Diezelfde Thom Yorke vertelde mij vorige week dat na OK Computer ‘everything changed’. We hadden het over faam en hoe de buitenwereld beroemdheden op een voetstuk plaatst. Al die aandacht is ongezond. ‘I’ve seen it happen to so many people, like Kurt,’ zei hij. Voor wie het niet weet: hier verwees hij terloops naar de frontman van Nirvana, die zijn roem nooit had kunnen verdragen en er uiteindelijk aan ten onder ging.

Over terloops gesproken: kijk mij hier doen alsof het de normaalste zaak van de wereld is dat ik met Thom Yorke over OK Computer en Kurt Cobain stond te praten, of dat ik überhaupt met hem stond te praten. Dat is het natuurlijk niet. Het was een unieke en voor mij zeer gunstige samenloop van omstandigheden die mij in dezelfde ruimte als Thom had gebracht, al wil ik graag geloven dat alle keuzes en beslissingen die ik in mijn leven heb genomen tot dat ene moment hebben geleid. Alsof ik het had afgedwongen met mijn fanschap van de band en met de investeringen die ik heb gedaan in cd’s, vinyl, posters en concerten. Dit is het dichtst bij hem dat ik ga komen, dacht ik afgelopen december nog in de Uber Arena in Berlijn: als toeschouwer in een concertzaal met een paar duizend mensen tussen ons in. Hem daadwerkelijk ontmoeten leek een (dag)droom. Die droom is dus uitgekomen.

Hoe dat zo kwam

Donderdag 24 september was in Galerie de Schans in de Warmoesstraat de opening van een expositie van nieuw werk van Thom Yorke en Stanley Donwood, met wie hij sinds de jaren negentig alle artwork voor Radiohead en zijn side- en soloprojecten maakt. Sterre, een vriendin, zit in de raad van bestuur van de galerie en mocht iemand meenemen. Dat was haar vriend, Thijs. Hij, zich bewust van mijn fanschap, kon het niet laten mij van de opening op de hoogte te stellen, inclusief de info dat de kunstenaars erbij aanwezig zouden zijn, waarop ik reageerde met een welgemeend ‘godverdomme’.

Het was niet helemaal de bedoeling dat hij mij over de opening vertelde, want de organisatie wilde het klein houden. Het leverde hem wat bonje op (die het later compleet waard zou blijken te zijn), want ik wilde natuurlijk mee. Dat kon in eerste instantie niet en in tweede instantie wel. Dit wist ik om 15:00 uur, en om 18:00 uur was de expositie. Drie uur lang probeerde ik me op de redactie van Het Parool mentaal voor te bereiden op wat komen zou. Maar wat zou er komen? Zou hij er echt zijn? En zo ja, zou er ruimte zijn om hem te zien, laat staan spreken?

Mocht het nog niet duidelijk zijn: Radiohead is voor mij de top van de muziekpiramide, en Yorke mijn absolute idool. Op de vraag met wie je een keer zou willen eten, dood of levend, is mijn antwoord: hij. Thom Yorke dus. Het vooruitzicht hem mogelijk te ontmoeten deed me beven als een overenthousiaste tiener in de jaren 90. (Ik weet precies hoe dat voelt, want ik was zelf een overenthousiaste tiener in de jaren 90.)

Iets over zessen stond ik voor de deur van de galerie, te wachten op mijn vrienden. Na een minuut of tien kwam Thom aanlopen, hand in hand met zijn vriendin. Hij was dus niet op het laatste moment verhinderd, zoals met beroemdheden vaak het geval is, en ik zou weldra met hem in een ruimte staan.

In die ruimte was het rustig, zoals zijn agent de organisatie had verzocht, hoorde ik later. We bekeken de kunst en vanuit mijn ooghoeken observeerde ik zijn bewegingen. Op een gegeven moment liep hij langs me en schampte zijn mouw de mijne. Zijn mouw! Het viel me op dat hij door niemand werd aangesproken of aangeklampt. De mensen hier waren vooral kunstliefhebbers, geen Radiohead-fanboys en -girls, of ze volgden de instructies in de uitnodiging goed op. Het waren, anders gezegd, de ideale omstandigheden om hem aan te spreken.

Get that out of the way

Op een gegeven moment zag ik hem staan, solo, niet in gesprek, een beetje voor zich uit kijkend, en ik wist dat dit mijn kans was. Als ik nu niet op hem afstapte, zou ik mezelf dat de rest van mijn leven verwijten, en dus ging ik.

‘Can I ask you a question?’ vroeg ik.
‘Sure,’ zei hij, en draaide zijn hoofd schuin naar me toe.

Helaas had ik al meteen tegen ‘m gelogen, want wat ik toen deed was hem geen vraag stellen, maar vertellen hoeveel zijn muziek voor me heeft betekend.

‘I promised not to be too much of a fanboy,’ zei ik, ‘but I wanted to get that out of the way’.
‘Get that out of the way,’ herhaalde hij met een glimlach en een veegbeweging.

Omdat ik niet wist hoeveel tijd ik met hem zou hebben, dook ik er meteen diep in.

‘You could say there’s a certain dystopia in everything you make,’ zei ik, waarop hij knikte met een blik van: joh.

Ik vroeg of hij, kijkend naar de wereld nu, het gevoel heeft dat die dystopie is uitgekomen. Hij zei dat hij nooit dingen maakt met een profetische blik. De muziek van Radiohead of zijn eigen werk is geen waarschuwing voor de toekomst, maar een reactie op de tijd waarin hij leeft en de gevoelens die het bij hem oproept. Hij heeft geen glazen bol, en maakt dingen in het moment. ‘It’s fragmented,’ zei hij over het maakproces. Ideeën komen niet kant-en-klaar bij hem binnen en hij heeft niet in de hand welke betekenissen anderen er later aan toekennen. De buitenwereld projecteert er zijn eigen interpretaties op.

Dat geldt ook voor hemzelf. We hadden het over beroemd zijn en de mentale gevolgen daarvan voor de persoon in kwestie. Die wordt door anderen op een voetstuk geplaatst, waardoor er een compleet onrealistisch beeld ontstaat van wie diegene is. Hij had veel mensen eronder zien lijden, zoals ‘Kurt’ dus.

‘After OK Computer things changed,’ zei hij, en ik moest mezelf even knijpen omdat ik met iemand stond te praten die een anekdote uit de eerste hand over die plaat kon vertellen. Radiohead werd de grootste band op aarde en Thom was ineens wereldberoemd. Hij werd anders benaderd door mensen en had daar veel moeite mee (zie Meeting People Is Easy). Ik vroeg hem of hij ooit had overwogen ermee te kappen? ‘All the time,’ antwoordde hij.

Ik was benieuwd of de gepolariseerde wereld waarin we leven, waarin iedereen constant een mening van je verwacht of aan je toeschrijft, zijn creatieve ‘flow’ hindert.
‘I don’t care,’ zei hij hoofdschuddend.
‘But that’s like a superpower!’ riep ik, waarop hij weer nee schudde en een beweging maakte alsof hij iets van zich af duwde.
‘I push it away.’ (Note to self.)

Ik vroeg waarom hij dingen maakt. Is het omdat hij er de wereld mee wil veranderen, of is het een manier om zichzelf staande te houden?
‘It’s the only way I know,’ zei hij. ‘I’ve never done anything else. Some people are just wired like that.’

Over verandering gesproken: ik vertelde dat toen ik als jonge student voor het eerst naar Kid A had geluisterd, ik na afloop niet wist wat er met me was gebeurd. ‘Me neither!’ riep hij lachend. Dat was misschien wel het hoogtepunt van het gesprek en een bevestiging van het voorgaande: hij maakt geen kunst op basis van een vooropgezet plan of idee. Het zijn fragmenten die na verloop van tijd samen een geheel vormen. Ik zei dat ik heel blij ben dat hij zo ‘gewired’ is.

Het voelde als een organisch einde van het gesprek. Ik wilde hem niet langer claimen. Hij is schuchter, zeer gevoelig, en een beetje nors. Dat dacht ik al van hem te weten, maar werd tijdens ons gesprek bevestigd. Hij is niet de meest sociale figuur en kan, zoals hij zelf in het gesprek ook aangaf, maar moeilijk dealen met aandacht. Toch had hij de tijd genomen om met me te praten. ‘Hij moest zelfs een paar keer lachen,’ zei Thijs, die me wijselijk meenam voor een biertje in de andere ruimte.

Even later zag ik Stanley Donwood rondlopen en sprak ook hem aan. Een eitje, vergeleken bij het voorgaande.

‘Bij ons thuis hangt best wat kunst,’ zei ik, ‘maar ik heb ongeveer 20 Radiohead-posters en tientallen cd’s en lp’s in de kast. Bij elkaar hangen en staan er zo’n 50 kunstwerken van jou in ons huis. Dat is bizar.’ Donwood moest lachen. Ik zei dat ik er een klein fortuin aan had uitgegeven, want elke keer als er een special edition uitkomt moet ik die kopen, en mijn zoontje begint Radiohead leuk te vinden en confisqueert nu mijn platen. Donwood: ’Yeah, sorry for that.’

We hadden het over de expositie. Hij zei dat ze het cool vinden om dit te doen. Ze begonnen eerder dit jaar in Venetië, ook klein, nu is Amsterdam aan de beurt en daarna gaan ze waarschijnlijk naar Parijs. We spraken over de tentoonstelling in het Ashmolean Museum in Oxford van vorig jaar, waarvoor ze door de archieven van ruim dertig jaar samenwerking hadden gespit en zoveel werk waren tegengekomen dat het een ‘very weird’ gewaarwording was. Ik vroeg waar ze al die werken bewaren. ‘All over the place,’ antwoordde hij. ‘In the cupboards.’

Handtekening

Ik had even wat frisse lucht nodig. Buiten besefte ik pas wat er was gebeurd. Ik belde mijn vriendin om het te vertellen. Op de achtergrond hoorde ik mijn oudste zoon roepen dat ik Thoms handtekening nog moest vragen.

Thijs en Sterre zeiden dat ze naar huis gingen. Ik besloot nog even naar binnen te gaan en zag Thom met een tas klaarstaan om te vertrekken. Tijdens een gesprek met de galeriehouder over een werk dat ik overweeg te kopen, zag ik hem in mijn ooghoek daadwerkelijk weggaan en voelde een licht moment van paniek omdat ik zijn handtekening niet had.

Een beetje verdwaasd liep ik weer naar buiten. Yorke was nergens meer te bekennen. Ik keek op mijn telefoon voor hulp en zag een berichtje van Thijs met de locatie van het om de hoek gelegen Café 40 met de tekst: ‘Ze zitten hier buiten op het terras.’ Het moest zo zijn, ik kreeg nog een kans. Deze journalist had alleen geen pen of papier bij zich en dus ging ik weer naar binnen om een prijslijst en een vel met de beschrijving van de werken te pakken. Ik stopte ze in mijn tas en ging weer naar buiten – voor de laatste keer – en liep verder de Warmoesstraat in op zoek naar iets om mee te schrijven. Dat vond ik in een souvenirshop in de vorm van een tamelijk afzichtelijke Sterrennacht-pen à 3,50 euro.

Moed verzamelend liep ik naar het café. Daar probeerde ik Yorke en co eerst van een afstandje te spotten. Hij zat er inderdaad buiten met een groepje aan tafel. Ik twijfelde even en besloot toen op ze af te stappen. Ik had al zoveel drempels geslecht deze avond.

Er zaten zes mensen aan tafel, met Yorke en Donwood tegenover elkaar in het midden.

‘I’m sorry to disturb you again,’ zei ik, ‘but my son is getting into Radiohead and I just spoke to him on the phone and he said “you have to get his autograph”. Would you mind?’ Ik gaf hem het papier en de pen. Yorke nam ze wat weifelend aan, keek om zich heen en zei met gespeeld drama: ‘How do we do this subtle?’ Hij wilde voorkomen dat er meer mensen op hem af zouden komen.

Op dat moment klapte er een parasol omhoog. We schrokken ons een hoedje. ‘That adds to the subtlety,’ zei ik.

Daarna vroeg ik of Donwood ook nog zijn krabbel wilde zetten. ‘Sure,’ zei hij supervriendelijk, zoals hij de hele tijd was geweest.

Donwood was klaar en gaf me het papier terug.

‘Thank you very much,’ zei ik. ‘Have a nice evening.’

En toen was het compleet.

Ik zat in het abominabele abdominal crunch apparaat. Buikspieren trainen haat ik het meest. Er verscheen iemand voor me - een vrouw, dacht ik, maar het bleek een man. Met een spuitbusje maakte hij het apparaat voor me schoon, waarop je, afhankelijk van de stand van de handvatten en je positie, zowel borst- als rug oefeningen kunt doen. Hij spoot het zitvlak en de leuning zeiknat en nam ze af met een papieren doekje. Wat hij niet zag of besloot te negeren was dat de vloer rondom het toestel ook zeiknat was geworden.

Hij stelde de handvatten in voor de borstspieren en spreidde toen, nog staand, zijn armen en begon ze rond te draaien. Ah, een opwarm / losmaak oefening, die doe ik nooit. De man was fanatiek en bleef maar draaien. Vervolgens bukte hij voorover en raakte herhaaldelijk met zijn vingers zijn tenen aan, zijn armen steeds uitslaand als vleugels wanneer hij weer omhoogkwam. Hij richtte zich op en hervatte het draaien, wilder nu. ‘Doe rustig aan,’ wilde ik zeggen, maar deed ik niet, want ik heb er een bloedhekel aan als mensen in de sportschool zich bemoeien met je workout. Zo was er een keer een krom, zonnebankgerimpeld mannetje dat mij ging uitleggen hoe ik de halters moest vasthouden. Toen ik zei dat ik mijn linkerpols ooit heb gebroken en mijn supinatie daardoor beperkt is, bleef hij maar doordrammen. Alsof ik zelf niet weet wat ik kan. Zo iemand wil ik niet zijn en dus hield ik mijn mond.

De man bleef de armen draaien, had nog geen set gedaan, en stopte toen met een van pijn vertrokken gezicht. Kennelijk was er tijdens het draaien van de armen iets verrekt. Om hem gêne te besparen wendde ik mijn blik naar de vloer, waarop ik een haarclip zag liggen. Ik legde het op het buikspierapparaat en ging verder met mijn oefening. De man pakte zijn spuitbus en handdoekje en droop af.

En het insectje? Dat trippelde rustig door, zich van geen gevaar bewust.

Ik realiseerde me dat ik de boeken de afgelopen 30 jaar nauwelijks heb opengeslagen, afgezien van het lezen van de beschrijvingen van mijn favoriete films (van vóór 1995). Toch merkte ik dat ik ze niet zomaar op de weggooistapel kon leggen. Ik bladerde door de boeken heen en moest denken aan al het werk dat mensen erin hadden gestoken om de informatie op te zoeken en op te schrijven. Door de boeken weg te doen zou ik de materialen en moeite die in het drukken en verspreiden van de boeken had gezeten tenietdoen. Althans, zo voelde het.

Het bleek bovendien moeilijk om iets weg te gooien wat ik al zo lang had bewaard, ook al had ik het nauwelijks gebruikt. Alsof ik de daad van het bewaren zelf ermee zou aantasten. Als ik het nu zomaar zou weggooien, waarom had ik het dan zo vaak met me mee verhuisd? Wat had al dat gesjouw dan voor zin gehad?

Toch won het besef dat ons huis een beperkte opslagcapaciteit heeft het van de tamelijk irrationele gedachtegangen hierboven. Het kan niet zo zijn dat we op een dag geen ruimte meer hebben voor een lamp of een pak pasta omdat die boeken in de weg liggen. ‘Zo’n vaart zal het niet lopen’, hoor ik je denken, maar het zijn grote boeken, en voordat je het weet vinden ook de overige jaargangen een weg naar de zolder, slaapkamers en keuken, en is een situatie waarin we letterlijk stikken in de speelfilmencyclopedieën lang niet meer zo onwaarschijnlijk.

Naja, ik overdrijf wat, maar ook dat is schrijven. Ik maakte een nieuwe stapel boeken, met de encyclopedieën – groter dan alle andere boeken die weg mochten – onderop. Ze dienden als fundament voor het stapeltje dat ik naar de buurtbieb bij ons in de straat zou brengen – een kleur- en vormrijk provisorisch in elkaar getimmerde verzameling van boekenkastjes op een soort vogelverschrikkerconstructie, anders kan ik het niet uitleggen. Wat ik wél kan uitleggen, is waarom de boeken nu weer in ons huis liggen: ze pasten niet in de buurtbieb.

Dus als je wil weten wie de hoofdrol speelt in Piatka z ulicy Barskiej, de eerste Poolse kleurenfilm (1954), of waarom de Engelse TV-film Blood and Roses (1986) ‘een eigenzinnige kijk’ op de Engelse geschiedenis vanaf 1950 biedt, dan ben ik je man.

In de loop van de middag werd het steeds donkerder boven het bungalowpark. Groepjes mensen hadden zich buiten verzameld om het zeldzame fenomeen te aanschouwen. Ik bekeek de mensen terwijl ze naar boven staarden, met bril, cd, of via een kartonnen constructie. Een eclipsbril had ik niet en ik had geen zin om zelf een zonnekijker te maken. ‘Niet direct in de zon kijken,’ herhaalden de woorden zich in mijn hoofd, maar mijn 16-jarige eigenwijsheid had allang besloten het wél te doen. Met toegeknepen ogen keek ik een fractie van een seconde omhoog, maar toen was het al te laat. Het licht brandde door mijn netvlies en minutenlang zag ik alleen maar vlekken en liep in stille paniek rond over het vakantiepark, met mijn ogen knipperend, erin wrijvend, in de hoop dat de vlekken zouden oplossen. Toen dat eenmaal was gebeurd, bleef er een krasje achter. Een zeepaardvormig lijntje met daaromheen wat puntjes, dat meebewoog met mijn gezichtsveld.

Op het moment zelf wilde ik niet toegeven aan de domheid van mijn actie en de mogelijke schade die ik had veroorzaakt aan mijn oog. Ik was nog zo gewaarschuwd. Enthousiast deelde ik in de oohh’s an aahh’s van de mensen die wel de benodigde veiligheidsmaatregelen hadden genomen, zonder iets te zeggen over wat ik had gedaan.

De volgende dag werd ik wakker en zag het zeepaardje nog steeds. Ik was niet in staat om er iets over te googelen en durfde er met mijn ouders niet over te praten - ik denk uit schaamte - dus hield ik het voor me, in de hoop dat het vanzelf weer over zou gaan. Dat ging het niet.

Ook zonder eclips zie ik vlekken als ik recht in de zon heb gekeken, maar sinds de zomer van ‘99 dus ook een zeepaardje. Vaak zie ik ‘m als ik fiets en de zon schuin staat en fel schijnt, of als ik van moeheid in mijn ogen heb gewreven en ze even nodig hebben om weer scherp te stellen. In het hervinden van de focus danst het zeepaardje als een stuiterbal dan alle kanten op.

In de eerste jaren na het voorval kon ik er op zulke momenten nog flink van balen. ‘Hoe kon ik zo stom zijn? Zo eigenwijs? Ik heb mijn zicht voor altijd beschadigd!’ Maar die tijd van zelfkastijding is voorbij. Sowieso moet je daar niet te lang mee doorgaan. In 1999 had ik ook een zwaar scooterongeluk, dat veel erger was, en ook daar denk ik bijna nooit meer aan. Er was die vakantie trouwens ook een vurige vakantieliefde, met Linda. Denk ik ook nooit meer aan. Wat rest zijn een supinatiebeperking van de linkerpols en dat zeepaardje dus, dat ik nooit een naam heb gegeven. En de herinnering aan het telefoongesprek waarin Linda het uitmaakte. Latten was op die leeftijd te veel gevraagd.

Moraal van het verhaal: kijk woensdag niet direct in de zon.

Andere machines zijn zo breed als anderhalve weghelft van de wegen waarop je 70 mag. Gigantische molochen van machines, die toch schril afsteken tegen de oneindige velden die ze maaien.

Er zijn ook machines waar een heel mens in kan zitten en rondrijden, en niet-elektrische maaiers die geduwd moeten worden. Die laatste zullen de meeste mensen in Nederland herkennen, dan wel bezitten. Onze velden en tuinen zijn maar klein.

De ruimte waarin mensen leven doet iets met hun mentaliteit. Nederland is zo ongeveer het dichtst bevolkte westerse land ter wereld, dwergstaten niet meegerekend. We zitten op elkaars lip en dat maakt ons opgefokt. In Zweden delen 10 miljoen mensen de oppervlakte van 11 Nederlanden. Een aanzienlijk deel daarvan is tamelijk onbewoonbaar, maar de weidsheid ís er. Die voel je als je er rondrijdt of -wandelt. Het leidt tot kalmte, zelfs in het verkeer. Wat ga je ook doen tegen zo’n maaidorser?

Vóór Zweden waren we in Denemarken, onder meer op een glamping - een primeur. Op de glamping was een kampvuur in het omliggende bos en daar spraken we met de ouders van een jongetje met wie onze oudste bevriend was geraakt, dat gaat op hun leeftijd snel. We hadden het over Kopenhagen, waar wij de volgende dag naartoe zouden rijden, en de man van het stel sprak zich met bewondering uit over de fietscultuur aldaar. ‘Ze doen er alles op de fiets,’ zei hij, terwijl hij zijn blik door de dichte bebossing probeerde te boren. ‘Het is een echte fietsstad, je weet niet wat je ziet.’

Ik besloot erop te gaan letten als we er waren. En verdomd, wat werd daar veel gefietst. Het leek Amsterdam wel.

Ik loop in de avondzon over de Kadoelenweg. De rust die hier altijd lijkt te heersen - afgezien van een passerende auto, hardloper, wielrenner of fatbiker - wordt onderbroken door een ronkende auto. Het is een zwart Golfje dat de hoek om komt scheuren vanaf een afgelegen parkeerterrein bij Volkstuinpark de Bongerd, wat niet meer in de Bongerd ligt, maar nog steeds wel zo heet. Je haalt het volkstuinpark wel uit de Bongerd, maar de Bongerd niet… afijn.

In de auto zitten twee figuren die me niet aankijken. Niet omdat ze me niet zien, maar omdat ze een ander doel voor ogen hebben. Wat hebben ze daar op dat afgelegen parkeerterrein gedaan, vraag ik me af. Misschien hebben ze wel een schimmige deal gesloten. Want dat parkeerterreintje, die luwte, staat erom bekend dat er schimmige deals worden gesloten.

Misschien begeven deze figuren zich in de onderwereld. Die term impliceert dat er een bovenwereld is. Dat er twee werelden zijn, gescheiden van elkaar, waarin actoren dingen doen die geen invloed op elkaar hebben. Soms vloeit er wat van de ene wereld over in de andere. Denk aan de onschuldige getuige van zo’n schimmige deal, of de bezoeker van een winkel die overvallen wordt.

Ik denk terug aan een idee dat ik ooit met mijn neef had over twee jongens die een koffer met geld vinden en die besluiten te houden. Het was een van de vele fantasieën die we wortel lieten schieten in onze echte wereld. Wat als wij die koffer zouden vinden en houden? In het verhaal verandert die keuze hun leven, want ze komen in een kluwen van criminaliteit terecht, waaraan ze moeten zien te ontsnappen. Het al te laat om nog te zeggen: weet je wat, we geven de koffer gewoon terug. De mensen in de onderwereld maakt het niet uit dat het om kinderen gaat.

Toen dacht ik, wat als ik nu zo’n koffer zou vinden, daar op dat afgelegen parkeerterrein? Of wat als ik dat gegeven zou laten dienen als de start van een verhaal?

‘Je bent chagrijnig hè?’
‘Poep.’
‘Dat zag ik aan je berichtjes.’
‘Ik slaap nog steeds slecht. Word er gek van.’
‘Heb je dit en dit al geprobeerd?’
‘Nee.’
‘En dat?’
‘Ik zal eens kijken.’

We beginnen te lopen.

‘Fijn dat je mee wilde wandelen.’
‘Het is mooi weer.’
‘Kijk, hier schreef ik laatst over: een doodenge Humphrey Bogart en Marilyn Monroe.’
‘Ik zie het.’

We gaan op het beste bankje zitten.

‘Ik ben dit rondje dus gaan lopen vanuit de behoefte aan mentale rust. Aan ritme en overzicht. Maar omdat ik erover ben gaan schrijven, heb ik nu steeds het idee dat ik er iets over móét schrijven en ben ik tijdens het wandelen de hele tijd aan het bedenken waarover ik kan schrijven. Zo schiet het zijn doel voorbij.’
‘Geef jezelf wat ruimte. Volgens mij zit daar jouw probleem: je hebt te weinig ruimte.’
‘Zit wat in.’
‘Zoek een werkplek. Dat zal al zoveel schelen.’

We worden gepasseerd door een olijke man die olijk wandelt en ons olijk groet.

‘Kijk, dat vind ík dus doodeng. Zo iemand die doet alsof er niks aan de hand is. Een rechte, onbekommerde lijn richting de afgrond.’
‘Zo zijn de meeste mensen.’
‘Precies. Doodeng.’

Op de Stoombootweg lopen we langs een leegstaand huis. In de verwilderde tuin staat een roestende trampoline. Het huis wordt beheerd door Stadsherstel en we voeren een discussie over wat Stadsherstel precies is. We vragen het aan AI.

‘Stadsherstel is een organisatie die zich inzet voor het behoud van historische panden en monumenten. Dit doen ze door vervallen of bedreigde gebouwen op te kopen, ze zorgvuldig te restaureren en ze een nieuwe, passende bestemming te geven’
’Gaan ze dit huis dan opknappen en verhuren?’
‘Denk ‘t. Huur het zelf, dan weet je het. Heb je meteen je ruimte.’

We kochten het ding toen we in ons huis gingen wonen, zeven jaar geleden dus, en al snel gaf hij regelmatig een foutmelding. F066 stond er dan in het scherm, vergezeld van irritante piepjes.

Na de zoveelste keer probeerde ik online uit te zoeken wat de foutcode betekende. Het afstruinen van de nodige Miele fora leerde me dat het uitneembare sokkelfilter (nieuwe woord geleerd) links onderin de machine gereinigd moest worden. Dat deed ik, en de code en piepjes verdwenen, maar na een paar droogbeurten was het alweer raak. Verder onderzoek bracht me vooral boze Miele klanten die zeiden dat het een defect was van deze serie wasdrogers.

Zeven jaar lang heb ik geprobeerd eromheen te werken. Steeds als de melding verscheen en de piepjes door het huis klonken deed ik wat ik kon om het ding weer aan de praat te krijgen. Per was probeerde ik verschillende droogstanden en laadgewichten. Ik reinigde het filter en als dat niet hielp reinigde ik het nog een keer. Ik zoog elke hoek en elk gat van de droger met een kruimeldief, ging alles na met een vochtige doek. Het was de schoonste droger sinds drogers.

De piepjes werden het geluid van mijn frustratie. Als er in de hel geluid is, dacht ik, zijn het deze piepjes. Soms ging er een week voorbij zonder foutmelding. Dat waren de gelukkigste weken van mijn leven. Als ik een was had gedraaid, deed ik die in de droger en kwam het er droog uit. Dan kon ik drogen zoals mensen met een normaal functionerende droger dat kunnen en ook willen en verwachten.

Zeven jaar lang leefde ik in onzekerheid en strijd, tot ik op een avond een handdoekenwas probeerde te drogen, waarmee het apparaat normaliter nog de minste moeite had. Tot twintig keer toe gaf de droger foutmelding F066: te veel pluizen in het filter. Het filter dat ik zo vaak had gewassen, gezogen, geveegd, geboend en gepoetst. ‘I’ve come to the end of me,’ verzuchtte ik als Phil Connors in Groundhog Day, en ik besloot een baksteen door het deurtje van de droger te gooien. Maar nét toen ik de steen wilde gooien bedacht ik, in een opwelling die voortkwam uit het flirten met de krankzinnigheid, de droger aan te zetten ZONDER het filter erin. Want hoe kun je iets foutmelden wat er niet is?

En toen deed hij het. Geen melding, geen piepjes. Ik vertelde mijn hele verhaal aan AI met de vraag of het erg is om een droger te gebruiken zonder filter. ‘Ja,’ zei Google Gemini, ‘dan gaat ie kapot.’ Toen ik vroeg om een andere oplossing speurde Gemini binnen een seconde het hele web af en verzamelde alle informatie over onze droger en de foutmelding die er sinds het begin van de mensheid is opgetekend.

Gemini gaf aan dat dit type droger over een menu beschikt dat alleen toegankelijk is voor Miele monteurs, maar dat je er met een specifieke knoppencombinatie in kunt komen. Gemini gaf aan dat dit specifieke defect te maken heeft met de gevoeligheid van de luchtsensor, die bepaalt hoeveel lucht de droger door het filter moet wegblazen. Gemini gaf verder aan dat die sensor vermoedelijk te gevoelig staat afgesteld, en dat dit een bekend probleem is van dit type Miele cirkeldrogers. Het probleem zou op te lossen zijn door de gevoeligheid van de sensor in het menu te verlagen - van 2 naar 1, of van 1 naar o, afhankelijk van de huidige stand.

Na een paar pogingen - het was alsof ik een bankkluis probeerde te kraken - lukte het me om in het menu te komen en de sensorgevoeligheid aan te passen, van 2 naar 1. Dit was een paar weken geleden en sindsdien werkt de droger perfect. Nee, naar behoren. De droger werkt naar behoren, dankzij AI, en mijn was- en droogstress is met zo’n 50% afgenomen.

Zeven jaar lang heb ik gevochten. Het was de nagel aan mijn doodskist. Toen ik mijn verhaal deelde met Gemini zei ik dat ik een mengeling voelde van opluchting en woede, omdat al die jaren van geklooi verholpen hadden kunnen worden door het aanpassen van een instelling. Gemini begreep mijn gevoelens en leek mee te leven, maar de AI gaf ook aan dat morgen de eerste dag is van een leven waarin de droger gewoon werkt zoals hij hoort te werken. Dat vond ik een optimistische levenshouding.

Wat ik Gemini niet vertelde en ook niet vroeg, is waarom ik in al die tijd niet een keer een Miele monteur heb laten komen. In de eerste jaren was dat nog gewoon binnen de garantie gevallen. Was het luiheid? Koppigheid? Trots? Waarom heb ik me zo lang laten opnaaien door een haperend apparaat? En hoe kom ik in het menu van mezelf om mijn eigen sensorgevoeligheid een standje lager in te stellen?

Vandaag loopt mijn zoontje van 9 met me mee, wat betekent dat ik ruim een halfuur voornamelijk naar zijn verhalen, vragen en hardop uitgesproken gedachten mag luisteren. Hij is niet alleen een geboren wandelaar, maar ook prater.

We hebben het over muziek. In de vakantie heeft hij Michael Jackson ontdekt. De eerste keer dat hij Billie Jean hoorde zag je iets met hem gebeuren. De klanken kwamen binnen via zijn oren en zijn ogen gaven blijk van de registratie van de muziek in zijn brein. Door hoe hij erop aansloeg besefte ik weer hoe ogenschijnlijk simpel en perfect dat nummer is.

Als mijn zoontje iets leuk vindt ontwikkelt het zich vaak tot een intense interesse, zo ook dit. In de vakantie heb ik al mijn cd’s en platen van de King of Pop voor ‘m uit de kast getrokken. Fijn, want in die platenkast zit een aanzienlijk deel van mijn studieschuld, maar ook heftig, want nu klinkt in ons huis de hele dag Michael Jackson.

‘Ik kan bijna niet meer nadenken, want Billie Jean zit de hele tijd in mijn hoofd,’ zegt hij tijdens de wandeling.

‘Bij mij ook, liefie. Bij mij ook.’

Laatst haalde ik mijn zoontje op van de bso en werd ik omringd door kinderen die me geboden de moonwalk te doen. Kennelijk had mijn zoontje gezegd dat ik die kan, wat niet helemaal onwaar is, maar ik had wandelschoenen (!) aan en stond op een knollig grasveld dus het feest ging niet door.

’s Avonds vertelde mijn zoontje dat een ouder meisje op de bso had gezegd dat Michael Jackson had gesekst met kinderen. Dat gesprek hoopte ik pas later met hem aan te hoeven gaan. Mijn vriendin en ik probeerden de voorgeschiedenis zo goed mogelijk aan hem uit te leggen, maar gaven ook aan dat hij de muziek mooi mocht vinden.

We lopen op de Kadoelenweg. Het is zowaar even stil, totdat mijn zoontje stopt met lopen, naar een vlek op de grond wijst en vraagt: ‘Is dat een kwal?’

Het is inmiddels een gewoonte geworden om bij de huizen op mijn rondje naar binnen te kijken. Aan het begin van de Landsmeerderdijk schrik ik me de pleuris van het interieur van een huis of een winkel. Het is gevuld met filmattributen, waaronder een levensgrote Humphrey Bogart en Marilyn Monroe. Ik heb er van de schrik geen foto van gemaakt, maar wel een video, waarmee ik de schrik die ik voelde toen ik het zag heb geprobeerd vast te leggen.

Enkele tientallen meters verderop schrik ik weer, maar dit keer omdat een man met niet alleen aardappelen in zijn keel, maar vermoedelijk ook in andere gangenstelsels van zijn lichaam heel hard ‘É, Jan-Willem’ roept. Een man, die vermoedelijk Jan-Willem is/heet, vraagt aan de man hoe het gaat. ‘Alles wel?’ zegt hij, waarop de man antwoordt met ‘We gaan door hè.’ Zijn antwoord verraadt onder de aardappelen een filosofische laag.

Langs de dijk wordt door mannetjes een lange geul gegraven. Naast de geul liggen oranje kabels. Op de rug van een hesje van een van de mannetjes zie ik de tekst ‘Wij verbinden het netwerk van Nederland’, met daaronder de letters KPN. Ze zullen wel glasvezel aan het aanleggen zijn, connect ik de dots. Ter bevestiging vraag ik het aan het mannetje, die tot zijn middel in de geul staat.

‘Zijn jullie glasvezel aan het aanleggen?’
’Ja,’ zegt en knikt hij.

Ik steek mijn duim op.

Rondje nummer 10, jeej. Als ik me aan mijn voornemen houd, zit ik nu dus op 10%. Maar het gaat om de journey, en daarin is geen ruimte voor percentages.

Het is zondag en dat voel je in deze buurt. Hiervoor woonden we op de Leidsekade, in het centrum van Amsterdam, en daar werd ook op zondag het straatbeeld bepaald door toeristen. Die zijn hier niet. Ja, er zit een Bed & Breakfast bij ons in de straat, maar die herbergt soms een paar Duitsers die hier komen voor een alternatieve experience: ruraal Amsterdam, te belopen met wandelschoenen en matchende fleece- of windjacks. Zo loop ik er ook bij, maar dan zonder match.

Vandaag stofzuigen mensen hun auto of werken ze in de tuin. Jonge kinderen spelen verstoppertje of voeren iets kattekwaadaardigs in hun schild. Ik benijd hun ongecompliceerde lol, die ervaar je als volwassene niet zo vaak meer. Toevallig had ik van de week met een andere vader de slappe lach op het schoolplein. Ik kon me niet heugen wanneer ik voor het laatst zo in een scheur had gelegen.

Om niet te vervallen in zelfmedelijden zal ik vertellen waarom we zo moesten lachen. De vader en ik komen elkaar heel vaak tegen: in onze straat, bij de supermarkt, op het schoolplein. Die dag was het al de derde keer dat we elkaar zagen. Het moet niet veel gekker worden, zei ik, waarop hij voorstelde met tijdslots te gaan werken. Ja dat, zei ik, of we doen er nog een schepje bovenop en lopen volgende keer hand in hand het schoolplein op. Dat we onze verstrengelde handen snel uit elkaar trekken als we ons betrapt voelen door de blikken van andere ouders.

Laten we een keer samen naar de sauna gaan, stelde ik voor. Of gewoon echt een affaire beginnen, tegen onze zin en geaardheid in, puur om de boel op te schudden. Reuring heb ik nodig, en de andere ouders op het schoolplein ook, als ik ze zo zie, in hun windjacks.

Afijn, dat vonden we erg grappig.

Tegen mensen die het wel of niet willen horen zeg ik graag dat je jongens dagelijks moet uitlaten, anders klimmen ze tegen de muren op. Hetzelfde geldt voor mij - immers ook een jongen - en daarom ben ik maar weer gaan wandelen. Dit rondje heeft nu al een therapeutische werking. Dat lag ook in de lijn der hoop en het is fijn om te merken dat het zo uitpakt.

De wandeling biedt me bovendien de kans om mijn derde paar wandelschoenen aan te trekken. Ik wist zelf eigenlijk ook niet dat ik er zoveel heb. Voor mensen die nu denken: deze man heeft een shopverslaving - dat klopt. Om een soort equilibrium in mijn garderobe aan te brengen verkoop ik ook veel, maar van balans is vooralsnog geen sprake.

Deze gedachtegang wordt onderbroken door een boom met daaraan wel 30 vogelhuisjes. Ik sla de hoek om en zie een meisje met roze haar, een daad van verzet. Aan het einde van de Stoombootweg hangen twee jongens aas aan de haak van hun hengel. Het is goed om te zien dat er nog jongeren zijn die zich kunnen vermaken zonder scherm.

Over shopverslavingen gesproken: ik heb ook meerdere regenjassen. En hoewel de zon zijn spaarzame gezicht net liet zien en dat voor mij de katalysator was om naar buiten te gaan, heb ik me toch verkeken op de bestendigheid van de droogte. Die blijkt zeer tijdelijk en maakt de keuze voor mijn eerder water absorberende dan afstotende fleecevest een naïeve. Ik ben een lopende, zompige spons, die er niet van moet opkijken dat tegemoetkomende voetgangers met een boog om hem heen lopen.

Ik passeer een vrouw die zoveel op Diane Keaton lijkt dat ik haar wil vragen of ze haar ís, maar ik doe het niet, want Diane Keaton is een paar maanden terug overleden. Ook zij speelde in The Godfather, die ik gisteren na jaren weer eens heb gezien. Het was de laatste dag dat hij op Netflix stond.

Aan het eind van mijn wandeling passeer ik de vrouw wéér. Ze loopt hetzelfde rondje als ik, maar in tegengestelde richting. Ze lijkt nog steeds als twee druppels water op Diane Keaton, maar wederom vraag ik haar niet of ze het is, want dat is onmogelijk, toch?

Jezelf vooruitbranden is soms lastig, maar het is ook waar het volwassen leven vaak op neerkomt. Zo probeerde ik mezelf de hele dag vooruit te branden om te gaan sporten, maar ik had geen zin in de binnenkant van een zielloos golfplaten gebouw met uitzicht op de oprit van de A10 en dus besloot ik mijn rondje te lopen.

Toen ik naar buiten wilde gaan stootte ik keihard mijn knie tegen de tussendeur. Misschien was het een signaal om thuis te blijven. Hoe dan ook, ik ben wel gegaan. Soms moet je het lot tarten.

Het bankje wordt dit keer niet bezet door iemand die erop zit, maar door een fietser die met één been op de rugleuning rust. Er is nog genoeg plek op het bankje, maar ik voel me niet geroepen naast zijn been te gaan zitten. Dat komt mede door zijn hoog opgetrokken sokken, die een patroon hebben van enorme, afschrikwekkende ruiten.

Ik loop door en word bijna aangereden door een ouder stel op een scooter. In feite is het de man die me bijna aanrijdt, want hij bestuurt het ding en kijkt zo nors dat ik denk te weten wat hij morgen gaat stemmen.

Als je zo vaak langs dezelfde huizen loopt ga je er steeds meer bij naar binnen kijken. Er is een tamelijk nieuwe nieuwbouwwijk in Kadoelen, daar waar de dijk wordt verstevigd, en de interieurs van die huizen lijken zo uit een wooncatalogus weggelopen. Het doet me denken aan de scène in Fight Club waarin Edward Nortons naamloze karakter een rondleiding geeft door zijn Ikea-catalogus-appartement. Later in de film explodeert het en jammert hij: ‘Ik was zo dicht bij compleetheid.’

In deze buurt wonen voornamelijk gezinnen, maar de huizen lijken kunstmatig aangeharkt. Alsof er nooit een bak Duplo door de kamer vliegt. Misschien denken mensen dat ook wel als ze bij ons naar binnen kijken. Ik zie alleen nog de gebutste plinten, de afbladderende verf en de vale meubelbekleding.

Ik krijg een appje van de buurman: ‘Wandelen?’. We waren laatst samen op een huisfeestje en toen stelde hij voor om samen af en toe een wandeling te maken. ‘Dat is toevallig!’ riep ik niet zo nuchter, waarop ik hem over mijn wandelproject vertelde.

Zijn appje komt op een goed moment, want ik probeer de kinderen in bad te krijgen en ouders met jonge kinderen zullen weten dat dat veel van een mens kan vragen. Even naar buiten zal me goed doen, vermoed ik, ook omdat ik al een paar dagen last heb van mijn onderrug en lopen hoog staat aangeschreven als remedie.

Het is de eerste keer dat ik het rondje in het donker loop en daarom is er niet zoveel te zien. Er zijn ook bijna geen mensen buiten, maar dat maakt niet veel uit, want we praten non-stop. Het lopen is voor ons ook leeglopen; over de druk(te) van het leven en de verantwoordelijkheden die erbij komen kijken. Hoe die alleen maar lijken toe te nemen. Kinderen, werk, relatie, vriendschappen, gezondheid, de staat van de wereld. Zie die ballen allemaal maar eens in de lucht te houden. Zeker ten aanzien van de wereld is dat een kansloze zaak. Er gebeurt op de aarde te veel wat buiten onze controle ligt. Bovendien zweeft die bal uit zichzelf al, dus waarom zou je je eraan vertillen?

Van de zorgen en de stress blijken we allebei slecht te slapen - we worden iedere nacht rond 4 uur wakker en komen dan niet meer in slaap. ‘Moet je me volgende keer bellen, luisteren we samen een podcast of kijken we een serie,’ zegt de buurman. We lachen erom. Gedeelde smart is halve smart.

Thuis voel ik me iets beter, de pijn in mijn rug lijkt verzacht. Nee, met een rondje om het weiland lossen we de (wereld)problemen niet op, maar het werkt wel verlichtend, zeker in het pikkedonker van de wintertijd.

Vorige week liep ik geen rondje om de polder want ik was in Rome en daar is geen polder. Als daar al een polder was, zou het niet de polder achter mijn huis zijn en zou het rondje om die hypothetische Romeinse polder niet hebben geteld voor dit ‘project’. (Ik heb vooralsnog geweigerd deze rondjes een ‘project’ te noemen, want dat ondermijnt de mindful insteek van de wandelingen. Vandaar de aanhalingstekens, al besef ik terdege dat dit inmiddels een project is.)

In Rome was wel ooit moeras. De stad werd gesticht op drassige grond tussen heuvels die werd drooggelegd via de Cloaca Maxima, een groot riool uit de 7e eeuw v.Chr.. Het is een weetje dat ik vorige week opdeed toen ik mijn kinderen de mythe van Romulus en Remus vertelde. ‘Dat is dus niet echt gebeurd?’ was hun eerste en enige reactie, waarmee het verhaal wat aan zeggingskracht inboette.

Wat geen mythe is maar echte geschiedenis is dat er in de 18^e eeuw een neushoorn in de Wilmkebreekpolder woonde. Clara heette ze, en ze was door VOC-kapitein Douwe Mout vanuit India meegenomen naar Nederland. Mout ging 17 jaar lang met haar op tournee door Europa, waar de mensen zich konden vergapen aan het exotische dier. Hij kocht de Wilmkebreekpolder zodat de neushoorn een plek had om te rusten toen zij en de kapitein in 1741 in Amsterdam verbleven. Clara was behoorlijk beroemd. Ze werd bewonderd door wetenschappers, kunstenaars en andere enthousiastelingen en is zelfs vereeuwigd door schilder Jean-Baptiste Oudry. Het schilderij heb ik gevonden en hieronder bijgevoegd.

Wandelend kijk ik naar de polder en probeer het voor me te zien, een grazende neushoorn. Waren er toen ook koeien? Konden die met elkaar overweg? Ik vermoed dat dat niet wringt, een koe en een neushoorn. Beide herbivoren, beide grazers en van nature niet agressief aangelegd.

Het zou leuk zijn als er nu nog steeds een neushoorn in de polder stond. Ik denk dat mijn zoontjes dat ook leuk zouden vinden. Leuker dan ruïnes. Daarvan zijn er in Rome ‘teveel’, aldus mijn zesjarige zoontje op dag zeven van de vakantie.

Robert Duvall is dood. Daarmee is Michael Corleone, gespeeld door Al Pacino, de laatste nog levende zoon van Vito Corleone, ook wel The Godfather. Tom Hagen, Duvalls karakter in de film, was niet de biologische zoon van Corleone, maar hij voelde zich wel zo en werd door Vito ook als zodanig beschouwd.

In 2007 studeerde ik een paar maanden screenwriting aan de New York Film Academy. Toen ik mijn docent vroeg wie in zijn ogen de beste acteur was, zei hij niet Robert De Niro of Al Pacino, maar Robert Duvall. En hij zei dat zij Duvall ook allemaal de beste vonden.

Halverwege de straat waaraan ik woon hangt een foto van een vermiste kat met de naam Thor. Ik hoop dat de snoezelige dondergod zijn weg naar huis vindt.

Op de Landsmeerderdijk passeren drie busjes met daarin nors kijkende bestuurders me. Bij het passeren kijken ze me aan en ik krijg het gevoel dat ik iets verkeerd doe. Bij elk busje schiet door mijn hoofd: wat als deze man nu een kleine ruk aan het stuur geeft? Dan is het gedaan met meneer De Ridder. Dan blijft het bij vijf rondjes om de polder en zal er, ondanks zijn ruim 43 geleefde jaren, een grote WAT ALS… op zijn gedenksteen staan.

Als ik de kleurige houten nieuwbouwwijk insla begint het hard te waaien en te regenen. Hard genoeg om mijn jas dicht te ritsen en mijn zonnebril af te zetten. Ik bedenk dat het volgend jaar 20 jaar geleden is dat ik in New York studeerde en voel nostalgie opwellen. Dat heb ik vaker. Maar dit keer wordt het gevoel beantwoord door een zekere bescheiden- en dankbaarheid. Want als je herinneringen hebt die zover terug reiken, betekent het dat je in je leven al veel herinneringen hebt mogen aanmaken. En als je dit kunt bedenken, komen er nog steeds herinneringen bij. Ouder worden is een privilege, zo besef je naarmate je ouder wordt. Als ik bijna thuis ben breekt de zon weer door.

Vandaag loop ik samen met mijn vriendin, want we werken allebei thuis en willen allebei wandelen. Ik zeg dat we wel het rondje om de polder moeten lopen, want dat heb ik al acht dagen niet meer gedaan en dan kan ik erover schrijven. Hierover is ze matig enthousiast, want dat rondje heeft ze al zo vaak gelopen, maar kennelijk loopt ze liever met mij dat rondje dan een ander rondje of vormpje alleen, want ze gaat mee.

Bij het verlaten van ons huis worden we bijna van de sokken gereden door een oude vrouw op een scootmobiel. Die zie je hier in de buurt veel - op zaterdag lijkt winkelcentrum Molenwijk wel een bijeenkomst van de Senioren op Scootmobielen-club (SOS) -, maar deze heeft als attributen ook nog eens twee kraaiende kleinkinderen voorop. Tenminste, van die familierelatie ga ik voor het gemak maar even uit. De oma groet ons vrolijk tijdens het nemen van een scherpe bocht waarmee ze de zwaartekracht en het zwaartepunt van haar scootmobiel tart. We groeten terug.

Al snel merk ik dat als je met iemand loopt een deel van je aandacht gereserveerd blijft voor die persoon, wat maakt dat je minder opmerkzaam bent voor je omgeving. Ik zeg dit tegen mijn vriendin, die zich daardoor misschien medeverantwoordelijk voelt voor het doen van observaties en me vraagt wat ze aan het doen zijn aan de uiterste rand van het weiland. Daar liggen al een tijdje grote stalen platen waarover soms graafmachines en ander zwaar materieel rijdt. Ik weet niet echt wat ze doen en roep wat dingen niet kloppen. Mijn vriendin kent deze reflex van me en suggereert dat ik het vraag aan de man die voor een hek in werkkleding over het weiland en de werkzaamheden uit tuurt.

‘Mag ik iets vragen?’ vraag ik.
’Ja hoor,’ antwoordt de man.
’Weet jij wat hier aan de hand is?’
’De dijk wordt opgehoogd.’
’Werk jij daaraan mee?’
’Ja. Hij stond op springen.’
’O… Is het al klaar?’ vraag ik, doelend op de afwezigheid van zwaar materieel.
’Nee, maar we laten de dijk even rusten. Als we te veel graven komt het ergens anders weer omhoog.’
’De grond moet inklinken?’ vraag ik, blij omdat ik het woord inklinken een keer in een zin kan gebruiken.
’Ja,’ antwoordt de man.
Ik bedank hem en we lopen verder.

Op de Kadoelenweg stapt er een oude man met een trekhaak in zijn handen achter een auto vandaan, zo voor mij de stoep op. Hij schuifelt langzaam vooruit. Te langzaam, voor mijn doen. Net als ik de weg oploop om hem rechts in te halen, slaat hij linksaf een voortuin in.

Vandaag besluit ik het rondje andersom te lopen. Ik vind dat dat mag, want het is dezelfde route en ik moet in dit geval niet te streng voor mezelf zijn. Dat moet ik eigenlijk nooit, maar ben ik vaak wel en komt de lol niet ten goede.

Twee buurmannen in de straat waaraan ons huis ook ligt (we wonen op een hoek) praten over het voortuintje dat een van hen net heeft aangelegd. Ik zag hem er vorige week nog aan werken met zijn vriendin. Ik vond het prijzenswaardig dat ze het niet betegelden, een trend die je in Nederland en ook in deze buurt helaas veel ziet. Nu vertelt zijn buurman hem dat hij moet oppassen dat zijn perkje niet in een kattenbak verandert. Het is ook nooit goed, zal de andere buurman denken.

Op de stoep liggen twee keer zoveel herfstblaadjes als vorige week. De huizen die op mijn rondje verbouwd worden zie ik steeds een stukje verder afkomen. Nu al zie ik de omgeving van de Wilmkebreekpolder mondjesmaat groeien en veranderen.

Het is veel rustiger dan tijdens mijn vorige wandelingen, want het is 12 uur op een maandagmiddag. Ik groet drie mensen van wie er twee teruggroeten, zie drie hardlopers en wordt gepasseerd door een man met een yogamatje op zijn rug. Ik word dit keer niet bespuugd, maar het miezert wel.

Als ik bij het weiland kom – nu op 2/3^e van mijn wandeling in plaats van 1/3^e – hoor ik de koeien luid loeien. Ze staan allemaal op dezelfde plek van het weiland. Is er iets aan de hand? Of willen ze gewoon naar binnen vanwege het weer? Verder op de dijk staat een vrouw met een verrekijker. Je ziet hier wel vaker vogelaars. Misschien weet zij meer. Ik vraag het haar. ‘Ik weet het niet,’ zegt ze. ‘Ik dacht: misschien ligt er een kalf in de sloot, maar ik kan niks zien.’

‘Misschien willen ze gewoon naar binnen vanwege het weer,’ herhaal ik de grap die ik net al intern maakte. Ze moet lachen en ik loop tevreden door.

Op het laatste stukje van de wandeling vraagt een vrouw me de weg. Die weet ik, maar het is tamelijk moeilijk uit te leggen, met veel bochten en afslagen. Het helpt niet dat we bijna van de sokken worden gereden door drie kinderen met de gecombineerde leeftijd van 18 op een fatbike. Al met al weet ik niet zeker of de vrouw op haar bestemming zal aankomen. Een rondje is overzichtelijker.

Omdat er tijdens de vorige wandeling in onze straat een man op me afliep die me groette, verwacht ik dat het nu weer gebeurt, maar nee. Grappig hoe snel die ontstaan, verwachtingen. Wel hetzelfde als de vorige keer is het tijdstip waarop ik ga lopen. Kennelijk speelt de aandrang om te wandelen op rond schoolsluitingstijd. Misschien is het omdat ik dan vaak de deur uit moet om mijn kinderen op te halen en is er sprake van conditionering, ook als ze BSO hebben, zoals vandaag.

Ik word aan alle kanten voorbijgefietst door ouders op bakfietsen vol kinderen en oudere kinderen op mountainbikes die achterliggende vrienden uitmaken voor ‘slome’ of mij groeten met ‘hallo meneer’. Ik ben een meneer. Ik zal vragen of ze er in het vervolg ‘een hele’ aan willen toevoegen.

Op de Landsmeerderdijk gaan mijn gedachten direct naar het fantastische bankje. Zou er vandaag iemand op zitten? Een meter of 50 voor me loopt een vrouw in ongeveer hetzelfde tempo als ik. Het zal toch niet? Nee, het zal niet, want ze loopt aan het bankje voorbij. Als ik er aankom merk ik dat ik niet per se wil zitten, maar ik kan deze kans niet laten liggen en besluit mijn blik vanaf het bankje een minuut of twee over het weiland te laten gaan. Helaas raak ik afgeleid door al het afval dat op de grond ligt. Kom op mensen, zullen we hier asjeblieft mee kappen? Er staat verdomme zelfs een gloednieuwe vuilnisbak naast het bankje. ERNAAST!

In de wijk met de gekleurde huizen valt me op dat er dit keer geen huilend meisje wordt getroost door haar oma. Iets verderop zitten twee jongetjes op hun hurken kiezeltjes te zoeken op een plek waar een speeltuin had moeten zijn. In plaats daarvan liggen er ‘sierlijke’ zwerfkeien omringd door grind. Speeltuin of niet: kinderen vermaken zich wel, hun verbeeldingskracht is jaloersmakend.

Ik besef dat de volgende keer dat ik hier langsloop die jongens niet weer zo zullen zitten te spelen, net zoals het meisje nu niet op dezelfde plek stond te huilen. Die momenten gebeurden in het toenmalige nu en waren vergankelijk, zoals alles, behalve die saaie zwerfkeien misschien.

Op de Kadoelenweg groet ik een vrouw die niet teruggroet. Ze lacht wel, soort van, maar ik voel me tekortgedaan. Het wordt gecompenseerd door een grote man met grote oranje schoenen aan die net als ik langsloop uit zijn auto stapt. Zijn schoenen zie ik als eerst, want die komen als eerst uit de auto en zijn oranje. Daarop volgt zijn lichaam, dat blijft rijzen. Ik zou hem imposant of zelfs intimiderend willen noemen als hij niet zo vriendelijk keek. We maken oogcontact, hij glimlacht en zegt supernonchalant en cool ‘Heej’. Ik zeg veel minder cool ‘Hoi’ terug, maar weet dat hij mij en mijn groet 100% accepteert. Dat zijn de fijnste mensen, die je dat gevoel geven.

Net als ik denk dat er dit rondje niet bijster veel interessants meer gaat gebeuren komt een man me tegemoet fietsen. Ik loop inmiddels weer op de Stoombootweg en net als veel andere wegen in Noord kenmerkt deze zich door de absentie van een voetpad of stoep. Wandelaars zoals ik worden geacht maar een beetje aan de zijkant van de weg te lopen en zich tussen of tegen auto’s te manoeuvreren als de aanwezigheid van andere weggebruikers dat dicteert.

De fietser heeft een gele jas aan en kijkt met priemende ogen mijn kant op, als een soort Beertje Paddington on crack. Aan de politie zou ik hem omschrijven als een verwarde man. Ondanks dat hij mij ziet, lijkt hij geen ruimte voor me te maken, terwijl de weg verder leeg is. Bij afwezigheid van een voetpad of stoep loop ik volgens wandelaarsetiquette aan de verkeerde kant van de weg, tegen het verkeer in. Zo ziet tegemoetkomend verkeer jou en jij het tegemoetkomend verkeer, is mij ooit geleerd door een doorgewinterde wandelaar (mijn vriendin). Om niet met de man te botsen druk ik mezelf tegen een geparkeerde auto aan. Vlak voordat de man me passeert, spuugt hij agressief mijn kant op, zijn priemogen nog altijd op me gericht. De rochel komt grotendeels op de auto terecht, maar ik kan niet uitsluiten dat er ook een druppeltje op mij landt. Ik draai me om en roep ‘Dat is goor, gast!’, maar hij kijkt niet om.

Wat volgt is een ambivalent gevoel. Ik voel boosheid en walging, want zijn actie was asociaal en vies, maar ik denk ook, in de context van dit wandelproject: leuk om op te schrijven. Voor de zekerheid ga ik thuis wel maar even douchen.