%2F">aqui</a>.</em></h5><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21LI7b%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Faf99b3dd-51e5-4540-946d-2c0cf75253b7_1360x350.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!LI7b!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf99b3dd-51e5-4540-946d-2c0cf75253b7_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!LI7b!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf99b3dd-51e5-4540-946d-2c0cf75253b7_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!LI7b!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf99b3dd-51e5-4540-946d-2c0cf75253b7_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!LI7b!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf99b3dd-51e5-4540-946d-2c0cf75253b7_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21LI7b%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Faf99b3dd-51e5-4540-946d-2c0cf75253b7_1360x350.png" width="1360" height="350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/af99b3dd-51e5-4540-946d-2c0cf75253b7_1360x350.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:350,&quot;width&quot;:1360,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!LI7b!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf99b3dd-51e5-4540-946d-2c0cf75253b7_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!LI7b!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf99b3dd-51e5-4540-946d-2c0cf75253b7_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!LI7b!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf99b3dd-51e5-4540-946d-2c0cf75253b7_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!LI7b!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Faf99b3dd-51e5-4540-946d-2c0cf75253b7_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>/ N&#227;o h&#225; como n&#227;o falar de descentraliza&#231;&#227;o </strong>quando pensamos sobre metaverso e o futuro da internet. <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fp%2FCaZaBMWtFRA%2F">Neste post</a>, fizemos um breve resumo sobre as transforma&#231;&#245;es que a rede passou nos &#250;ltimos anos e porque &#233; importante compreender as novas nuances.</p><div class="instagram-embed-wrap" data-attrs="{&quot;instagram_id&quot;:&quot;CaZaBMWtFRA&quot;,&quot;title&quot;:&quot;A post shared by Nau d&#8217;De&#770;s&#174;&#65039; (@nauddes)&quot;,&quot;author_name&quot;:&quot;nauddes&quot;,&quot;thumbnail_url&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/__ss-rehost__IG-CaZaBMWtFRA.jpg&quot;,&quot;like_count&quot;:null,&quot;comment_count&quot;:null,&quot;profile_pic_url&quot;:null,&quot;follower_count&quot;:null,&quot;timestamp&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true}" data-component-name="InstagramToDOM"></div><p><strong>/ Pa&#237;ses como Jap&#227;o e Reino Unido j&#225; est&#227;o inaugurando sedes advocat&#237;cias em ambientes imersivos. </strong>Mesmo que no Brasil isso n&#227;o seja permitido (ainda), esse movimento pode abrir precedentes interessantes para o Direito no metaverso. Em nosso blog, falamos sobre o encontro da advocacia com esses espa&#231;os virtuais; <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.nauddes.com.br%2Fgeral%2Fadvocacia-e-metaverso-caminhos-para-o-futuro-do-direito%2F">leia aqui</a>.&nbsp;</p><h4>/ Um presente pra voc&#234; que nos acompanha por aqui</h4><p>Quest&#245;es filos&#243;ficas v&#234;m e v&#227;o, tecnologias avan&#231;am com efeitos que nos inundam e informa&#231;&#227;o que n&#227;o acaba. A cada passada de dedos pelo celular, uma nova not&#237;cia e um novo report. As perguntas aumentam, mas as d&#250;vidas permanecem. &#201; assim que estamos quando falamos de <strong><a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fconteudo.nauddes.com.br%2Febook-exploracao-metaverso">Metaverso</a></strong>, e por isso mergulhamos nesse mar de informa&#231;&#245;es para reunir aquilo que mais importa saber agora sobre o tema. </p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fconteudo.nauddes.com.br%2Febook-exploracao-metaverso" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EL4V!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3929296-3f6d-4b2e-9b2b-b15942b499f1_1033x1082.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EL4V!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3929296-3f6d-4b2e-9b2b-b15942b499f1_1033x1082.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EL4V!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3929296-3f6d-4b2e-9b2b-b15942b499f1_1033x1082.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EL4V!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3929296-3f6d-4b2e-9b2b-b15942b499f1_1033x1082.png 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21EL4V%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Ff3929296-3f6d-4b2e-9b2b-b15942b499f1_1033x1082.png" width="262" height="274.4278799612778" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/f3929296-3f6d-4b2e-9b2b-b15942b499f1_1033x1082.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1082,&quot;width&quot;:1033,&quot;resizeWidth&quot;:262,&quot;bytes&quot;:995172,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:&quot;https://conteudo.nauddes.com.br/ebook-exploracao-metaverso&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EL4V!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3929296-3f6d-4b2e-9b2b-b15942b499f1_1033x1082.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EL4V!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3929296-3f6d-4b2e-9b2b-b15942b499f1_1033x1082.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EL4V!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3929296-3f6d-4b2e-9b2b-b15942b499f1_1033x1082.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!EL4V!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3929296-3f6d-4b2e-9b2b-b15942b499f1_1033x1082.png 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>No e-book <strong><a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fconteudo.nauddes.com.br%2Febook-exploracao-metaverso">Explora&#231;&#227;o Metaverso: mapeando implica&#231;&#245;es jur&#237;dicas</a></strong>, voc&#234; encontrar&#225; tudo que precisa para entender o tema em sua totalidade, com a profundidade e sistematiza&#231;&#227;o necess&#225;rias. <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fconteudo.nauddes.com.br%2Febook-exploracao-metaverso">Baixe gratuitamente aqui</a>.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://conteudo.nauddes.com.br/ebook-exploracao-metaverso&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Baixe gratuitamente aqui&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fconteudo.nauddes.com.br%2Febook-exploracao-metaverso"><span>Baixe gratuitamente aqui</span></a></p><p></p><h5><em>Acompanhe a Nau no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fnauddes%2F">Instagram</a>, no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2Fcompany%2Fnau-d-d%25C3%25AAs%2F">LinkedIn</a> e tamb&#233;m no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fshow%2F2pZfVtvaWgPHRwurCBuVIb%3Fsi%3D0e92649f26694573">Spotify</a>!</em></h5><div><hr></div><h4><strong>&lt; <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.nauddes.com.br%2F">NAU D&#8217;D&#202;S</a> &gt;</strong></h4><p>Somos um hub de conhecimento transdisciplinar para o universo jur&#237;dico; um espa&#231;o digital de troca, formado por pessoas inquietas que querem aprender, desaprender, reaprender, construir novos saberes e mudar paradigmas, para preparar os profissionais para os problemas do futuro.</p><h4><strong>&lt; <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2Fin%2Fsilviapiva%2F">S&#205;LVIA PIVA</a> &gt;</strong></h4><p>Movida pela conex&#227;o de saberes e pela inquietude, Silvia &#233; advogada,<br>professora, pesquisadora e fundadora da Nau d&#8217;D&#234;s. &#201; Mestra e Doutora em Direito do Estado pela PUC-SP e pesquisa as simbioses entre humanos e tecnologia no Instituto de Estudos Avan&#231;ados da USP.</p><h6><a href="iframe.php?url=http%3A%2F%2Finstagram.com%2Fvozcolab">Cria&#231;&#227;o: VOZ Colab - todos os direitos reservados &#169;</a></h6><div><hr></div><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe&quot;,&quot;language&quot;:&quot;en&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Obrigada por ler a Rota da Nau! Inscreva-se gratuitamente e receba todo m&#234;s a nossa sele&#231;&#227;o de ideias no seu e-mail.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Type your email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Subscribe"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p></p><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[A febre dos NFTs: riscos e caminhos]]></title><description><![CDATA[e outros assuntos relevantes para o presente e para o futuro]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/a-febre-dos-nfts-riscos-e-caminhos</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/a-febre-dos-nfts-riscos-e-caminhos</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Tue, 22 Feb 2022 15:34:30 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21YMGW%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fa326bfc2-9f94-49cf-8e82-bc0f3866fb8b_1280x680.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Se voc&#234; acompanha as not&#237;cias de tecnologia, j&#225; deve ter se deparado com o frisson em rela&#231;&#227;o aos NFTs. Desenvolvidos em 2014 por um grupo de artistas e profissionais da tecnologia com a ideia de prover um sistema de certifica&#231;&#227;o para artes digitais, os tokens n&#227;o fung&#237;veis ganharam destaque com o hype do metaverso e dos ativos digitais.</p><p>Os investimentos milion&#225;rios nesses ativos, como a recente compra feita por Neymar, que desembolsou US$ 1,1 milh&#227;o por um exemplar da Bored Ape Yatch Club, t&#234;m chamado a aten&#231;&#227;o. A conhecida cole&#231;&#227;o de desenhos com um macaco em v&#225;rios estilos, comercializada no marketplace OpenSea, &#233; uma das mais famosas entre essas artes digitais e tamb&#233;m esteve no centro de uma das grandes pol&#234;micas envolvendo o controle de NFTs.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21YMGW%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fa326bfc2-9f94-49cf-8e82-bc0f3866fb8b_1280x680.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YMGW!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa326bfc2-9f94-49cf-8e82-bc0f3866fb8b_1280x680.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YMGW!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa326bfc2-9f94-49cf-8e82-bc0f3866fb8b_1280x680.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YMGW!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa326bfc2-9f94-49cf-8e82-bc0f3866fb8b_1280x680.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YMGW!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa326bfc2-9f94-49cf-8e82-bc0f3866fb8b_1280x680.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21YMGW%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fa326bfc2-9f94-49cf-8e82-bc0f3866fb8b_1280x680.jpeg" width="1280" height="680" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/a326bfc2-9f94-49cf-8e82-bc0f3866fb8b_1280x680.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:680,&quot;width&quot;:1280,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YMGW!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa326bfc2-9f94-49cf-8e82-bc0f3866fb8b_1280x680.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YMGW!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa326bfc2-9f94-49cf-8e82-bc0f3866fb8b_1280x680.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YMGW!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa326bfc2-9f94-49cf-8e82-bc0f3866fb8b_1280x680.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YMGW!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa326bfc2-9f94-49cf-8e82-bc0f3866fb8b_1280x680.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><em>(Imagem: Bored Ape Yacht Club/Reprodu&#231;&#227;o)</em></p><p>No fim de 2021, um bot que monitorava as listas do OpenSea explorou um erro de digita&#231;&#227;o humano para comprar um Bored Ape pagando 100 vezes menos que o valor de venda intencionado: o item foi comprado por US$ 1,7 mil e vendido imediatamente por quase US$ 300 mil. Como &#233; imposs&#237;vel desfazer uma transa&#231;&#227;o blockchain, base da tecnologia dos NFTs, nada p&#244;de ser feito para reverter.</p><p>Em um novo artigo publicado na &#201;poca Neg&#243;cios, eu e o pesquisador <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2Fin%2Fabelreis%2F">Abel Reis</a>, tamb&#233;m do IEA USP,&nbsp; refletimos sobre essa febre, os gaps jur&#237;dicos mais evidentes, alguns riscos que envolvem os tokens n&#227;o fung&#237;veis e apontamos alguns caminhos para o futuro desse mercado. <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fepocanegocios.globo.com%2Famp%2Fcolunas%2FFilosofiacom%2Fnoticia%2F2022%2F02%2Fnft-do-hype-ao-risco-o-que-significa-comprar-um-ativo-nao-fungivel.html">Leia aqui</a>.&nbsp;</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21B06r%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F07991dc7-4093-4093-a00a-a360a9eb2716_1360x350.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!B06r!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07991dc7-4093-4093-a00a-a360a9eb2716_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!B06r!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07991dc7-4093-4093-a00a-a360a9eb2716_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!B06r!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07991dc7-4093-4093-a00a-a360a9eb2716_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!B06r!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07991dc7-4093-4093-a00a-a360a9eb2716_1360x350.png 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21B06r%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F07991dc7-4093-4093-a00a-a360a9eb2716_1360x350.png" width="1360" height="350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/07991dc7-4093-4093-a00a-a360a9eb2716_1360x350.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:350,&quot;width&quot;:1360,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!B06r!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07991dc7-4093-4093-a00a-a360a9eb2716_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!B06r!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07991dc7-4093-4093-a00a-a360a9eb2716_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!B06r!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07991dc7-4093-4093-a00a-a360a9eb2716_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!B06r!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F07991dc7-4093-4093-a00a-a360a9eb2716_1360x350.png 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>&lt; E se substitu&#237;ssemos as met&#225;foras de guerra</strong> do mundo dos neg&#243;cios por outras menos beligerantes e mais calorosas, como met&#225;foras de arte ou at&#233; de viagem? Em uma reflex&#227;o precisa sobre o papel cognitivo da linguagem em nossos contextos, Abel Reis questiona o papel das met&#225;foras na constru&#231;&#227;o de sentidos do meio corporativo. Se, mais do que &#8220;aniquilar&#8221; concorrentes, queremos gerar neg&#243;cios de valor e construir rela&#231;&#245;es, talvez precisemos revisitar nosso repert&#243;rio de linguagem para projetar essas possibilidades.<a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2Fpulse%2Fmet%2525C3%2525A1foras-pontes-e-outras-coisas-significativas-abel-reis-1e%2F%3FtrackingId%3DOiq3SdWEQkerxgEKhh48Iw%253D%253D"> Confira o texto aqui</a>.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21CTo0%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F8c7a3704-dc49-4b13-a3d6-81a94a9cf0d9_1360x350.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!CTo0!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8c7a3704-dc49-4b13-a3d6-81a94a9cf0d9_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!CTo0!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8c7a3704-dc49-4b13-a3d6-81a94a9cf0d9_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!CTo0!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8c7a3704-dc49-4b13-a3d6-81a94a9cf0d9_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!CTo0!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8c7a3704-dc49-4b13-a3d6-81a94a9cf0d9_1360x350.png 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21CTo0%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F8c7a3704-dc49-4b13-a3d6-81a94a9cf0d9_1360x350.png" width="1360" height="350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/8c7a3704-dc49-4b13-a3d6-81a94a9cf0d9_1360x350.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:350,&quot;width&quot;:1360,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!CTo0!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8c7a3704-dc49-4b13-a3d6-81a94a9cf0d9_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!CTo0!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8c7a3704-dc49-4b13-a3d6-81a94a9cf0d9_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!CTo0!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8c7a3704-dc49-4b13-a3d6-81a94a9cf0d9_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!CTo0!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F8c7a3704-dc49-4b13-a3d6-81a94a9cf0d9_1360x350.png 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>/ Depois dos smartphones, o que vem? </strong>Para a futurista Amy Webb, o desenvolvimento do metaverso e a nova era de dispositivos apontam para o &#8220;You of Things", tend&#234;ncia que coloca o nosso corpo como a futura rede, servindo de conex&#227;o de diversos dispositivos &#8212; implantados ou vestidos por cada um de n&#243;s. E E isso j&#225; est&#225; acontecendo: com a busca maior por dispositivos como rel&#243;gios e &#243;culos inteligentes, o YOT encontra o cen&#225;rio ideal para se desenvolver a partir do que seu corpo e a sua experi&#234;ncia oferece, fazendo uso de intelig&#234;ncia artificial e a aprendizagem de m&#225;quina. <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fharpersbazaar.uol.com.br%2Festilo-de-vida%2Fcamila-salek-you-of-things-voce-conectado-as-coisas%2F">Leia mais aqui</a>.</p><p><strong>/ Como saber quem est&#225; falando a verdade </strong>na internet na era das fake news? Uma boa educa&#231;&#227;o midi&#225;tica pode ser o caminho para resolver ou, pelo menos, clarear esse impasse. Colaborei com uma reportagem do Ecoa Uol sobre o assunto, e por l&#225; defendi a import&#226;ncia do conhecimento de m&#237;dia para que seja poss&#237;vel fazer as perguntas pertinentes diante das informa&#231;&#245;es divulgadas, com um olhar cr&#237;tico sobre o que elas realmente significam. <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.uol.com.br%2Fecoa%2Fultimas-noticias%2F2022%2F02%2F15%2Feducacao-midiatica-protege-democracia-e-ajuda-a-combater-fake-news-entenda.htm">Voc&#234; pode ler o material completo aqui</a>.&nbsp;</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21f1tQ%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fa8f9881c-6361-4d3f-8578-663b96f72dda_1360x350.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!f1tQ!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8f9881c-6361-4d3f-8578-663b96f72dda_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!f1tQ!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8f9881c-6361-4d3f-8578-663b96f72dda_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!f1tQ!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8f9881c-6361-4d3f-8578-663b96f72dda_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!f1tQ!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8f9881c-6361-4d3f-8578-663b96f72dda_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21f1tQ%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fa8f9881c-6361-4d3f-8578-663b96f72dda_1360x350.png" width="1360" height="350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/a8f9881c-6361-4d3f-8578-663b96f72dda_1360x350.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:350,&quot;width&quot;:1360,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!f1tQ!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8f9881c-6361-4d3f-8578-663b96f72dda_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!f1tQ!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8f9881c-6361-4d3f-8578-663b96f72dda_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!f1tQ!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8f9881c-6361-4d3f-8578-663b96f72dda_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!f1tQ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8f9881c-6361-4d3f-8578-663b96f72dda_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>/ Elon Musk quer testar chips cerebrais em humanos </strong>&nbsp;e a comunidade cient&#237;fica global n&#227;o est&#225; muito contente com a possibilidade. As preocupa&#231;&#245;es v&#227;o desde os reais objetivos do uso dessa tecnologia at&#233; a falta de clareza e seguran&#231;a sobre os m&#233;todos da pesquisa cl&#237;nica. Listamos alguns pontos importantes dessa hist&#243;ria <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fp%2FCZrASDbP7Ob%2F">neste post</a>.</p><div class="instagram-embed-wrap" data-attrs="{&quot;instagram_id&quot;:&quot;CZrASDbP7Ob&quot;,&quot;title&quot;:&quot;A post shared by Nau d&#8217;De&#770;s&#174;&#65039; (@nauddes)&quot;,&quot;author_name&quot;:&quot;nauddes&quot;,&quot;thumbnail_url&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/__ss-rehost__IG-CZrASDbP7Ob.jpg&quot;,&quot;like_count&quot;:null,&quot;comment_count&quot;:null,&quot;profile_pic_url&quot;:null,&quot;follower_count&quot;:null,&quot;timestamp&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true}" data-component-name="InstagramToDOM"></div><p><strong>/ Design e Direito juntos </strong>s&#227;o um dos pilares da Nau desde a sua funda&#231;&#227;o. Por isso, chamamos a doutora em Direito Processual e especialista em UX Design <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2Fin%2Fjuliana-justo-castello">Juliana Justo</a> para um papo rico e descontra&#237;do sobre Justi&#231;a by Design. <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fepisode%2F0s0EAaxeBJnVk1EBd3H2N1%3Fsi%3D57bdaa8bcae945b7">Ou&#231;a aqui</a>.</p><iframe class="spotify-wrap podcast" data-attrs="{&quot;image&quot;:&quot;https://i.scdn.co/image/e05f5f7053f556076862967d3464fdd2b7aeefcc&quot;,&quot;title&quot;:&quot;#6 - Justi&#231;a By Design&quot;,&quot;subtitle&quot;:&quot;By Nau d'D&#234;s&quot;,&quot;description&quot;:&quot;Podcast episode&quot;,&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/0s0EAaxeBJnVk1EBd3H2N1&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;noScroll&quot;:false,&quot;isVideo&quot;:false}" src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Fepisode%2F0s0EAaxeBJnVk1EBd3H2N1" frameborder="0" gesture="media" allowfullscreen="true" allow="encrypted-media" loading="lazy" data-component-name="Spotify2ToDOM"></iframe><h5><em>Acompanhe a Nau no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fnauddes%2F">Instagram</a>, no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2Fcompany%2Fnau-d-d%25C3%25AAs%2F">LinkedIn</a> e tamb&#233;m no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fshow%2F2pZfVtvaWgPHRwurCBuVIb%3Fsi%3D0e92649f26694573">Spotify</a>!</em></h5><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21HrE2%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F25a38eb6-4cd1-414c-8492-2a570dc6c096_1360x350.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!HrE2!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25a38eb6-4cd1-414c-8492-2a570dc6c096_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!HrE2!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25a38eb6-4cd1-414c-8492-2a570dc6c096_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!HrE2!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25a38eb6-4cd1-414c-8492-2a570dc6c096_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!HrE2!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25a38eb6-4cd1-414c-8492-2a570dc6c096_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21HrE2%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F25a38eb6-4cd1-414c-8492-2a570dc6c096_1360x350.png" width="1360" height="350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/25a38eb6-4cd1-414c-8492-2a570dc6c096_1360x350.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:350,&quot;width&quot;:1360,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!HrE2!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25a38eb6-4cd1-414c-8492-2a570dc6c096_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!HrE2!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25a38eb6-4cd1-414c-8492-2a570dc6c096_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!HrE2!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25a38eb6-4cd1-414c-8492-2a570dc6c096_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!HrE2!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F25a38eb6-4cd1-414c-8492-2a570dc6c096_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>23/02 | Explora&#231;&#227;o Metaverso: mapeando implica&#231;&#245;es jur&#237;dicas</strong></p><p>Um papo leve e descontra&#237;do para explorar conceitos e desmistificar esse novo mundo. O evento &#233; gratuito e <strong><a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fconteudo.nauddes.com.br%2Fagora-exploracao-metaverso">voc&#234; pode se inscrever por aqui</a>.</strong></p><p><strong>Expectativa alta para nosso pr&#243;ximo curso?</strong></p><p>Estamos montando um material bem completo para aprofundarmos nossos conhecimentos no metaverso e todas as transforma&#231;&#245;es sociais e jur&#237;dicas que ele est&#225; trazendo. Ser&#227;o seis dias de aula em abril, com direito a experi&#234;ncia imersiva nesse universo. Fique de olho nos nossos canais!</p><div><hr></div><h4><strong>&lt; <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.nauddes.com.br%2F">NAU D&#8217;D&#202;S</a> &gt;</strong></h4><p>Somos um hub de conhecimento transdisciplinar para o universo jur&#237;dico; um espa&#231;o digital de troca, formado por pessoas inquietas que querem aprender, desaprender, reaprender, construir novos saberes e mudar paradigmas, para preparar os profissionais para os problemas do futuro.</p><h4><strong>&lt; <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2Fin%2Fsilviapiva%2F">S&#205;LVIA PIVA</a> &gt;</strong></h4><p>Movida pela conex&#227;o de saberes e pela inquietude, Silvia &#233; advogada,<br>professora, pesquisadora e fundadora da Nau d&#8217;D&#234;s. &#201; Mestra e Doutora em Direito do Estado pela PUC-SP e pesquisa as simbioses entre humanos e tecnologia no Instituto de Estudos Avan&#231;ados da USP.</p><h6><a href="iframe.php?url=http%3A%2F%2Finstagram.com%2Fvozcolab">Cria&#231;&#227;o: VOZ Colab - todos os direitos reservados &#169;</a></h6>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[03 realidades para ficar de olho em 2022 ]]></title><description><![CDATA[Trabalho flex&#237;vel, transa&#231;&#245;es no metaverso e a &#233;tica das intelig&#234;ncias artificiais j&#225; figuraram em listas de tend&#234;ncias e previs&#245;es do futuro. Hoje, esses t&#243;picos s&#227;o realidade]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/03-realidades-para-ficar-de-olho</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/03-realidades-para-ficar-de-olho</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Wed, 26 Jan 2022 11:30:41 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21yop9%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F77338799-1349-479d-9565-d202c5fc0959_4518x2083.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>O que ontem era tend&#234;ncia e aposta, hoje j&#225; &#233; realidade. Novos modelos de trabalho, universos virtuais, contato frequente com intelig&#234;ncia artificial no dia a dia: tudo isso &#233; o presente e seguir&#225; transformando profundamente as rela&#231;&#245;es sociais, criando novos cen&#225;rios e, claro, trazendo novas implica&#231;&#245;es jur&#237;dicas para lidarmos.</p><p>Escolhi tr&#234;s aspectos dessas transforma&#231;&#245;es que considero as mais importantes para se ter em mente neste in&#237;cio de ano:</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21yop9%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F77338799-1349-479d-9565-d202c5fc0959_4518x2083.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yop9!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77338799-1349-479d-9565-d202c5fc0959_4518x2083.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yop9!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77338799-1349-479d-9565-d202c5fc0959_4518x2083.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yop9!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77338799-1349-479d-9565-d202c5fc0959_4518x2083.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yop9!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77338799-1349-479d-9565-d202c5fc0959_4518x2083.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21yop9%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F77338799-1349-479d-9565-d202c5fc0959_4518x2083.jpeg" width="1100" height="507" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/77338799-1349-479d-9565-d202c5fc0959_4518x2083.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:507,&quot;width&quot;:1100,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3091093,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yop9!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77338799-1349-479d-9565-d202c5fc0959_4518x2083.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yop9!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77338799-1349-479d-9565-d202c5fc0959_4518x2083.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yop9!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77338799-1349-479d-9565-d202c5fc0959_4518x2083.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!yop9!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F77338799-1349-479d-9565-d202c5fc0959_4518x2083.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h4>Agile na cultura e estrutura de trabalho flex&#237;vel</h4><p>Falar de metodologias &#225;geis n&#227;o &#233; novidade &#8212; embora o mercado jur&#237;dico ainda n&#227;o as utilize tanto quanto poderia &#8212;, mas um novo contexto de aplica&#231;&#227;o se inaugurou com o avan&#231;o dos novos formatos de trabalho durante a pandemia. Muito mais que <em>home office</em>, o que vemos &#233; o <strong>trabalho flex&#237;vel </strong>como o grande protagonista dessa transforma&#231;&#227;o e, para fazer funcionar, &#233; necess&#225;rio abandonar antigas cren&#231;as sobre a estrutura organizacional para dar espa&#231;o ao novo.</p><p>&#201; nesse contexto que o <em>agile</em> surge com for&#231;a total, pois o trabalho flex&#237;vel requer um novo olhar para as rela&#231;&#245;es de confian&#231;a e controle, j&#225; que a estrutura de trabalho em si se modifica com essa din&#226;mica. Nas metodologias &#225;geis, encontramos <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.agilealliance.org%2Fagile-essentials%2F">valores e princ&#237;pios</a>&nbsp; &#8212; como auto-organiza&#231;&#227;o, autorresponsabilidade, transpar&#234;ncia radical, entre outros &#8212; que d&#227;o conta da nova realidade, dando prioridade a uma entrega eficiente, abra&#231;ando as mudan&#231;as de rota que podem surgir pelo caminho e quebrando, assim, a estrutura de comando e controle em vigor. &#201; um dos caminhos mais interessantes para criar times resilientes, aut&#244;nomos e, por consequ&#234;ncia, mais inovadores.</p><h4><strong>A for&#231;a das m&#237;dias descentralizadoras</strong>&nbsp;</h4><p>Na era pr&#233;-internet, um enorme poder de informa&#231;&#227;o era concentrado na m&#227;o de poucas pessoas. A realidade era marcada por m&#237;dias convencionais &#224; frente da distribui&#231;&#227;o de uma informa&#231;&#227;o massificada e com pouco senso cr&#237;tico e esse alto poder de influ&#234;ncia mantinha o comando do que era &#8220;verdadeiro&#8221; e o que era&#8220;fake&#8221;, sobretudo porque est&#225;vamos diante de um modelo de comunica&#231;&#227;o <em>&nbsp;de um para muitos</em>, como a televis&#227;o, por exemplo.&nbsp;</p><p>A chegada da internet, no entanto, mudou esse paradigma. Com ela, a m&#237;dia alterou a forma de dissemina&#231;&#227;o da informa&#231;&#227;o, que migrou para um modelo de <em>muitos para muitos</em>. Nesse contexto, todos passaram a se comunicar ao mesmo tempo, recebendo mensagens imediatas e modificando a todo instante o plexo informacional em tempo real. A internet, portanto, foi um grande catalisador da mudan&#231;a de comportamento das pessoas e agora estamos vendo a sua pr&#243;pria evolu&#231;&#227;o.</p><p>Apesar da grande concentra&#231;&#227;o de poder das Big Techs, a centraliza&#231;&#227;o de poder e informa&#231;&#227;o n&#227;o &#233; mais o desejado pela sociedade digital. Essa mudan&#231;a de direcionamento provoca reflexos nas estruturas sociais, nos relacionamentos profissionais, nas estruturas de Poder e na Democracia e, por conta disso, precisamos entender cada vez mais o potencial das m&#237;dias descentralizadas e distribu&#237;das.</p><p>A internet est&#225; passando pelo seu momento de evolu&#231;&#227;o e veremos, em breve, a sua terceira onda: a Web 3. Se na Web 1.0 houve foco no compartilhamento de informa&#231;&#245;es e na Web 2.0 houve foco no conte&#250;do gerado pelo usu&#225;rio, estamos vendo na Web 3 a uni&#227;o entre o poder descentralizador da internet e do <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fbr.beincrypto.com%2F2022-reserva-cripto-e-blockchain%2F">blockchain</a> para fortalecer a rela&#231;&#227;o do usu&#225;rio com seus conte&#250;dos e seus ativos digitais.</p><p>A Web 3 &#233; a remodelagem da internet, lastrada em blockchain, tokeniza&#231;&#227;o "de tudo" e descentraliza&#231;&#227;o cada vez maior.</p><h4><strong>Tecno&#233;tica em pauta</strong></h4><p>Os debates sobre o funcionamento dos algoritmos, seus impactos e riscos tomaram forma nos &#250;ltimos tempos. Em 2022, a conversa sobre a &#233;tica dos c&#243;digos de softwares e a regula&#231;&#227;o das gigantes da tecnologia que os desenvolvem ganhar&#225; ainda mais for&#231;a.</p><p>Aspectos como o tratamento dos dados, a modera&#231;&#227;o do discurso de &#243;dio e a recomenda&#231;&#227;o de conte&#250;dos estar&#227;o no centro das discuss&#245;es, em busca de mais transpar&#234;ncia sobre a constru&#231;&#227;o dos sistemas de intelig&#234;ncia artificial, especialmente sobre a <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fmittechreview.com.br%2Fsistemas-eticos-para-inteligencia-artificial%2F">influ&#234;ncia que os ambientes possuem sobre esses sistemas</a>, al&#233;m de uma maior clareza e responsabilidade sobre os impactos que esses algoritmos possuem no cotidiano dos usu&#225;rios. Com isso, precisamos refletir e aprofundar cada vez mais o debate sobre o design &#233;tico das tecnologias emergentes, acompanhando os seus efeitos.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21sOOT%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21sOOT%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png" width="1360" height="350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:350,&quot;width&quot;:1360,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:223150,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>/ Uma nova era de vest&#237;veis </strong>se inaugurou com o lan&#231;amento do Ray-Ban Stories, &#243;culos inteligente do Facebook. Com a apar&#234;ncia de um &#243;culos de sol comum, o dispositivo grava v&#237;deos, toca m&#250;sicas e faz chamadas, tudo isso sem dar grandes pistas a quem est&#225; por perto.&nbsp; As discuss&#245;es sobre a privacidade &#8212; tanto das pessoas no entorno, gravadas por uma tecnologia de vigil&#226;ncia furtiva, como dos dados e &#8220;mem&#243;rias&#8221; de quem utiliza os dados &#8212; t&#234;m deixado os especialistas em alerta. A antrop&#243;loga Sally A. Applin discorreu sobre o assunto <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fmittechreview.com.br%2Fpor-que-o-facebook-esta-usando-o-ray-ban-para-reivindicar-o-direito-sobre-nossos-rostos%2F">neste artigo da MIT Technology Review.</a></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Xs4s%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Xs4s%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png" width="1360" height="350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:350,&quot;width&quot;:1360,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:194084,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>A representa&#231;&#227;o da pr&#243;pria imagem</strong> encontrou novos caminhos com a tecnologia. Edi&#231;&#227;o de fotos, avatares divertidos, filtros e uma infinidade de maneiras de expressar sua identidade e &#8220;aprimorar&#8221; a pr&#243;pria imagem no ambiente digital.</p><p>As consequ&#234;ncias dessas possibilidades, sobretudo entre os jovens, tamb&#233;m &#233; percebida. O Brasil, campe&#227;o mundial em cirurgias pl&#225;sticas, registrou um aumento de 141% no n&#250;mero de procedimentos entre jovens de 13 a 18 anos, segundo dados da Sociedade Brasileira de Cirurgia Pl&#225;stica.</p><p>Com a imin&#234;ncia do metaverso, a preocupa&#231;&#227;o cresce em rela&#231;&#227;o &#224;s poss&#237;veis consequ&#234;ncias de um espa&#231;o onde ser&#225; poss&#237;vel criar avatares hiperrealistas para interagir no universo virtual, especialmente em quem j&#225; sofre com problemas de autoestima e dismorfia corporal.</p><blockquote><p>Ainda &#233; cedo para dizer como o metaverso impactar&#225; de fato a rela&#231;&#227;o com o pr&#243;prio corpo, mas, por ora, vale refletir:<strong> o que podemos fazer, dentro e fora do ambiente digital, para incentivar e acolher representa&#231;&#245;es de corpos mais reais e diversos?</strong></p></blockquote><h5><em>Participe das discuss&#245;es do Or&#225;culo da Nau em <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fnauddes">nosso Instagram</a>, enviando perguntas sobre o futuro da sociedade e suas implica&#231;&#245;es jur&#237;dicas.</em></h5><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21kJEq%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21kJEq%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png" width="1360" height="350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/f99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:350,&quot;width&quot;:1360,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:266629,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>/ Falando em tecno&#233;tica: </strong>a caminhada pela regula&#231;&#227;o das big techs tem avan&#231;ado na Europa, com promessas de um ambiente mais seguro e saud&#225;vel para os usu&#225;rios. Falamos sobre isso <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fp%2FCXyAuEMMAnN%2F">neste post</a>:</p><div class="instagram-embed-wrap" data-attrs="{&quot;instagram_id&quot;:&quot;CXyAuEMMAnN&quot;,&quot;title&quot;:&quot;A post shared by Nau d&#8217;De&#770;s&#174;&#65039; (@nauddes)&quot;,&quot;author_name&quot;:&quot;nauddes&quot;,&quot;thumbnail_url&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/__ss-rehost__IG-CXyAuEMMAnN.jpg&quot;,&quot;like_count&quot;:null,&quot;comment_count&quot;:null,&quot;profile_pic_url&quot;:null,&quot;follower_count&quot;:null,&quot;timestamp&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true}" data-component-name="InstagramToDOM"></div><p><strong>/ O futuro do planeta </strong>&#233; nossa responsabilidade e, para o advogado e aluno da Nau d&#8217;D&#234;s Walter Rocha Cerqueira, temas como a sustentabilidade e a revitaliza&#231;&#227;o ambiental n&#227;o podem mais estar fora do debate. Relembramos a participa&#231;&#227;o de Cerqueira no Vozes da Nau <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2Ffeed%2Fupdate%2Furn%3Ali%3Aactivity%3A6878651876745867264">aqui</a>:</p><h5><em>Acompanhe a Nau no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fnauddes%2F">Instagram</a>, no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2Fcompany%2Fnau-d-d%25C3%25AAs%2F">LinkedIn</a> e tamb&#233;m no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fshow%2F2pZfVtvaWgPHRwurCBuVIb%3Fsi%3D0e92649f26694573">Spotify</a>!</em></h5><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21cXc2%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Ff05787c5-4716-4846-a233-961261b27772_1360x350.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cXc2!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff05787c5-4716-4846-a233-961261b27772_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cXc2!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff05787c5-4716-4846-a233-961261b27772_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cXc2!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff05787c5-4716-4846-a233-961261b27772_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cXc2!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff05787c5-4716-4846-a233-961261b27772_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21cXc2%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Ff05787c5-4716-4846-a233-961261b27772_1360x350.png" width="1100" height="283" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/f05787c5-4716-4846-a233-961261b27772_1360x350.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:283,&quot;width&quot;:1100,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:253516,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cXc2!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff05787c5-4716-4846-a233-961261b27772_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cXc2!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff05787c5-4716-4846-a233-961261b27772_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cXc2!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff05787c5-4716-4846-a233-961261b27772_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cXc2!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff05787c5-4716-4846-a233-961261b27772_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>/ &#193;gora, a pra&#231;a de debates digitais da Nau: </strong>o metaverso tem deixado muita gente cheia de d&#250;vidas sobre o que ele &#233;, o que ele n&#227;o &#233; e o que pode representar em nossas rela&#231;&#245;es num futuro pr&#243;ximo. Nosso primeiro debate digital de 2022 <strong>&#8220;Explora&#231;&#227;o Metaverso: mapeando implica&#231;&#245;es jur&#237;dicas&#8221;</strong> vem para ampliar o repert&#243;rio sobre este tema contempor&#226;neo e que ter&#225; grandes impactos nas rela&#231;&#245;es humanas e, consequentemente, no Direito. Ser&#225; no dia <strong>17/02, das 19h &#224;s 21h, </strong>em um papo aberto, divertido, leve e explorat&#243;rio para iniciarmos uma jornada colaborativa de constru&#231;&#227;o de entendimentos sobre esse tema. <strong>Evento gratuito.</strong></p><div><hr></div><h4><strong>&lt; NAU D&#8217;D&#202;S &gt;</strong></h4><p>Somos um <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fnauddes.com.br%2F">hub de conhecimento transdisciplinar para o universo jur&#237;dico</a>; um espa&#231;o digital de troca, formado por pessoas inquietas que querem aprender, desaprender, reaprender, construir novos saberes e mudar paradigmas, para preparar os profissionais para os problemas do futuro.</p><h4><strong>&lt; S&#205;LVIA PIVA &gt;</strong></h4><p>Movida pela conex&#227;o de saberes e pela inquietude, Silvia &#233; advogada,<br>professora, pesquisadora e fundadora da Nau d&#8217;D&#234;s. &#201; Mestra e Doutora em Direito do Estado pela PUC-SP e pesquisa as simbioses entre humanos e tecnologia no Instituto de Estudos Avan&#231;ados da USP.</p><h6><a href="iframe.php?url=http%3A%2F%2Finstagram.com%2Fvozcolab">Cria&#231;&#227;o: VOZ Colab - todos os direitos reservados &#169;</a></h6>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Por que pensar sobre os próximos 10 anos?]]></title><description><![CDATA[Para lidar com os problemas do amanh&#227;, &#233; preciso desafiar a forma como olhamos para o mundo]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/por-que-pensar-sobre-os-proximos</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/por-que-pensar-sobre-os-proximos</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Wed, 08 Dec 2021 13:40:58 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3715dac-2062-406a-ae78-b53482cc2a7f_3072x4608.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Ol&#225;! Que bom ter voc&#234; aqui, embarcando nessa jornada de reflex&#245;es sobre o direito, a sociedade e todas as implica&#231;&#245;es da era digital.</p><p>Pensar sobre o futuro pode parecer, de in&#237;cio, uma tarefa abstrata demais, distante da realidade cotidiana. Mas, em um exerc&#237;cio r&#225;pido, pense no mundo de 2011.&nbsp; Parece que foi ontem e, ao mesmo tempo, uma infinidade de coisas mudou nesses &#250;ltimos 10 anos. Vimos novas m&#237;dias e tecnologias surgirem, nos deparamos com novos sistemas e, como consequ&#234;ncia, enfrentamos novos problemas e implica&#231;&#245;es legais.</p><p>Para lidar com os problemas do futuro, &#233; necess&#225;rio mudar a forma como olhamos para o mundo. E isso envolve observar e refletir sobre os movimentos e as for&#231;as emergentes, em um exerc&#237;cio criativo fundamental para antecipar solu&#231;&#245;es.</p><p>Mudar esse modo de ler o mundo &#233; um desafio, e &#233; por isso que estamos aqui. Para a Nau d&#8217;D&#234;s, olhar para o futuro &#233; tamb&#233;m repensar o que j&#225; n&#227;o serve mais e questionar, ainda no presente, as din&#226;micas jur&#237;dicas e da sociedade para projetar novas formas de agir.</p><p>Vamos nessa?</p><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Tb8K%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fcfd28922-895b-42e6-8d1b-70622d90f748_1360x350.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Tb8K!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcfd28922-895b-42e6-8d1b-70622d90f748_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Tb8K!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcfd28922-895b-42e6-8d1b-70622d90f748_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Tb8K!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcfd28922-895b-42e6-8d1b-70622d90f748_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Tb8K!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcfd28922-895b-42e6-8d1b-70622d90f748_1360x350.png 1456w" sizes="100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Tb8K%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Fcfd28922-895b-42e6-8d1b-70622d90f748_1360x350.png" width="1360" height="350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/cfd28922-895b-42e6-8d1b-70622d90f748_1360x350.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:350,&quot;width&quot;:1360,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:117455,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Tb8K!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcfd28922-895b-42e6-8d1b-70622d90f748_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Tb8K!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcfd28922-895b-42e6-8d1b-70622d90f748_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Tb8K!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcfd28922-895b-42e6-8d1b-70622d90f748_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Tb8K!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fcfd28922-895b-42e6-8d1b-70622d90f748_1360x350.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>&lt; Ser&#225; que possu&#237;mos linguagem suficiente para dar conta dos fen&#244;menos da era digital? </strong>Esse &#233; o assunto do meu novo ensaio publicado pelo grupo de pesquisa sobre as simbioses entre humanos e tecnologia da USP. Veja um resumo no v&#237;deo abaixo e leia o texto completo <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fcatedraoscarsala.wordpress.com%2F2021%2F10%2F22%2Fa-simbiose-humano-tecnologica-nosso-novo-sensorium-e-a-ausencia-de-linguagem-para-elucidar-os-fenomenos-da-era-digital%2F">aqui</a>.</p><div id="youtube2-GYpgSBlQQ_k" class="youtube-wrap" data-attrs="{&quot;videoId&quot;:&quot;GYpgSBlQQ_k&quot;,&quot;startTime&quot;:null,&quot;endTime&quot;:null}" data-component-name="Youtube2ToDOM"><div class="youtube-inner"><iframe src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.youtube-nocookie.com%2Fembed%2FGYpgSBlQQ_k%3Frel%3D0%26amp%3Bautoplay%3D0%26amp%3Bshowinfo%3D0%26amp%3Benablejsapi%3D0" frameborder="0" loading="lazy" gesture="media" allow="autoplay; fullscreen" allowautoplay="true" allowfullscreen="true" width="728" height="409"></iframe></div></div><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21sOOT%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21sOOT%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png" width="1360" height="350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:350,&quot;width&quot;:1360,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:223150,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!sOOT!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F57165c71-b2c6-40b0-8f10-1993d8f7cde8_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>/ Promessas de um futuro livre de emiss&#227;o de carbono</strong> figuraram nos dois grandes eventos sobre o clima e o meio ambiente nas &#250;ltimas semanas. Tanto na COP 26 como no Acordo de Paris, l&#237;deres pol&#237;ticos se comprometeram com metas de preserva&#231;&#227;o sem uma estrat&#233;gia clara, a partir de uma premissa de que a tecnologia ser&#225; a solu&#231;&#227;o para resolver a emerg&#234;ncia clim&#225;tica. Uma pesquisa divulgada pelo Financial Times no artigo &#8220;Technology will not solve the problem of climate change&#8221;, mostra que os acordos n&#227;o t&#234;m grandes chances de se cumprirem sem uma mudan&#231;a dr&#225;stica nas cadeias produtivas, assunto que passou longe das principais discuss&#245;es. Leia a an&#225;lise <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.ft.com%2Fcontent%2F207a8762-e00c-4926-addd-38a487a0995f">aqui</a>. </p><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Xs4s%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21Xs4s%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png" width="1360" height="350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:350,&quot;width&quot;:1360,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:194084,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xs4s!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F10b61fdb-f56e-40da-80bf-0c66d43ef41f_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>Todo mundo est&#225; falando de metaverso</strong>, desde que o Facebook mudou de nome e anunciou a cria&#231;&#227;o do seu universo virtual. Mas h&#225; tamb&#233;m quem acredite que ele n&#227;o &#233; um lugar, mas sim um tempo. O empres&#225;rio estadunidense Shaan Puri <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Ftwitter.com%2FShaanVP%2Fstatus%2F1454151237650112512">compartilhou a sua teoria</a> de que o metaverso &#233; um momento em que a vida no ambiente virtual passa a ser mais importante do que a &#8220;vida real&#8221;. Quando isso acontecer &#8212; que n&#227;o ser&#225; de uma hora para a outra, mas ser&#225; em algum momento &#8212; estaremos vivendo o metaverso e n&#227;o apenas criando um avatar para frequent&#225;-lo.</p><p>Enquanto isso, <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fp%2FCWWlmB-LZc-%2F">outras problematiza&#231;&#245;es</a> surgem sobre que mundo est&#225; sendo deixado do lado de fora do metaverso, na vida real, desde os impactos desses avan&#231;os para o clima, com os <em>data centers</em> gigantes que criam ilhas de calor para manter o universo virtual, at&#233; as consequ&#234;ncias dessas mudan&#231;as para a sa&#250;de mental dos usu&#225;rios.&nbsp;</p><blockquote><p>Por ora, vale refletir: <strong>que futuro est&#225; sendo constru&#237;do a partir dessas mudan&#231;as e quais problemas teremos que enfrentar daqui 10, 20 ou 50 anos em consequ&#234;ncia disso?</strong></p></blockquote><h5><em>Participe das discuss&#245;es do Or&#225;culo da Nau em <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fnauddes">nosso Instagram</a>, enviando perguntas sobre o futuro da sociedade e suas implica&#231;&#245;es jur&#237;dicas.</em></h5><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21kJEq%21%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw"><img src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fsubstackcdn.com%2Fimage%2Ffetch%2F%24s_%21kJEq%21%2Cw_1456%2Cc_limit%2Cf_auto%2Cq_auto%3Agood%2Cfl_progressive%3Asteep%2Fhttps%253A%252F%252Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%252Fpublic%252Fimages%252Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png" width="1360" height="350" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/f99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:350,&quot;width&quot;:1360,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:266629,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!kJEq!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff99e483d-bb72-4a47-8ee2-782a74c7c634_1360x350.png 1456w" sizes="auto, 100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image buttonBase-GK1x3M"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="icon-noB79L"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image buttonBase-GK1x3M"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2 icon-noB79L"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>&lt; Filosofia e neg&#243;cios podem andar juntos? </strong>Para Abel Reis, o convidado do &#250;ltimo epis&#243;dio do nosso podcast, devem! O empres&#225;rio do ramo da tecnologia e autor do livro &#8220;Sociedade.com&#8221; contou como une esse modo de pensar &#224; pr&#225;tica na sua experi&#234;ncia de vida e de trabalho.</p><iframe class="spotify-wrap podcast" data-attrs="{&quot;image&quot;:&quot;https://i.scdn.co/image/ab6765630000ba8a27458db02bd9520300aca179&quot;,&quot;title&quot;:&quot;#9 - Um papo descontra&#237;do sobre filosofia e neg&#243;cios com Abel Reis&quot;,&quot;subtitle&quot;:&quot;By Nau d'D&#234;s&quot;,&quot;description&quot;:&quot;Podcast episode&quot;,&quot;url&quot;:&quot;https://open.spotify.com/episode/6dS1eeVVSlqaz8X4tPGUpg&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;noScroll&quot;:false,&quot;isVideo&quot;:false}" src="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Fepisode%2F6dS1eeVVSlqaz8X4tPGUpg" frameborder="0" gesture="media" allowfullscreen="true" allow="encrypted-media" loading="lazy" data-component-name="Spotify2ToDOM"></iframe><p><strong>&lt; Falando em neg&#243;cios, </strong>voc&#234; sabe o que, exatamente, a Nau d&#8217;D&#234;s &#233;? Explicamos o nosso modelo de neg&#243;cio neste post:&nbsp;</p><div class="instagram-embed-wrap" data-attrs="{&quot;instagram_id&quot;:&quot;CWdjBrdBnXr&quot;,&quot;title&quot;:&quot;A post shared by Nau d&#8217;De&#770;s&#174;&#65039; (@nauddes)&quot;,&quot;author_name&quot;:&quot;nauddes&quot;,&quot;thumbnail_url&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/__ss-rehost__IG-CWdjBrdBnXr.jpg&quot;,&quot;like_count&quot;:null,&quot;comment_count&quot;:null,&quot;profile_pic_url&quot;:null,&quot;follower_count&quot;:null,&quot;timestamp&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true}" data-component-name="InstagramToDOM"></div><h5><em>Acompanhe a Nau no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.instagram.com%2Fnauddes%2F">Instagram</a>, no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fwww.linkedin.com%2Fcompany%2Fnau-d-d%25C3%25AAs%2F">LinkedIn</a> e tamb&#233;m no <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fshow%2F2pZfVtvaWgPHRwurCBuVIb%3Fsi%3D0e92649f26694573">Spotify</a>!</em></h5><div><hr></div><h4><strong>&lt; NAU D&#8217;D&#202;S &gt;</strong></h4><p>Somos um <a href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fnauddes.com.br%2F">hub de conhecimento transdisciplinar para o universo jur&#237;dico</a>; um espa&#231;o digital de troca, formado por pessoas inquietas que querem aprender, desaprender, reaprender, construir novos saberes e mudar paradigmas, para preparar os profissionais para os problemas do futuro.</p><h4><strong>&lt; S&#205;LVIA PIVA &gt;</strong></h4><p>Movida pela conex&#227;o de saberes e pela inquietude, Silvia &#233; advogada,<br>professora, pesquisadora e fundadora da Nau d&#8217;D&#234;s. &#201; Mestra e Doutora em Direito do Estado pela PUC-SP e pesquisa as simbioses entre humanos e tecnologia no Instituto de Estudos Avan&#231;ados da USP.</p><h6><a href="iframe.php?url=http%3A%2F%2Finstagram.com%2Fvozcolab">Cria&#231;&#227;o: VOZ Colab - todos os direitos reservados &#169;</a></h6>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Rota da Nau]]></title><description><![CDATA[Essa &#233; a Rota da Nau, uma newsletter sobre direito, futurismo, filosofia e design.]]></description><link>https://nauddes.substack.com/p/coming-soon</link><guid isPermaLink="false">https://nauddes.substack.com/p/coming-soon</guid><dc:creator><![CDATA[Sílvia Piva]]></dc:creator><pubDate>Mon, 22 Nov 2021 16:34:38 GMT</pubDate><enclosure url="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F22ad6a11-0482-4d7b-a5c5-7fa465633bb9_1080x1080.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Essa &#233; a Rota da Nau, uma newsletter sobre direito, futurismo, filosofia e design. Aqui, voc&#234; vai encontrar uma sele&#231;&#227;o mensal de conte&#250;dos que desafiam o <em>status quo</em> e que fazem pensar sobre a sociedade do futuro e seus problemas emergentes.</p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nauddes.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Subscribe now&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:null}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary" href="iframe.php?url=https%3A%2F%2Fnauddes.substack.com%2Fsubscribe%3F"><span>Subscribe now</span></a></p><h5><strong>&lt; Nau d&#8217;D&#234;s: redesenhando o pensamento jur&#237;dico para os problemas futuros.</strong></h5>]]></content:encoded></item></channel></rss>